Yangın Sigorta Vergisine İlişkin 2006 Yılında Tahakkuk Etmiş Alacakların 2011 Yılı Sonu İtibariyle Tahsil Edilmeyerek Zaman Aşımına Uğratılması.
Denetçi sorgusunda yer alan, ….Büyükşehir Belediyesi’ne ait gelirlerden takipli alacakların izlendiği 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında yer alan Yangın Sigorta Vergisine ilişkin 2006 yılında tahakkuk etmiş alacakların 2011 yılı sonu itibariyle tahsil edilmeyerek zaman aşımına uğratılması sonucunda …. TL kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun Yangın Sigorta Vergisine ilişkin “ Beyan ve ödeme” başlıklı 44’üncü maddesinde,
“Mükellefler bir ay içindeki vergiye tabi muamelelerini ertesi ayın 20 nci günü akşamına kadar bağlı bulundukları belediyeye bir beyanname ile bildirmeye ve hesaplanan vergiyi aynı sürede ödemeye mecburdurlar. Beyannamelerin şekil ve muhtevası Maliye ve Ticaret bakanlıklarının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığınca tayin ve tespit olunur.”
“Usul hükümleri” başlıklı 98’inci maddesinde,
“Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanuna göre alınacak vergi, harç ve katılma payları hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve bunların ek ve tadilleri hükümleri uygulanır.
denilmektedir.
6183 sayılı Amme Alacakları Tahsil Usulü Hakkında Kanunun,
“Ödeme zamanı ve önce ödeme” başlıklı 37’inci maddesinde, “Amme alacakların hususi kanunlarda belli edilen zamanlarda ödenir.
Hususi kanunlarda ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacakları Maliye Vekaletince belirtilecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir.
…”
“Tahsil zamanaşımı” başlıklı 102’inci maddesinde,
“Amme alacağı, vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar. Para cezalarına ait hususi kanunlardaki zamanaşımı hükümleri mahfuzdur.
Zamanaşımından sonra mükellefin rızaen yapacağı ödemeler kabul olunur.”
“Zamanaşımını kesilmesi” başlıklı 103’üncü maddesinde,
“Aşağıdaki hallerde zamanaşımı kesilir,
1. Ödeme,
2. Haciz tatbiki,
3. Cebren tahsil ve takip muameleleri sonucunda yapılan her türlü tahsilat,
4. Ödeme emri tebliği,
…”
denilmektedir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “İlan Yoluyla Tebliğ Usulü” başlıklı 3’üncü bölümünde yer alan “İlanın Şekli” başlıklı 104’üncü maddesinde,
“ (Değişik: 25/12/2003-5035/1 md.)
İlan aşağıdaki şekilde yapılır:
1. İlan yazısı tebliğ yapan vergi dairesinin ilan koymaya mahsus mahalline asılır ve (3) numaralı bende göre ilana çıkarılır. Tebliğin konusu, her biri için ayrı ayrı olmak üzere, birmilyar liradan (1.800 TL) az vergi veya vergi cezasına taalluk ettiği takdirde ayrıca (3) numaralı bende göre ilan yapılmaz ve ilan yazısının askıya çıkarıldığı tarihi izleyen onbeşinci gün ilan tarihi olarak kabul edilir.
2. İlan yazısının bir sureti mükellefin bilinen son adresinin bağlı olduğu muhtarlığa gönderilir.
3.İlan ile yapılan tebliğin konusu birmilyar ila yüzmilyar lira arasındaki (1.800 – 180.000 TL) vergi veya vergi cezasına taalluk ettiği takdirde ilan, ilgili vergi dairesinin bulunduğu yerin belediye sınırları içinde çıkan bir veya daha fazla gazetede yayımlanır. Tutarın yüzmilyar lirayı (180.000 TL) aşması halinde ilan, Türkiye genelinde yayın yapan günlük gazetelerden birinde ayrıca yapılır.
Tebliğ olunacak evrakın örnekleri yabancı memlekette bulunan mükellefin bilinen adresine ayrıca posta ile gönderilir.
“İlanın neticeleri” başlıklı 106’ıncı maddesinde,
“İlan üzerine bizzat veya bilvekale müracaat edenlere, yerinde, adres bildirenlere ise posta ile tebliğ yapılır.
…
İlan tarihinden başlıyarak bir ay içinde ne vergi dairesine müracaat yapmış ve ne de adresini bildirmiş olanlara bir ayın sonunda tebliğ yapılmış sayılır.”
hükümlerine yer verilmiştir.
Anılan hükümlere göre, Yangın Sigorta Vergisinde mükellefler vergiye tabi işlemlerini ertesi ayın 20’nci günü akşamına kadar bağlı bulundukları belediyeye bir beyanname ile bildirmek ve belediyece hesaplanacak tutarda vergiyi aynı süre içerisinde ödemekle yükümlü tutulmuşlardır. Ancak söz konusu vergi, vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmediği takdirde zamanaşımına uğrayacak ve mükellefin rızaen ödemesi dışında tahsil edilemeyecektir. Bununla beraber, zamanaşımı süresi içerisinde belediye tarafından mükellefe usulüne uygun şekilde yapılan tebliğ zamanaşımı süresini keserek yeniden başlatacaktır.
