Eğlence Vergisinin Tahakkuk Ettirilmemesi.
… Belediyesi sınırları ve mücavir alanları içerisinde faaliyet göstermekte olan ve faaliyetlerinin niteliği itibariyle eğlence vergisi mükellefi olan bir kısım işyerine 2011 yılı içinde hiç eğlence vergisi tahakkuk ettirilmemesi sonucu kamu zararına neden olunduğu tespit edilmiştir.
29.05.1981 tarih ve 2464 numaralı Belediye Gelirleri Kanunu’nun,
“Konu” başlıklı 17’inci maddesinde, “Bu Kanunun 21 inci maddesinde belirtilen ve belediye sınırları ile mücavir alanlar içinde yer alan eğlence işletmelerinin faaliyetleri Eğlence Vergisine tabidir.”
“Mükellef” başlıklı 18’inci maddesinde, “Verginin mükellefi, eğlence yerlerini işleten gerçek veya tüzelkişilerdir.”
“İstisna ve Muaflıklar” başlıklı 19’uncu maddesinde, “Aşağıda belirtilen eğlence faaliyetlerinden bu vergi alınmaz: …5. (Ek : 3/10/1984 - 3048/1 md.) Bira, alkollü içki içilmeyen, satılmayan ve ruhsatnamelerde kahvehane, kıraathane, çayhane ve çay ocakları olduğu belirtilen yerler.
“Matrah” başlıklı 20’inci maddesinde, “…3. (Değişik: 3/10/1984 - 3048/2 md.) Biletle girilmesi zorunlu olmayan bar, pavyon, gazino, gece kulübü, taverna, diskotek, kabare, dansing, bilardo ve masa futbolu salonları gibi eğlence yerlerinde işin mahiyetine göre çalışılan her gün için Belediye Meclislerince takdir edilecek miktardır.”
“Nispet ve Miktar” başlıklı 21’inci maddesinde, “Eğlence Vergisi aşağıdaki nispet ve miktarlarda alınır…III – (Değişik: 30/12/2004-5281/17 md.) Biletle girilmesi zorunlu olmayan eğlence yerlerinden (Günlük, YTL)(en az) 5, (en çok) 100 YTL”
denilmektedir.
Buna göre, belediye sınırları ile mücavir alanlar içinde yer alan ve biletle girilmesi zorunlu olmayan eğlence işletmelerinden, bar, pavyon, gazino, gece kulübü, taverna, diskotek, kabare, dansing, bilardo ve masa futbolu salonları ile bunlarla aynı niteliklere sahip eğlence yerleri, eğlence vergisine tabi tutulmuş, alkollü içki içilmeyen, satılmayan ve ruhsatnamelerde kahvehane, kıraathane, çayhane ve çay ocakları olduğu belirtilen yerler ise vergiden muaf tutulmuştur. Anılan Kanun hükmünde açıkça sayılan eğlence yerleri arasında bulunmayan ancak niteliği itibariyle bunlara benzeyen yerlerin tespitinde faaliyetin “eğlence” vasfının öne çıkmasının aranması gerekmektedir. Bu itibarla, anılan Kanunla vergiden muaf tutulan “Bira, alkollü içki içilmeyen, satılmayan ve ruhsatnamelerde kahvehane, kıraathane, çayhane ve çay ocakları olduğu belirtilen yerler” haricinde işletme ruhsatında “eğlence yeri” ibaresi bulunan işletmelerin de eğlence vergisine tabi tutulmaları gerekir.
Uyuşmazlık konusu olayda ise, Denetçisince, …. Belediyesi sınırları ve mücavir alanları içerisinde faaliyet göstermekte olan ve faaliyetlerinin niteliği itibariyle eğlence vergisi mükellefi olduğu ileri sürülen toplam 40 işyerine 2011 yılı içinde hiç eğlence vergisi tahakkuk ettirilmemesi sonucu toplam … TL kamu zararına neden olunduğu iddiası ile sorgu düzenlendiği, sorumlularca gönderilen savunmalarda sorgu konusu edilen işletmelerle ilgili işyeri açma ve çalışma ruhsatları asıllarının fotokopilerinin gönderilerek, bunlardan bir kısmıyla ilgili geçmişe dönük olarak eğlence vergisi tahakkuk ettirildiği, bir kısmının işletme ruhsatlarının iptal edilerek kapatıldığı ve bir kısmının ise eğlence vergisi kapsamında olmadıklarının değerlendirildiğinin bildirildiği ve Denetçisince düzenlenen Raporun sonuç kısmında ise, vergi tahakkuk ettirilen işletmeler ile vergi kapsamında olmadığı değerlendirilen işletmelerden bir kısmı için ilişik kalmadığı, ancak, sorumlularca eğlence vergisi kapsamında görülmeyen işletmelerden 16’sının işetme ruhsatlarında “İçkili İstirahat ve Eğlence Yeri” ibaresinin bulunduğu, dolayısıyla bu yerlerin de eğlence vergisi kapsamında kabul edilmesi gerektiği ve söz konusu 16 işletmeye tahakkuk ettirilmeyen eğlence vergisi tutarının … TL olduğu belirtilerek bu tutarın sorumlularından tazminine karar verilmesinin istendiği görülmüş olmakla beraber, yapılan incelemede,
Denetçi tarafından eğlence vergisi kapsamında kabul edilmesi gerektiği ve toplam ….TL vergi tahakkuk ettirilmesi gerektiği belirtilen 16 işyerinden,
…. TL’ye ilişkin 9 tanesi için sorumlularca zaten eğlence vergisi tahakkuk ettirildiğinin bildirilerek vergi tahakkuk fişlerinin savunma ekinde gönderildiği,
…..TL’ye ilişkin 1 işletme için (….) sorumlularca eğlence tahakkuk vergisi tahakkuk ettirildiği bildirildiği halde savunma ekleri arasında tahakkuk fişinin bulunmadığı,
Kalan ve ….TL’ye ilişkin olan 6 işletmenin ise işletme ruhsatlarında “Eğlence Yeri” ibaresi bulunması nedeniyle bu işyerlerinin eğlence vergisine tabi olduğu ve tahakkuk ettirilmeyen eğlence vergisi nedeniyle …. TL kamu zararına neden olunduğu,
Sonuç olarak savunmalar karşısında, tahakkuk ettirilmeyen eğlence vergileri dolayısıyla neden olunan kamu zararı tutarının toplam …..TL olduğu,
anlaşılmıştır.
