Yıllık Vize Ücretleri İle Araç Uygunluk Belgesi Ücretlerinin Tahakkuk ve Tahsillatının Yapılmaması
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
....Büyükşehir Belediyesi Meclisi tarafından karara bağlanan gelir tarifesi gereği, Minibüs (M), servis (S), köy otobüsü (K) ve özel halk (H) otobüslerinden tahsil edilmesi gereken yıllık vize ücretleri ile araç uygunluk belgesi ücretlerinin tahakkukunun yapılmaması ve tahsil edilmemesi nedeniyle (Denetçi sorgusunda belirtilen toplam ..TL kamu zararı tutarının hatalı hesaplanması nedeni ile revize edilen) toplam ...TL kamu zararına sebep olunduğu iddiası ileri sürülmüşse de,
Sorguda belirtilen -M- Plakalara ait vize ve uygunluk ücretlerinin tamamı olan ...TL, -H- plaka ile ilgili de sorguda belirtilen toplam ....TL tutarın tamamı, -K- plaka ilgili de sorguda belirtilen toplam ....TL tutarın tamamı tahsil edildiğinden,
-S- plaka ile ilgili olarak ise, sorguda belirtilen .... TL’nin tahsil edildiğinden,
(Revize) kamu zararı toplam tutarı ...TL’nın, tahsil edilen .... TL kısmı ile ilişilecek bir husus kalmadığına oy birliğiyle,
Toplu taşıma araçlarına verilen izin kapsamında tespit edilen yıllık vize ücreti ile araçların teknik açıdan uygunluğunun kontrol edilmesi karşılığında alınması karara bağlanan araç uygunluk belgesi ücretlerinin, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanun’ un 23’üncü maddesine hükmüne göre tahsil edilmesi bir yasal zorunluluk olduğundan ve de söz konusu tutarlar Büyükşehir Belediye Meclisi’nin, 24.11.2010 tarih ve 240 sayılı ve 21.11.2011 tarih ve 224 sayılı Kararları ile gelir tarifesi içerisinde tespit edildiğinden,
Tahsilatı yapılmamış olan toplam ...TL’nin ise sorumlu...’e münferiden, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,
(Daire Başkan V. ...ile Üye..., “(S) plakasının sevk ve idaresi Belediye tarafından yapılmaması, bu servislerin kendi bünyesinde faaliyet göstermesi ve belirli bir güzergâh üzerinde çalışmamaları dolayısı ile ve ayrıca bağlı bulundukları Öğrenci ve Personel Servisleri Derneğine bu ücretlerin ödenmesi hususunda Belediye tarafından uyarı yazısı yazılmış olmasının, bu konuda Belediye’nin her hangi bir inisiyatifinin bulunmadığını gösterdiği, bu nedenle kalan ve tahsil edilmeyen tutarla ilgili olarak, ilişilecek bir husus bulunmadığı” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,
Diğer taraftan her ne kadar Denetçi sorgusunda Büyükşehir Belediye Başkanı da sorumlu tutulmuş ise de, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 11’inci maddesinde, “Bakanlıklarda müsteşar, diğer kamu idarelerinde en üst yönetici, il özel idarelerinde vali ve belediyelerde belediye başkanı üst yöneticidir. Ancak, Millî Savunma Bakanlığında üst yönetici Bakandır.
Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve bu Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana, mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar.
Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler.” Hükmü yer almaktadır. Bu hükme göre, Üst yöneticiler işlerin gidişatından harcama yetkililerinin ve diğer görevlilerin bilgilendirmeleri ve raporları ile bilgi sahibi olmaktadırlar. Ayrıca üst yöneticilerin mali iş ve işlemler hakkında en temel görevleri, kurumlarındaki malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve bu amaçlar iç kontrol sistemlerinin kurulması, gerekli tedbirlerin alınması ve bu hususlarda genel politika ve uygulamaların oluşturulmasıdır.
5018 sayılı Kanun’un diğer maddeleri ile 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye Başkanının Görev ve Yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinin (a) ve (f) fıkraları dayanak gösterilerek, belediye gelirlerinin tahsilatının yapılmamış olmasından dolayı belediye başkanının bunları bizzat takip ve tahsil etmesi gerektiği, şeklindeki tespit ve değerlendirmeler, hukuki yönden isabetli ve hakkaniyetli bulunmamıştır.
Söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, muhtelif taşıt araçlarından tahsil edilmesi gereken yıllık vize ücretleri ile araç uygunluk belgesi ücretlerinin tahakkukunun yapılmaması ve tahsil edilmemesi nedeni ile ortaya çıkan kamu zararı için, Büyükşehir Belediye Başkanı – Üst Yöneticiye sorumluluk tevdi edilemeyeceğine oy birliğiyle,