Zamanaşımına Uğratılan Emlak Vergileri
Denetçi sorgusunda yer alan, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında yer alan 2008 yılında tahakkuk etmiş emlak vergileri ve gecikme cezaları toplamı …TL’nin 2013 yılı sonu itibariyle tahsil edilmeyerek zamanaşımına uğratıldığı iddiasına ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
6183 sayılı Amme Alacakları Tahsil Usulü Hakkında Kanunun,
“Kanunun şümulü” başlıklı 1’inci maddesinde, “Devlete, vilayet hususi idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ait muhakeme masrafı, vergi cezası, para cezası gibi asli, gecikme zammı, faiz gibi fer'i amme alacakları ve aynı idarelerin akitten, haksız fiil ve haksız iktisaptan doğanlar dışında kalan ve amme hizmetleri tatbikatından mütevellit olan diğer alacakları ile, bunların takip masrafları hakkında bu kanun hükümleri tatbik olunur.
…”
“Ödeme zamanı ve önce ödeme” başlıklı 37’nci maddesinde, “Amme alacakların hususi kanunlarda belli edilen zamanlarda ödenir.
Hususi kanunlarda ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacakları Maliye Vekaletince belirtilecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir.
…”
“Tahsil zamanaşımı” başlıklı 102’nci maddesinde,
“Amme alacağı, vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar. Para cezalarına ait hususi kanunlardaki zamanaşımı hükümleri mahfuzdur.
Zamanaşımından sonra mükellefin rızaen yapacağı ödemeler kabul olunur.”
“Zamanaşımını kesilmesi” başlıklı 103’üncü maddesinde,
“Aşağıdaki hallerde zamanaşımı kesilir,
1. Ödeme,
2. Haciz tatbiki,
3. Cebren tahsil ve takip muameleleri sonucunda yapılan her türlü tahsilat,
4. Ödeme emri tebliği,
…”
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun “Verginin tarh ve tahakkuku” başlıklı 11’inci maddesinde,
“(Değişik: 3/4/2002-4751/2 md.)
Bina vergisi, ilgili belediye tarafından,
a) Dört yılda bir defa olmak üzere takdir işlemlerinin yapıldığı yılı takip eden bütçe yılının Ocak ve Şubat aylarında,
b) 33 üncü maddenin (1) ilâ (7) numaralı fıkralarında yazılı vergi değerini tadil eden sebeplerle bildirim verilmesi icabeden hallerde, vergi değerini tadil eden sebeplerin meydana geldiği bütçe yılını takip eden yılın Ocak ayı içinde, vergi değerini tadil eden sebep yılın son üç ayı içinde vuku bulmuş ve bildirim, vergi değerini tadil eden sebebin meydana geldiği bütçe yılını takip eden yılda verilmiş ise bildirimin verildiği tarihte,
…yıllık olarak tarh olunur. Bildirim posta ile gönderilmiş ise vergi, bildirim verme süresinin son gününü takip eden yedi gün içinde tarh olunur. Bu suretle tarh olunan vergiler, tarh edilen tarihte tahakkuk etmiş sayılır ve mükellefe bir yazı ile bildirilir.
…”
“Bina ve arazi vergilerinde zamanaşımı süresinin başlangıcı” başlıklı 40’ıncı maddesinde,
“(Değişik : 8/12/1980 - 2350/11 md.)
Bildirim dışı kalan bina ve arazinin vergi ve cezalarında zamanaşımı, bu bina ve arazinin bildirim dışı bırakıldığının idarece öğrenildiğı tarihi takip eden yılın başından itibaren başlar.”
denilmektedir.