Sorumluğa ilişkin olarak, eğlence vergisi mükellefi olan bir kısım işletmelerle ilgili vergi tahakkuk işlemlerinin yapılmamasına ilişkin bahse konu kamu zararı tutarıyla ilgili olarak söz konusu işlemlerde dahli bulunmadığı kanaatine varılan Belediye Başkanı …..’ın mali sorumluluğu bulunmadığı anlaşılmıştır. Bunun dışında, her ne kadar Mali Hizmetler Müdürü …..’nun savunmasında özetle, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 60 ve 61’inci maddesi ile Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarih ve 5189/1 sayılı Kararı uyarınca sayman-muhasebe yetkilisinin tek başına sorumlu olduğu, mali hizmetler müdürlüğüne ise sadece idari açıdan sorumluluk yüklendiğini ileri sürmekte ise de, anılan Sayıştay Genel Kurulu Kararı’nda muhasebe yetkililerinin sorumluluğu idarelerce ilgili kanunlarına göre tarh ve tahakkuk ettirilerek tahsil edilebilir hale gelmiş kamu gelir ve alacaklarının takip ve tahsil edilmesiyle sınırlandırılmış olup bahse konu eğlence vergilerine ilişkin tahakkuk işlemleri bu işlemleri yapmakla yükümlü Mali Hizmetler Müdürlüğünce yerine getirilmediğinden, tahakkuk ettirilerek tahsil edilebilir hale gelmemiş bu işlemler dolayısıyla muhasebe yetkilisinin sorumlu tutulması mümkün bulunmamaktadır. Bilakis, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 38’inci maddesinde yer alan, “Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanlar, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur.” hükmü uyarınca, söz konusu eğlence vergilerinin zamanında tahakkuk ettirilmemesi dolayısıyla Mali Hizmetler Müdürü’nün sorumluluğu bulunmaktadır.
Bu itibarla, Denetçisince, ….. Belediyesi sınırları ve mücavir alanları içerisinde faaliyet göstermekte olan ve faaliyetlerinin niteliği itibariyle eğlence vergisi mükellefi olan toplam 40 işyerine 2011 yılı içinde hiç eğlence vergisi tahakkuk ettirilmemesi sonucu neden olunduğu iddia olunan kamu zararı tutarı …… TL’nin,
…. TL’si için, bu tutarın ilişkin olduğu işletmelerin eğlence vergisi kapsamında olmadığı anlaşıldığından, ilişik bulunmadığına,
….. TL’si için, bu tutarın ilişkin olduğu işletmeler için sorumlularca vergi tahakkuk işlemlerinin yapıldığı bildirilerek belgelerinin gönderildiği anlaşıldığından, tahsilat işlemleri devam eden ve henüz zamanaşımına uğramadığından kamu zararı teşkil etmeyen bu tutar için ilişik bulunmadığına,
….. TL’sinin ise, tahakkuk ettirilmeyen, dolayısıyla da belediye hesaplarına alınmayan eğlence vergisine ilişkin bu tutarın, söz konusu verginin tahakkukundan sorumlu Mali Hizmetler Müdürü …..’na, tek başına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,
(Üye ….. ve Üye …..’nun, “İlgili mevzuat hükümlerine aykırı bir idari işlem neticesinde kamu zararına sebep olunduğu takdirde, bu durumun aynı zamanda mali sorumluluk doğuracağının kabul edilmesi gerekir. Ayrıca, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 38’inci maddesinde, kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanların ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumlu oldukları belirtilmiş olup, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38’inci maddesi (f) bendinde yer alan, belediye başkanlarının belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmekle yükümlü oldukları hükmü ile 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 102’inci maddesinde yer alan, Vergi Usul Kanunu’nda mahallin en büyük mal memuruna verilmiş görev ve yetkilerin Belediye Gelirleri Kanunu uygulaması yönünden Belediye Başkanı tarafından kullanılacağı hükmü karşısında, belediye alacağı niteliğindeki söz konusu eğlence vergilerinin tahsil edilmemesinden doğan mali sorumluluğa Belediye Başkanı …..’ın da dahil edilmesi gerekir” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı)
oy çokluğuyla karar verildi.