Gelir Vergisi Tevkifatı Yapılmaması
Denetçi sorgusunda yer alan, .............. Büyükşehir Belediyesince yüklenici Hasan ..........’a yaptırılan “..........Transfer İstasyonu Yapılması Yapım İşi” ne ilişkin olarak,
A) Söz konusu iş yıllara sari nitelikte olmasına rağmen hakediş ödemelerinden gelir vergisi tevkifatı yapılmaması sonucunda ..........TL,
B) Söz konusu işe ilişkin olarak ödenen fiyat farkı hesaplanırken temel indeksin hatalı alınması sonucu ..........TL,
olmak üzere toplam ..........TL kamu zararı meydana geldiği iddiasına ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
A) 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun, “Birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işleri” başlıklı 42’nci maddesinin ilk fıkrası, “İnşaat ve onarma işlerinde işin bitimi” başlıklı 44’üncü maddesi ve “Vergi Tevkifatı” başlıklı 94’üncü maddesi hükümleri ile anılan Kanun’un 94’üncü maddesinin 3’üncü bendine göre yapılacak tevkifatın oranını belirleyen 2006/11449 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca, birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işlerinden geçici ve kesin kabul usulüne tabi olanlarda, geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihe kadar yapılan işlerle ilgili hakediş bedelleri üzerinden %3 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir.
Bahse konu olayda ise, .............. Büyükşehir Belediyesince ihale edilen “Türkeli Katı Atık Transfer İstasyonu Yapılması İşi”ne ilişkin yer tesliminin sözleşmenin imzalanmasını takiben 10.12.2010 tarihinde yapıldığı, ancak, tesisin yapılacağı arsanın tahsisine ilişkin olarak ortaya çıkan aksama nedeniyle 31.12.2010 tarihinde işin yapımının hiçbir imalat yapılmadan durdurulduğu, tahsise ilişkin sorunun giderilmesi üzerine de 05.04.2012 tarihinde yüklenici firmaya yer teslim tutanağı ile yer teslimi yapılarak işe fiilen başlanıldığı ve işin 01.10.2012 tarihinde bitirildiği, dolayısıyla söz konusu yapım işinin aynı yıl içerisinde başlayıp bitirildiği ve yıllara sari nitelikte olmadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, yıllara sari nitelikte olmayan söz konusu yapım işine ilişkin hakediş ödemeleri üzerinden %3 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılmamasında ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.
B) .............. Büyükşehir Belediyesince ihale edilen “Türkeli Katı Atık Transfer İstasyonu Yapılması İşi”ne ait Sözleşmenin 14’üncü maddesinde, işin yürütülmesi sırasında yükleniciye fiyat farkı verilmeyeceği, ancak, mücbir sebepler veya idarenin kusuru nedeniyle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, 24.12.2002 tarih ve 5039 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Yapım İşlerine İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar uyarınca fiyat farkı ödeneceği, bu durumda, fiyat farkı hesaplanırken temel indeks ve güncel indeks olarak Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından yayımlanan ( 1994= 100) bazlı Tablo-2: Toptan Eşya Fiyatları İndeks Sayılar Tablosunun “ Genel” satırındaki sayının esas alınacağı belirtilmiştir.
Bakanlar Kurulunca 31.12.2002 tarih ve 24980 sayılı 3. Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan “Yapım İşleri Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar”ın “Tanımlar” başlıklı 5’inci maddesinde ise,
“…
k) Temel indeks: İhale (son teklif verme) tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait indeksi,
l) Güncel indeks: Hakedişin düzenlendiği tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait indeksi
m) Fiyat farkı: Birim fiyat sözleşmelerde, uygulama ayı içinde iş programına uygun olarak gerçekleşen imalat iş kalemleri ve ihzarat için, anahtar teslimi götürü bedel sözleşmelerde ise, uygulama ayı içinde iş programına uygun olarak ilerleme yüzdelerine göre gerçekleşen imalat iş grupları için, bu Esaslara göre ödenecek veya kesilecek bedeli,
İfade eder.”
“Fiyat Farkı Hesabı” başlıklı 6’ıncı maddesinde ise,
“ Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
F = An x B x ( Pn - 1 )
In Çn Dn Yn Kn Gn Mn
Pn = [ a —— + b1 —— + b2 —— + b3 —— + b4 —— + b5 —— + c —— ]
I0 Ç0 D0 Y0 K0 G0 M0
Formülde ,
F: Fiyat farkını (TL),
An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, birim fiyatlı işlerde, uygulama ayında gerçekleşen iş kalemleri ve ihzarat miktarlarının sözleşme birim fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), anahtar teslimi götürü bedel işlerde ise, uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),
B: 0,90 katsayısını,
Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel indeksler ve güncel indeksler ile a, b1, b2, b3, b4, b5 ve c ağırlık oranları temsil katsayılarının yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,
…
İfade eder.
…”
denilmektedir.
Anılan hükümler uyarınca, fiyat farkına ilişkin 24.12.2002 tarih ve 5039 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Esaslar’a göre verilecek fiyat farkının hesabında temel indeks olarak ihale (son teklif verme) tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait indeksin, güncel indeks olarak ise hakedişin düzenlendiği tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait indeksin esas alınması gerekmektedir.
Bahse konu olayda ise, “Türkeli Katı Atık Transfer İstasyonu Yapılması İşi”ne ilişkin işyeri teslim tutanağı 10.12.2010 tarihinde imzalanmasına karşın işin yürütümü .............. Büyükşehir Belediyesinden kaynaklı sorunlar nedeniyle 31.12.2012 - 05.04.2012 tarihleri arasında durdurulduğundan Sözleşmesinin fiyat farkı ilgili anılan maddesi uyarınca fiyat farkı ödemesi yapıldığı, ancak, fiyat farkı hesaplanırken temel indeksin hatalı alınması sonucu fiyat farkının fazla ödenmesi suretiyle kamu zararına neden olunduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar Denetçi sorgusunda kamu zararı tutarı ..........TL olarak hesap edilmiş ise de, sorumlularca yapılan savunmalarda gösterildiği üzere, Denetçi sorgusunda güncel indeksin hatalı alındığı, dolayısıyla kamu zararı tutarının, hesabı aşağıda gösterildiği üzere, ……… TL olduğu, bununla beraber, söz konusu tutarın da sorumlularca savunma ekinde gönderilen 22.04.2013 tarihli banka dekontu ile tahsil edildiği tespit edilmiştir.
Bu itibarla, yukarıda açıklanan gerekçelerle, bahse konu “Türkeli Katı Atık Transfer İstasyonu Yapılması İşi”yle ilgili olarak Denetçi sorgusunun (A) ve (B) şıklarında kamu zararı olarak hesap edilen toplam ..........TL’nin,
A) ..........TL’si için, yıllara sari nitelikte olmayan söz konusu yapım işine ilişkin hakediş ödemeleri üzerinden %3 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılmamasında ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, ilişilecek husus bulunmadığına,
B) ..........TL’sinin,
…… TL’si için, bu tutarın Denetçisince hatalı olarak hesap edildiği anlaşıldığından, ilişilecek husus bulunmadığına,
……… TL’si için ise, fiyat farkının hatalı hesaplanması sonucu neden olunan söz konusu kamu zararı tutarının hesap yılı sonrasında ahiz şirketten tahsil edildiği anlaşıldığından, ilişilecek husus kalmadığına, oy birliğiyle karar verildi.