Anılan hükümler uyarınca, belediyelerin, vergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ait muhakeme masrafı, vergi cezası, para cezası gibi asli ve gecikme zammı, faiz gibi fer’i amme alacakları vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmediğinde zamanaşımına uğrar. Şu kadar ki, emlak vergilerinde 1319 sayılı Kanun’da yazılı vergi değerini tadil eden sebeplerle mükellef tarafından bildirim verilmesi icabeden hallerde bildirimde bulunulmayan bina ve arazinin vergi ve cezalarında zamanaşımı süresi, bu bina ve arazinin bildirim dışı bırakıldığının idarece öğrenildiği tarihi takip eden yılın başından itibaren başlar. Bununla beraber, zamanaşımı süresi içerisinde mükellef tarafından yapılan ödeme ile belediye tarafından mükellefe haciz uygulanması, usulüne uygun şekilde tebliğ yapılması, ödeme emri tebliğ edilmesi veya cebren tahsil ve takip muameleleri sonucunda yapılan her türlü tahsilat zamanaşımı süresini keserek yeniden başlatır.
Bahse konu Rapor maddesinde ise, her ne kadar Denetçisince… Belediyesince 2008 yılında tahakkuk ettirilen emlak vergisi alacaklarının 31.12.2013 tarihi itibariyle tahsil edilmeyerek tahsil zamanaşımına uğratılması sonucunda gecikme faizleri dahil toplam …TL kamu zararına neden olunduğu ileri sürülmekte ise de, sorumlularca gönderilen belgeler üzerinde yapılan incelemede,
1) Sorumlularca, emlak vergisi ile beraber (Raporun diğer maddelerinde sorgu konusu edilen) çevre temizlik vergileri, ilan ve reklam vergileri ve idari para cezaları için, hepsi de 2008 yılına ilişkin olup 2009 yılının 4 ile 12’nci ayları arasında düzenlenmiş, yaklaşık 5150 mükellefe ilişkin (elektronik ortamda) ödeme emri suretleri gönderildiği, ancak, gönderilen ödeme emirlerinin toplam tutarları olmadığından ve Denetçi sorgusunda da mükellefler ve ayrıntı tutarlar gösterilmediğinden sorgu ve savunmaların karşılaştırma imkanı bulunmadığı,
2) Sorumlularca emlak vergisine ilişkin olarak toplam …TL için (elektronik ortamda) tahsilat tabloları gönderilmiş ise de, gönderilen tablolardan söz konusu tahsilatın hangi yıl tahakkuklarına ilişkin olduğunun anlaşılamadığı, ayrıca, söz konusu tahsilatın Denetçisince sorguya alınan 2008 yılına ilişkin olduğu kabul edilse dahi, bu tutarlara tahsilat tarihleri itibariyle tahakkuk eden ceza tutarlarının da dâhil olduğu, dolayısıyla, sorumlularca bildirilen tahsilat tutarından ne kadarının Denetçisince tespit yapılan tarih itibariyle belirlenen emlak vergisi ve gecikme cezası toplamı …TL’den düşüleceğinin ayrıca belirlenmesi gerektiği, yine şayet bu tahsilatlar sorguda gösterilen tutarlara ilişkin olarak yapıldı ise ve bir mükellefe ilişkin borcun kısmen tahsili söz konusu ise bu borcun kalan kısmı için de zamanaşımı kesileceğinden, tahsilat ve zamanaşımı durumlarının mükellef bazında gösterilmesi gerektiği,
