A)- Hizmet Alım İşi Kapsamında Ödenen İşçi Yemek Ücreti
B)- Hizmet Alım İşi Kapsamında Çalıştırılan İşçilerin, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun İlgili Hükümlerine Aykırı Olarak, Belediyenin Farklı Birimlerinde Asli Ve Sürekli Hizmetlerini İfasında Görevlendirilmesi.
A) Yüklenici firma tarafından birim fiyat teklif cetvelinde çalışacak personele yemek yardım bedeli olarak işçi başına 4,05 TL teklif edilmiş olmasına rağmen, işe ait hak ediş ödemelerine ekli işçi bordrolarına göre söz konusu firma tarafından işçilere kişi başına 3,50 TL yemek yardım bedeli ödendiği ve bu suretle toplam .... TL kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde tarif edilmekte olup buna göre kamu görevlilerinin eylem ve işlemleri sonucunda kamu zararı oluştuğunun söylenebilmesi için bu eylem ve işlemlerin mevzuata aykırı olduğunun ve bu eylem ve işlemler neticesinde kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunduğunun ortaya konulması gerekmektedir.
Bahse konu hizmet alım işine ait idari şartnamenin 25’inci maddesinde söz konusu işte yüklenici tarafından karşılanacak yemek masrafının aylık 26 gün ve günlük brüt 3,50 TL esas alınarak hesap edileceği ve yüklenicinin teklif fiyatına yemek giderini dâhil ederek bu gideri işçi bordrolarında göstereceği belirtilmektedir. Buna karşın, yüklenici firma..... Şti. tarafından ihale komisyonuna sunulan birim fiyat teklif cetvelinde çalışacak personele yemek yardım bedeli olarak işçi başına günlük brüt 4,05 TL teklif edildiği ve ihalenin de bu bedel üzerinden sözleşmeye bağlandığı ve yükleniciye yine bu bedel esas alınarak ödeme yapıldığı, ancak, ilgili hak ediş ödemelerine ekli işçi bordrolarına göre söz konusu firma tarafından işçilere kişi başına günlük brüt 3,50 TL ve 26 gün üzerinden (91,00 TL) yemek yardımı ödemesi yapıldığı anlaşılmıştır.
Buna göre, ...Belediyesi bakımından söz konusu yemek yardımı ödemesi işin sözleşmesine uygun olarak günlük brüt 4,05 TL üzerinden yapıldığı ve iş eksiksiz yerine getirildiğinden herhangi bir kamu zararı doğmadığı, bununla beraber, bahse konu hizmet alım işinde yüklenici..... Şti. tarafından her işçi için günlük brüt 4,05 TL yemek bedeli ödeneceği taahhüt edilmesine karşın işçilere günlük brüt 3,50 TL ve 26 gün üzerinden (91,00 TL) yemek yardımı ödenmesiyle işçilere, hesabı aşağıda gösterildiği üzere, toplam ....TL eksik ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, bahse konu hizmet alım işiyle ilgili olarak ...Belediyesince yükleniciye ödenen hakedişlerin bedeline dâhil işçi yemek yardımları dolayısıyla Denetçisince sorgu konusu edilen ...TL’ye ilişkin olarak,
Kamu zararı oluşmadığından ilişilecek husus bulunmadığına oy birliğiyle,
B) Söz konusu iş için alınan firma işçilerinin birçoğunun belediyenin farklı birimlerinde asli ve sürekli hizmetlerini ifası için görevlendirildiği ve bu durumun 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ilgili hükümlerine aykırılık teşkil ettiği iddiasına ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
Anayasa’nın 128’inci maddesinde,
“Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.
Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir…”
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde,
“Bu Kanun, Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar, İl Özel İdareleri, Belediyeler, İl Özel İdareleri ve Belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, kanunlarla kurulan fonlarda, kefalet sandıklarında veya Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüklerinde çalışan memurlar hakkında uygulanır.
