Personel Ücretinin Eksik Ödenmesi, Asgari Ücret Fiyat Farkının Hatalı Hesaplanması
…. Belediyesi tarafından ……’e 07.02.2012 tarihinde ihale edilen … TL sözleşme bedelli “12 Ay Süre İle 21 Adet Büro Personeli, 1 Adet Elektrikçi ve 3 Adet Şoför olmak üzere toplam 25 Adet Personel Hizmet Alımı İşi” ne ait dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
A) Denetçi tarafından yüklenicinin çalıştırdığı personele taahhüt ettiği ücreti eksik ödemesi sonucu kamu zararına neden olunduğu iddia edilmişse de,
Yüklenicinin 6 adet yüksekokul mezununa brüt asgari ücretin %25 fazlasını, 15 adet lise ve dengi okul mezununa brüt asgari ücretin %15 fazlasını, 1 adet elektrikçiye brüt asgari ücretin %15 fazlasını ve 3 adet şoföre brüt asgari ücretin % 25 fazlasını ödemesi gerekmektedir. Ancak yüklenicinin 4 adet personele brüt asgari ücretin %25 fazlası yerine %15 fazlasını ödediği görülmüştür.
Yüklenici çalıştıracağı 4 personele ihalede teklif ettiği ücretten daha az ödeme yapmıştır. İdare açısından bu durum kamu zararına neden olmasa da sözleşme hükümlerine aykırılığa neden olmakta, ayrıca sosyal güvenlik primlerinin eksik ödenmesi sonucuna yol açmaktadır.
Bu itibarla, idare açısından kamu zararı oluşmadığından konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, oy birliğiyle,
B) Yükleniciye asgari ücret fiyat farkının hatalı hesaplanarak ödenmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu görülmüştür.
24.12.2002 tarih ve 2002/5037 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 28.04.2004 tarih ve 2004/7221 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değişik 8 inci maddesinde,“ İhale konusu hizmetin gerçekleştirilebilmesi için çalıştırılacak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi personelin, sayı ve günlük çalışma saatinin belirtilmesi kaydıyla,
a) Asgari ücret tespit komisyonunca ihale (son teklif verme) tarihinde 16 yaşını doldurmuş işçiler için belirlenmiş asgari ücretin değiştirilmesi halinde eski ve yeni asgari ücret arasındaki fark,
b) İhale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda, asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranlan değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark,
c) 506 sayılı Kanunun 77 nci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde sözleşmede öngörülen ücret ekleri nedeniyle, işveren tarafından karşılanmakta olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigorta primine ilişkin toplam tutarda meydana gelecek fark, toplamı
(a), (b) ve (c) bentleri toplamı, 506 sayılı Kanun gereğince işveren nâm ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemeler de dikkate alınmak suretiyle bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.” denilmektedir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların “Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerindeki değişiklikten kaynaklanan fark” başlıklı 8’inci maddesinde öngörülen fiyat farkı ödemesinin amacı, ihale tarihinde (son teklif verme tarihinde) geçerli olan asgari ücretin değişmesi nedeniyle işçilik maliyetinde meydana gelen farkın yükleniciye ödenmesi olduğuna göre, asgari ücretin değişmesiyle ücretleri asgari ücretin belli bir yüzdesi üzerinden artırımlı olarak ödenmesi öngörülen personelin ücretlerinde meydana gelen maliyet artışının karşılanması amacıyla bu personelin artırımlı eski ücretleri ile artırımlı yeni ücretleri arasındaki fark ile bu farka ait sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primi toplamının fiyat farkı olarak ödenmesi gerekecektir.
Söz konusu hizmet işinin sözleşmesi 29.02.2012 tarihinde imzalanmıştır. İşe ilişkin sözleşmenin 14’üncü maddesinde, yürürlükteki fiyat farkı kararnamesinin ilgili hükümleri gereği asgari ücrete gelecek olan farkın yansıtılacağı, Şartnamenin 19’uncu maddesinde ise, 6 adet yüksekokul mezununa brüt asgari ücretin %25 fazlasının, 15 adet lise ve dengi okul mezununa brüt asgari ücretin %15 fazlasının, 1 adet elektrikçiye brüt asgari ücretin %15 fazlasının ve 3 adet şoföre ise brüt asgari ücretin % 25 fazlasının ödeneceği belirtilmiştir. Dolayısı ile personelin artırımlı eski ücretleri ile artırımlı yeni ücretleri arasındaki fark ile bu farka ait sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primi toplamı fiyat farkı olarak yükleniciye ödenmesi gerekirken bu tutardan fazla fiyat farkının, hak ediş raporu ve fiyat farkı hesap cetveli olmaksızın ödeme emri belgesi eki fatura ile ödendiği tespit edilmiştir.
Denetçi tarafından 24.12.2002 tarih ve 2002/5037 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 28.04.2004 tarih ve 2004/7221 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değişik 8 inci maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel ücretleri ile ilgili fiyat farkı hesabı” başlıklı 83’üncü maddesinin birinci fıkrası hükümlerine göre fiyat farkının yalnızca brüt asgari ücretteki artış miktarı kadar hesaplanması gerektiği ve kamu zararının …. TL olduğu iddia edilmişse de, personelin artırımlı eski ücretleri ile artırımlı yeni ücretleri arasındaki fark ile bu farka ait sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primi toplamının fiyat farkı olarak ödenmesi gerekeceğinden …. TL için ilişilecek husus bulunmadığına,
(Üye ……..’ın “25.07.2005 tarih ve 25886 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel ücretleri ile ilgili fiyat farkı hesabı” başlıklı 83’üncü maddesinde: “83.1. Çalışan personele asgari ücretin üzerinde bir ödeme öngörülmekle birlikte hizmet alımlarına ilişkin fiyat farkı esaslarının sadece 8’inci maddesinin uygulanacağı hizmet alımı ihalelerinde, ihale tarihi itibarıyla geçerli brüt asgari ücretin artması halinde anılan madde gereği asgari ücretteki artış miktarı kadar fiyat farkı hesaplanacaktır.” hükmü yer almaktadır. Sayıştay Temyiz Kurulu’nun 16.10.2012 tarih ve 35595 sayılı Kararı’nda, Fiyat Farkı Esaslarının 8’inci maddesinde ve Kamu İhale Genel Tebliğinde, ihale tarihi itibarıyla geçerli brüt asgari ücretin artması halinde sadece asgari ücretteki artış miktarı kadar fiyat farkı ödeneceğine karar verilmiştir.
Fiyat Farkı Esaslarının 8’inci maddesinde ve Kamu İhale Genel Tebliğinde, ihale tarihi itibarıyla geçerli brüt asgari ücretin artması halinde sadece asgari ücretteki artış miktarı kadar fiyat farkı hesaplanacağı hüküm altına alınmıştır. Bu itibarla, fazladan hesaplanan fiyat farkı sonucu meydana gelen …. TL kamu zararının tazmini gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşüne karşı) oy çokluğuyla,
Ancak personelin artırımlı eski ücretleri ile artırımlı yeni ücretleri arasındaki fark ile bu farka ait sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primi toplamının üzerinde fiyat farkı hesaplanarak ödenmesi sonucu meydana gelen ….. TL kamu zararının Harcama Yetkilisi ……., Gerçekleştirme Görevlisi …….. ile yapılan ödemelere ilişkin hak ediş raporu ve fiyat farkı cetveli bulunmaması nedeniyle 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 61’inci maddesi uyarınca ödemeye ilişkin belgelerin tamam olmasını kontrol etme sorumluluğu bulunan Muhasebe Yetkilisi ……….’ya müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine oy birliğiyle,