3) Sorumlularca, 25.02.2011 tarih ve 27857 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu Ve Diğer Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’dan yararlandığı iddia olunan emlak vergisi mükelleflerine ilişkin olarak elektronik ortamda gönderilen belgenin, Belediye personelince düzenlenmiş “Torba Yasa Ödeme Durum Listesi” adlı bir word belgesi olduğu, savunmalarda belirtilen “Yapılandırma sözleşme suretleri”nin ise birkaç kişiyle ilgili olarak gönderildiği, gönderilen listelerde yapılandırma yapılan gelir türünün “Tüm gelirler” olarak belirtildiği ve bunlardan ne kadarının ya da hangilerinin emlak vergilerine ilişkin olduğunun anlaşılamadığı, ayrıca, her ne kadar Denetçisince sorguya 6111 sayılı Kanun’dan faydalanan mükelleflerin alınmadığı belirtilerek bu savunmalar kabul edilmemişse de, sorgu veya rapor ekinde kamu zararına esas tutulan mükellef listelerine yer verilmediğinden, iddia ve savunmaları karşılaştırma imkanı bulunmadığı,
4) Sorumlularca 2008 yılına ilişkin olan, ancak, bildirime tabi olup ilgili mükelleflerce Belediyeye bildirilmediklerinden, 2009, 2010, 2011, 2012 ve 2013 yıllarında resen emlak vergisi tahakkuk ettirilen binalara ilişkin (içinde mükelleflerin sicil numaraları da bulunan) bir excell tablosu gönderildiği, Denetçisince ise, sadece 2008 yılında tahakkuk ederek belediye kayıtlarına giren emlak vergilerinin sorgu konusu edildiğinden bahisle bu savunmanın kabul edilmediği, ancak, sorgu veya rapor ekinde kamu zararına esas tutulan mükellef listelerine yer verilmediğinden, iddia ve savunmaları karşılaştırma imkânı bulunmadığı,
5) Sorumlularca savunma ekinde gönderilen bir kısım belgelerden, mükelleflerden….. A.Ş. hakkında …… Mahkemesi tarafından verilmiş olan ve anılan şirket aleyhine hiçbir icra takibinin yapılmaması ve 6183 sayılı Kanun’a göre yürütülenler dahil evvelce başlamış takiplerin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı bulunduğu, dolayısıyla, anılan mükellefe ait olan, yine sorumlularca savunma ekinde gönderilen belgelerden tespit edilen, 2008 yılı emlak vergilerine ilişkin toplam …TL alacakla ilgili zamanaşımının ihtiyati tedbire hükmedilen 30.10.2009 tarihi itibariyle durduğu,
6) Sorumlularca yurtdışında yaşadıklarına ilişkin belge gönderilen mükelleflerin 2008 yılana ilişkin emlak vergisi ve cezaları tahakkuklarının …sicil numaralı mükellef …’a, …TL’si …sicil numaralı mükellef ….ve …TL’si …sicil numaralı mükellef…’a ait olmak üzere toplam=) …TL olduğu dolayısıyla, söz konusu tutar için zamanaşımının durduğu,
7) …Belediye Meclisince 6183 sayılı Kanun’un 106’ncı maddesi gereğince tahsil imkansızlığı sebebiyle terkin edildiği bildirilen toplam …TL’nin ….TL’sinin emlak vergilerine ilişkin olduğu, dolayısıyla, söz konusu …TL için de denecek kalmadığı,
anlaşılmıştır.
Bu itibarla, Denetçisince, …Belediyesi tarafından 2008 yılı emlak vergisi asılları ve cezalarına ilişkin olarak tahakkuk ettirildiği halde 2013 yılı sonu itibariyle tahsil edilmeyerek zamanaşımına uğratıldığı iddia olunan toplam …TL’nin,
…TL’si için, bu tutarla ilgili mükellef…. A.Ş. hakkında ihtiyati tedbir kararı bulunduğu, dolayısıyla söz konusu tutar için zamanaşımının durduğu anlaşıldığından, ilişilecek husus bulunmadığına,
…TL’si için, bu tutarla ilgili mükelleflerin yurtdışında yaşadıkları ve dolayısıyla söz konusu tutar için zamanaşımının durduğu anlaşıldığından, ilişilecek husus bulunmadığına,
…TL’si için, bu tutara ilişkin emlak vergisi alacaklarının …Belediye Meclisince 6183 sayılı Kanun’un 106’ncı maddesine istinaden tahsil imkansızlığı nedeniyle terkin edildiği anlaşıldığından, ilişilecek husus kalmadığına,
oy birliğiyle,