İlçe Belediyesi Tarafından Büyükşehir Belediyesi Görev Alanında Bulunan Mahallerin Temizlik Hizmetlerinin Gerçekleştirilmesi
Denetçi sorgusunda yer alan, …..Belediyesi tarafından, ….Belediyesi görev alanında bulunan mahallerin temizlik hizmetlerinin gerçekleştirilmesi suretiyle toplam ….TL kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde,
“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla,
a) İmar, su ve kanalizasyon, …çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık, …hizmetlerini yapar veya yaptırır…
…
Belediyenin görev, sorumluluk ve yetki alanı belediye sınırlarını kapsar.
…”
5126 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun,
“Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’inci maddesinde,
“Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:
…
g) (Değişik: 12/11/2012-6360/7 md.) Büyükşehir belediyesinin yetki alanındaki mahalleleri ilçe merkezine bağlayan yollar, meydan, bulvar, cadde ve ana yolları yapmak, yaptırmak, bakım ve onarımı ile bu yolların temizliği ve karla mücadele çalışmalarını yürütmek, kentsel tasarım projelerine uygun olarak bu yerlere cephesi bulunan yapılara ilişkin yükümlülükler koymak, ilân ve reklam asılacak yerleri ve bunların şekil ve ebadını belirlemek, meydan, bulvar, cadde, yol ve sokak ad ve numaraları ile bunlar üzerindeki binalara numara verilmesi işlerini gerçekleştirmek.
…
Büyükşehir belediyeleri birinci fıkranın (c) bendinde belirtilen yetkilerini, imar plânlarına uygun olarak kullanmak ve ilgili belediyeye bildirmek zorundadır. (Değişik ikinci cümle: 12/11/2012-6360/7 md.) Büyükşehir belediyeleri birinci fıkranın (l), (s), (t) bentlerindeki görevleri ile temizlik hizmetleri ve adres ve numaralandırmaya ilişkin görevlerini belediye meclisi kararı ile ilçe belediyelerine devredebilir, birlikte yapabilirler.
…”
“Belediyeler arası hizmet ilişkileri ve koordinasyon” başlıklı 27’inci maddesinde,
“(Değişik birinci fıkra: 12/11/2012-6360/11 md.) Büyükşehir kapsamındaki belediyeler arasında hizmetlerin yerine getirilmesi bakımından uyum ve koordinasyon, büyükşehir belediyesi tarafından sağlanır. Büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyeleri veya ilçe belediyelerinin kendi aralarında hizmetlerin yürütülmesiyle ilgili ihtilaf çıkması durumunda, büyükşehir belediye meclisi yönlendirici ve düzenleyici kararlar almaya yetkilidir.
(…)(2) büyükşehir belediyelerinde meydan, bulvar, cadde, yol, sokak, park, spor ve kültürel tesislerin büyükşehir belediyesi ile büyükşehir kapsamındaki diğer belediyeler arasında dağılımına ilişkin esaslar büyükşehir belediye meclisi tarafından belirlenir. (2)
…”
denilmektedir.
Anılan hükümler uyarınca, belediye sınırları içerisinde yürütülmesi gereken imar, su ve kanalizasyon, temizlik ve ilgili Kanun’larda belirtilen diğer beledi hizmetleri gerçekleştirme görev ve yetkisi ilgili belediyeye aittir. Bununla beraber, büyükşehir belediyesi bulunan yerlerde kimi hizmetler büyükşehir belediyesi ile ilçe belediyeleri arasında ilgili Kanun hükümleriyle açıkça paylaştırılmış, bunların ve diğer hizmetlerin gerçekleştirilmesinde ortaya çıkması muhtemel ihtilaflarla ilgili olarak da büyükşehir belediye meclisine yönlendirici ve düzenleyici karar almaya yetkisi tanınmıştır.
Buna göre, temizlik hizmetlerini gerçekleştirme görev ve yetkisi de esas olarak her belediye sınırı içerisinde ilgili belediyeye verilmiş, ancak, büyükşehir belediyesi bulunan yerlerde Büyükşehir belediyesinin yetki alanındaki mahalleleri ilçe merkezine bağlayan yollar, meydan, bulvar, cadde ve ana yolların temizlik hizmetleri ilgili büyükşehir belediyesine bırakılmıştır. Bununla beraber, büyükşehir belediyelerinin, temizlik hizmetlerine ilişkin görevlerini, ilgili ilçe belediye meclisinin kararı ile ilçe belediyelerine devredebilmeleri veya ilçe belediyesi ile birlikte yerine getirebilmeleri de mümkün kılınmıştır.
Bahse konu olayda ise, her ne kadar …Belediyesince …Büyükşehir Belediyesinin görev ve yetki alanına giren mahallerin temizlik hizmetleri, bu hizmetlerle ilgili 5216 sayılı Kanun’un 7’inci maddesinde belirtilen usulle bir devir gerçekleştirilmeksizin, ifa edilmiş ve bedeli …Belediyesi bütçesinden karşılanmış ise de, söz konusu mahaller …Belediyesi sınırları içerisinde bulunduğu ve bu yerlerin temizliğinden yine …Belediyesinde ikamet eden vatandaşlar faydalandığından, bahse konu temizlik hizmetleri için ….Belediyesi bütçesinden harcanan tutarların kamu zararı olarak değerlendirilmesi mümkün bulunmamaktadır.
Bu itibarla, sorgu konusu temizlik hizmetleri için ….Belediyesi bütçesinden ödenen ….TL kamu zararı oluşturmadığı anlaşıldığından, bu tutar için ilişilecek husus bulunmadığına,
(Üye ………. ve Üye………. “5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde,
“(Değişik birinci fıkra: 25/4/2007-5628/4 md.) Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde,
…
g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,
Esas alınır.
...”
denilmekte olup anılan hüküm karşısında, ….Belediyesince ilgili belediye mevzuatında yapılması öngörülmeyen söz konusu temizlik hizmetleri için ödenen …TL’nin de kamu zararı olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Buna göre, bahse konu temizlik hizmetlerinin ….Belediyesince gerçekleştirilmesiyle, …Büyükşehir Belediyesi bütçesinden harcanması gereken ….TL …Belediyesi bütçesinden harcandığı ve …Belediyesi bakımından kamu zararına neden olunduğundan, söz konusu kamu zararı tutarı ….TL’nin sorumlularına ödettirilmesine karar verilmesi gerekir.”
şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı)
oy çokluğuyla