Bahse konu sorgu maddesinde, …. Büyükşehir Belediyesi tarafından 2006 yılında kendileri adına Yangın Sigortası Vergisi tahakkuk ettirilen bir kısım mükelleften tahsil edilmesi gereken söz konusu vergilerin 2011 yılı sonuna kadar tahsil edilmemesi sonucu zamanaşımına uğratıldığı ve bu suretle toplam …. TL kamu zararına neden olunduğu iddia edilmekte ise de, yapılan incelemede,
- Sorgu eki kamu zararı tablosunda yer alan vergi alacaklarından mükellef ….’a ilişkin vergi borcundan, …. TL’nin 2005 yılına ilişkin olup zamanaşımı süresinin 31.12.2010 tarihinde dolduğu, …. TL’nin ise 2006 yılına ilişkin olup zamanaşımı süresinin 31.12.2011 tarihinde dolduğu anlaşılmıştır. Sorumlularca, mükellef …’dan tahsil edilmesi gereken söz konusu .… TL’ye ilişkin olarak, anılan mükellefin bilinen son adresinin yer aldığı …Mahalle Muhtarlığına ilanen tebliğat yapılması için yazı yazıldığı ve bu suretle …TL tahsilat sağlandığı ve kalan tutarın da takip edileceğinin bildirildiği görülmüştür. Buna karşın, savunma ekleri içerisinde yer alan ve … Büyükşehir Belediyesince … Mahalle Muhtarlığına anılan mükellefe ilanen tebligat yapılması hususunda yazılan bahse konu yazının 14.12.2011 tarihli olduğu, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun ilan yoluyla yapılan tebliğe ilişkin 104 ve 106’ıncı maddelerinde yer alan ilan tarihi ve ilanın tebliğ edilmiş sayılmasına ilişkin on beş gün ve bir aylık süreler dikkate alındığında, söz konusu ilanen tebliğin 2012 yılında yapılmış sayılacağı ve dolayısıyla da bahse konu yangın sigorta vergisinin gerek 2005, gerekse de 2006 yılına ilişkin kısımlarıyla ilgili tahsil zamanaşımının kesilmediği anlaşılmıştır. Bununla beraber, söz konusu vergi alacağından 2005 yılına ilişkin …. TL’yle ilgili olarak mükellef …’dan, .… tarih ve .… nolu tahsilat alındısıyla .… TL ve …. tarih ve .... nolu tahsilat alındısıyla …. TL olmak üzere toplam .… TL rızaen tahsilat sağlandığı,
- Sorgu eki kamu zararı tablosunda yer alan vergi alacaklarından mükellef …’e ait toplam …. TL tutarındaki vergi borcunun 2005 yılına ilişkin olup zamanaşımı süresinin 31.12.2010 tarihinde dolduğu, bununla beraber, …Büyükşehir Belediyesince söz konusu vergi alacağına ilişkin olarak .… tarih ve .... makbuzla …. TL tahsilat yapılarak zamanaşımı süresinin kesildiği,
- Sorgu eki kamu zararı tablosunda yer alan vergi alacaklarından mükellef …Sigorta’ya ait toplam … TL tutarındaki vergi borcunun 2006 yılına ilişkin olup zamanaşımı süresinin 31.12.2011 tarihinde dolduğu, bununla beraber, … Büyükşehir Belediyesince söz konusu vergi alacağının tamamının …. tarih ve .…sayılı makbuzla rızaen tahsil edildiği,
anlaşılmıştır.
Sorumluluğa ilişkin olarak ise, her ne kadar Denetçisince bahse konu vergi alacaklarından zamanaşımına uğrayanlarla ilgili olarak doğan sorumluluğa Üst Yönetici (Belediye Başkanı) … da ortak edilmiş ise de, üst yöneticinin idari gözetim sorumluluğu bulunmasının tek başına mali sorumluluk doğurmayacağı ve tahakkuk etmiş yangın sigorta vergilerinin zamanında tahsil edilmeyerek zamanaşımına uğratılmasından doğan bahse konu kamu zararının oluşmasında üst yöneticinin kusurunun bulunmadığı kanaatine varıldığından söz konusu kamu zararıyla ilgili olarak Üst Yönetici (Belediye Başkanı) ….’nun mali sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, Denetçi sorgusuyla ilişik tutulan kamu zararı tutarı …. TL’nin,
.... TL’si için, bu tutar ilgili mükelleflerden tarih ve numaraları yukarda belirtilen belgelerle rızaen tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
…. TL’si için, bu tutara ilişkin zamanaşımı süreleri kesildiğinden ilişilecek husus bulunmadığına,
…. TL’sinin ise, bu tutarın zamanaşımına uğratılması ve tahsil de edilmemesi nedeniyle, tahakkuk etmiş Belediye gelirlerine ilişkin takip ve tahsil işlemlerini yerine getirmekle sorumlu Muhasebe Yetkilisi (Mali Hizmetler Daire Başkanı ) …. ve (Gelir Şube Müdürü) .…’e müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,
oy birliğiyle karar verildi.