Kamulaştırmasız El Atma
Denetçi sorgusunda yer alan, 6111 sayılı Kanun’un geçici 2’nci
maddesi uyarınca belediyelerin bir yıl için ödeyebilecekleri kamulaştırmasız el atma giderleri toplamı belediyenin o yıl toplam sermaye yatırım harcamalarının % 5’i ile sınırlandırıldığı halde, ...Belediyesinin 2012 yılında gerçekleştirdiği kamulaştırmasız el atma giderleri toplamının, 2012 yılı toplam sermaye yatırım harcamalarının % 5’ini aştığı iddiasına ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
18.06.2010 tarih ve 5999 sayılı Kamulaştırma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 1’inci maddesiyle 04.11.1983 tarih ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na eklenen Geçici 6’ıncı maddenin (24.05.2013 tarih ve 6487 sayılı Kanun’un 21’inci maddesi ile değişmeden önceki haliyle),
1’inci fıkrasında,
“Kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış veya kamulaştırması hiç yapılmamış olmasına rağmen 9/10/1956 tarihi ile 4/11/1983 tarihi arasında fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis yapılan taşınmazlara veya kaynaklara kısmen veya tamamen veyahut irtifak hakkı tesis etmek suretiyle malikin rızası olmaksızın fiili olarak el konulması sebebiyle, malik tarafından ilgili idareden tazminat talebinde bulunulması halinde, öncelikle uzlaşma yoluna gidilmesi esastır.”
6’ıncı fıkrasında,
“İdare ve malik arasında uzlaşma sağlanamadığı takdirde, uzlaşmazlık tutanağının tanzim edildiği veya ikinci fıkradaki sürenin uzlaşmaya davet olmaksızın sona erdiği tarihten itibaren üç ay içerisinde malik tarafından sadece tazminat davası açılabilir…”
7’inci fıkrasında:
“Kesinleşen mahkeme kararlarına istinaden bu madde uyarınca ödemelerde kullanılmak üzere, ihtiyaç olması halinde, idarelerin yılı bütçelerinde sermaye giderleri için öngörülen ödeneklerden yüzde iki pay ayrılır. Kesinleşen alacakların toplam tutarının ayrılan ödeneğin toplam tutarını aşması halinde, ödemeler, sonraki yıllara sari olacak şekilde, garameten ve taksitlerle gerçekleştirilir…”
6111 sayılı Kanun’un, bilahare Anayasa Mahkemesi’nin 01.11.2012 tarihli ve E.: 2010/83, K.: 2012/169 sayılı kararıyla 22.08.2013 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere iptal edilen, Geçici 2’inci maddesinde,
“(1) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren onbeş yıl süreyle geçerli olmak üzere, 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun geçici 6 ncı maddesi hükmü, 4/11/1983 tarihinden sonraki kamulaştırmasız el koyma işlemlerine de uygulanır. Ancak, bu tarihten sonraki kamulaştırmasız el koyma işlemleri sebebiyle açılan tazminat davalarında verilen ve kesinleşen mahkeme kararlarına istinaden 2942 sayılı Kanunun geçici 6 ncı maddesinin yedinci fıkrası uyarınca ödemelerde kullanılmak üzere, ihtiyaç olması halinde, idarelerin yılı bütçelerinde sermaye giderleri için öngörülen ödeneklerden ayrıca yüzde beş pay ayrılır.”
hükmüne yer verilmiştir
Anılan hükümler uyarınca, 2942 sayılı Kanun’una 5999 sayılı Kanun’la eklenen geçici 6’ncı maddeyle, idarelerin 09.10.1956 tarihi ile 04.11.1983 tarihleri kamulaştırmasız el atma yoluyla el koydukları yerler için hak sahipleri ile uzlaşmaya gidebilecekleri, uzlaşma sağlanamaması halinde hak sahiplerinin idare aleyhine tazminat davası açabilecekleri, idarelerin kesinleşen mahkeme kararlarına istinaden hak sahiplerine yapacakları ödemelerde kullanmak üzere, ihtiyaç olması halinde, yılı bütçelerinde sermaye giderleri için öngörülen ödeneklerden yüzde iki pay ayırabilecekleri, kesinleşen alacakların toplam tutarının ayrılan ödeneğin toplam tutarını aşması halinde ise ödemelerin, sonraki yıllara sari olacak şekilde, garameten ve taksitlerle gerçekleştirebilecekleri hüküm altına alınmıştır. 6111 sayılı Kanun’un Geçici 2’inci maddesiyle ise, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun anılan Geçici 6’ncı maddesi hükmünün 04.11.1983 tarihinden sonraki kamulaştırmasız el koyma işlemlerine de uygulanacağı, bu tarihten sonraki kamulaştırmasız el koyma işlemleri sebebiyle açılan tazminat davalarında verilen ve kesinleşen mahkeme kararlarına istinaden yapılan ödemelerde kullanılmak üzere de, ihtiyaç olması halinde, idarelerin yılı bütçelerinde sermaye giderleri için öngörülen ödeneklerden ayrıca yüzde beş pay ayrılacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla, idarelerin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun anılan Geçici 6’ncı maddesine istinaden kesinleşmiş mahkeme kararları gereğince yapacakları ödemeler için bir üst sınır getirilmemiş olup idareler bu ödemeleri yılı bütçesine sermaye giderleri için öngörülen ödeneklerden ayıracakları paylardan gerçekleştirecekler, bu payların yetmemesi durumunda ise ödemeleri sonraki yıllara sari olacak şekilde, garameten ve taksitlerle gerçekleştirebileceklerdir.
Bu itibarla, bahse konu rapor maddesinde konu edilen kamulaştırmasız el atma giderleriyle ilgili olarak ilişilecek bir husus bulunmadığına, oy birliğiyle karar verildi.