…”
“İstihdam şekilleri” başlıklı 4’üncü maddesinde,
“ Kamu hizmetleri, memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür.
A) Memur:
Mevcut kuruluş biçimine bakılmaksızın, Devlet ve diğer kamu tüzel kişiliklerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini ifa ile görevlendirilenler, bu Kanunun uygulanmasında memur sayılır.
Yukarıdaki tanımlananlar dışındaki kurumlarda genel politika tespiti, araştırma, planlama, programlama, yönetim ve denetim gibi işlerde görevli ve yetkili olanlar da memur sayılır.
…”
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun,
“Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49’uncu maddesinde,
“…
Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir.
…”
“Gelecek yıllara yaygın hizmet yüklenmeleri” başlıklı 67’inci maddesinde ise,
“ Belediyede belediye meclisinin, belediyeye bağlı kuruluşlarda yetkili organın kararı ile park, bahçe, sera, refüj, kaldırım ve havuz bakımı ve tamiri, araç kiralama, kontrollük, temizlik, güvenlik ve yemek hizmetleri, makine-teçhizat bakım ve onarım işleri, bilgisayar sistem ve santralleri ile elektronik bilgi erişim hizmetleri, sağlıkla ilgili destek hizmetleri, fuar, panayır ve sergi hizmetleri, baraj, arıtma ve katı atık tesislerine ilişkin hizmetler, kanal bakım ve temizleme, alt yapı ve asfalt yapım ve onarımı, trafik sinyalizasyon ve aydınlatma bakımı, sayaç okuma ve sayaç sökme-takma işleri ile ilgili hizmetler, toplu ulaşım ve taşıma hizmetleri, sosyal tesislerin işletilmesi ile ilgili işler, süresi ilk mahallî idareler genel seçimlerini izleyen altıncı ayın sonunu geçmemek üzere ihale yoluyla üçüncü şahıslara gördürülebilir.”
denilmektedir.
Anılan hükümler uyarınca, belediyelerce genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerinin memurlar eliyle gerçekleştirilmesi esastır. Şu kadar ki, çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında istihdam edilecek uzman ve teknik personelin yıllık sözleşme ile çalıştırılması mümkündür. Ayrıca, park, bahçe, kaldırım vb. yapım işleri ile araç kiralama, kontrollük, temizlik, güvenlik, bakım ve onarım, toplu ulaşım ve taşıma hizmetleri ve sosyal tesislerin işletilmesi vb. hizmet alımı işlerinin ihale yoluyla üçüncü şahıslara gördürülebilmesi de mümkündür.
Bahse konu olayda, ...Belediyesince ihale yoluyla gerçekleştirilen, “..Müdürlüğünde 2012 Yılı İçerisinde Çalıştırılmak Üzere ...İşçi Hizmet Alımı İşi”nde istihdam edilen işçilerin bir kısmının ihale amacı ve konusu dışında belediyenin genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli hizmetlerin ifası için görevlendirildiği anlaşılmaktadır. Her ne kadar bahse konu uygulamada yukarıda ele alınan personel istihdamına ilişkin mevzuat hükümlerine aykırılık bulunmakta ise de, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesi uyarınca kamu görevlilerinin eylem ve işlemleri sonucunda kamu zararı oluştuğunun söylenebilmesi için bu eylem ve işlemlerin mevzuata aykırı olması yanında, bu eylem ve işlemler neticesinde kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunduğunun ortaya konulması gerekmekte olup söz konusu işçiler yine ...Belediyesine ait işlerde çalıştırıldığı ve bu işçilere asgari ücret üzerinden ödeme yapıldığından, ...Belediyesi bakımından kamu zararı oluşmamaktadır.
Bu itibarla, bahse konu rapor maddesinin (B) bendinde konu edilen hususla ilgili olarak kamu zararı oluşmadığından ilişilecek bir husus bulunmadığına oy birliğiyle,
karar verildi.