Belediye Başkanı, Başkan Yardımcıları ve Meclis Üyelerine Yapılan Ödemelerden Gelir Vergisi Kesintisinin Hatalı Yapılması
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda, …. Belediye Başkanı, Başkan Yardımcıları, Meclis ve Encümen Üyelerine yapılan ödemelerden gelir vergisi kesintisinin hatalı yapılması sonucu kamu zararına neden olunduğu görülmüştür.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun “Ücretin Tarifi” başlıklı 61’nci maddesinin birinci fıkrasında, “Ücret, işverene tabi belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.” hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanun’un “Vergi Tevkifatı” başlıklı 94’üncü maddesinde ise “Kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zırai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.
1. Hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104 üncü maddelere göre,
…
vergi tevkifatı yapılır.
…” denilmektedir.
Kanun’un 103’üncü maddesine göre, 2013 yılında ücret gelirleri için gelir vergisi dilimleri ve oranları 10.700 TL için %15, 10.700 TL ile 26.000 TL arası için %20, 26.000 TL ile 94.000 TL arası gelir için %27, 94.000 TL’den fazlası için %35 olarak belirlenmiştir. Diğer yandan, Kanun’un 104’üncü maddesindeki düzenlemeye göre gelir vergisi diliminin tespitinde vergiye tabi gelirlerin toplamının dikkate alınması gerekmektedir.
Belediye başkanı, başkan yardımcıları, meclis ve encümen üyelerine yapılan ödenek ve huzur hakkı gibi ödemelere uygulanan gelir vergisi dilimleri ile vergi oranlarının hatalı belirlendiği, toplam gelirin dikkate alınmaması nedeniyle vergi oranlarının düşük uygulandığı ve bu nedenle de gelir vergisinin eksik tahsil edildiği anlaşılmıştır. Yasal düzenlemeye göre vergi dilimi ile vergi oranının ilgili aydaki gelir vergisine tabi tüm gelirlerin toplamına göre belirlenmesi gerekmektedir.
Diğer yandan, belediye başkan ve başkan yardımcılarının gelir vergisi matrahı hesaplamasında özel hizmet tazminatı kadar tutarın gelir vergisi matrahından düşüldüğü tespit edilmiştir. Bahsedilen görevliler, seçimle göreve gelen ve ödenek mukabili çalışan kamu görevlileri olup özel hizmet tazminatı almaları söz konusu değildir. Bu bağlamda yasal düzenlemeye göre bahsedilen kamu görevlileri için özel hizmet tazminatı kadar tutarın gelir vergisi matrahından düşülmesi mümkün değildir.
Denetçi sorgusunda belediye başkan ve başkan yardımcıları ile meclis ve encümen üyelerine yapılan ödenek, huzur hakkı vb. ödemelerin gelir vergisi dilimi ile vergi oranlarının yanlış belirlenmesi, belediye başkan ve başkan yardımcılarının gelir vergisi matrahının hesaplanmasında özel hizmet tazminatı kadar tutarın matrahtan düşülmesi nedeniyle gelir vergisinin eksik kesilmesi sonucu …. TL’lik kamu zararının meydana geldiği iddia edilmiş ve bu kamu zararından harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi ile birlikte muhasebe yetkilisi de sorumlu tutulmuşsa da,
Muhasebe Yetkililerinin ödeme emri belgesi üzerindeki kontrol yükümlülükleri 5018 sayılı Kanunun 61’inci maddesinde tek tek sayma yöntemiyle belirtilmiş olup ödemeyle ilgili sorumlulukları sayılan bu hususlarla sınırlı tutulduğundan gelir vergisi kesintisinin eksik yapılmasından muhasebe yetkilisinin sorumluluğu bulunmadığına, ( … “5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 61’inci ve Muhasebe Yetkililerinin Eğitimi, Sertifika Verilmesi ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 4 ve 23’üncü maddeleri uyarınca Muhasebe Yetkilisinin de tahsil edilemeyen vergiden dolayı sorumlu tutulması gerekir” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,
Hesap hatası sonucu kamu zararının fazla hesaplandığı, kamu zararı tutarının …. TL olduğu anlaşıldığından …. TL için ilişilecek husus bulunmadığına,
….. TL’si de muhasebe işlem fişleriyle ahizlerinden tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
Kalan tahsil edilmeyen ….. TL kamu zararının Harcama Yetkilisi (Belediye Başkanı) … ile Gerçekleştirme Görevlisi (Özel Kalem Müdürü) …. müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,
oy birliğiyle,