DAMGA VERGİSİ
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
........... Büyükşehir Belediyesi’nin Pazarlık Usulü ile ihale edilen ………. TL ihale bedelli “........... İkmal İnşaatı” işine ait hakedişlerde mevzuata aykırı olarak ‘Vergi Resim ve Harç İstisna Belgesi’ alınması nedeniyle Damga Vergisi kesilmemesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür.
488 sayılı Damga Vergisi Kanununun Ek 2’nci maddesinde,
“Döviz kazandırıcı faaliyetlere ilişkin işlemlerle ilgili olarak düzenlenen kâğıtlar damga vergisinden müstesnadır.
Döviz kazandırıcı faaliyetlerin kısmen veya tamamen gerçekleştirilmemesi halinde, gerçekleşmeyen kısma ait alınmayan damga vergisi, mükelleflerden, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ceza ve gecikme faizi ile birlikte geri alınır.
….
Döviz kazandırıcı faaliyetin gerçekleşmediğinin tespit edildiği tarihi takip eden otuz gün içinde, bu durumu vergi dairesine bildirmeyen kuruluşlar damga vergisi, ceza ve gecikme faizinin ödenmesinden ilgililerle birlikte müteselsilen sorumludurlar.
Bu maddenin uygulanması bakımından döviz kazandırıcı faaliyetlerin neler olduğu ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından birlikte tespit edilir.” denilmektedir.
Söz konusu hükmün uygulama usul ve esaslarını düzenleyen (1) seri nolu Döviz Kazandırıcı Faaliyetlerde Damga Vergisi ve Harç İstisnası Uygulaması Hakkında “3.2. Diğer Döviz Kazandırıcı Faaliyetler” başlıklı bölümünde,
“3.2.1. (5 Seri No'lu Tebliğ ile değişen bent) Kalkınma Bakanlığınca yayımlanan cari yıl yatırım programında yer alan yatırımlardan ve Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının bu programda yer almayan kamu yatırımlarından uluslararası ihaleye çıkarılanların (yerli ve yabancı firmaların ayrı ayrı veya birlikte iştirakine açık olmak üzere) ihalesini kazanan veya yabancı para ile finanse edilenlerin yapımını üstlenen firmaların,
3.2.1.1. Yerli firma olması halinde, uluslararası ihalelerde tamamı üzerinden, yabancı para ile finanse edilenlerde ise yabancı paraya isabet eden oranda yapacakları hizmet ve faaliyetler ile yerli imalatçı firmaların, mükerrer olmamak kaydıyla, bahse konu işte kullanılmak üzere bu işin yapımını yüklenen firmaya üreterek yapacakları mal ve malzeme ile hizmet satış ve teslimleri, ” denilmek suretiyle döviz kazandırıcı faaliyetler arasında sayılmıştır.
Ekonomi Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü’nün düzenlemiş olduğu ‘Vergi Resim ve Harç İstisna Belgesi’ ihracat 2008/6 sayılı Tebliğin 6/3-a-1 maddesine göre düzenlenmiştir.
İhracat, transit ticaret, ihracat sayılan satış ve teslimler ile Döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetlerde vergi, resim ve Harç istisnası hakkında Tebliğ (ihracat: 2008/6)’in ‘Belgeli İşlemler’ başlıklı 6/3-a-1 nci maddelerinde de aynı hükümlere yer verilmiştir.
İdari Şartnamenin 8’nci maddesinde, ihalenin yeterlik kriterlerini taşıyan yerli ve yabancı tüm isteklilere açık olduğu belirtilmiştir.
4734 sayılı Kanunun ‘Pazarlık Usulü’ başlıklı 21’inci maddesinde,
“…
(Değişik ikinci fıkra: 20/11/2008-5812/7) (b), (c) ve (f) bentlerinde belirtilen hallerde ilan yapılması zorunlu değildir. İlan yapılmayan hallerde en az üç istekli davet edilerek, yeterlik belgelerini ve fiyat tekliflerini birlikte vermeleri istenir.” denilmektedir.
Anılan Kanunun ‘İhale ve ön yeterlik dokümanının verilmesi’ başlıklı 28’nci maddesinde de, ilan yapılmayan hallerde ihale dokümanının sadece idare tarafından davet edilenlere satılacağı belirtilmiştir.
Bahsi geçen iş, idare tarafından yerli istekliler davet edilerek pazarlık usulü ile (21/b) ihale edildiği görülmüştür.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, ‘Vergi Resim ve Harç İstisna Belgesi’ alınabilmesi için Kalkınma Bakanlığınca yayımlanan cari yıl yatırım programında yer alması ve söz konusu işin uluslararası ihaleye çıkarılmış olması (yerli ve yabancı firmaların ayrı ayrı veya birlikte iştirakine açık olmak üzere) şartı veya yabancı para ile finanse edilme şartı bulunmaktadır.
Ekonomi Bakanlığına ‘Vergi Resim ve Harç İstisna Belgesi’ alınması amacıyla belediye tarafından düzenlenen 27.08.2013 tarih ve 46078489-755.1801.5087.21611 sayılı yazıda söz konusu ihaleli işin uluslararası ihaleye açık olduğu belirtilmiş ve bu yazıya istinaden de Vergi Resim ve Harç Belgesi alınmıştır. Ancak ihalenin uluslararası ihaleye çıkarılmış olarak kabul edilebilmesi için sadece şartnamesinde, “ihalenin yerli ve yabancı tüm isteklilere açıktır” ifadesinin bulunması yeterli olmamakta ihalenin yerli ve yabancı tüm firmaların ayrı ayrı veya birlikte iştirakine açık olması gerekmektedir.
Yukarıda açıklandığı üzere adı geçen ihalede, sadece yerli istekliler davet edilerek pazarlık usulünün tercih edilmesi nedeniyle yabancı tüm firmaların iştirakine açık olmadığı görülmüştür.
Buna göre, “........... Büyükşehir Stadyumu İkmal İnşaatı” işine ait ihalenin uluslararası ihaleye çıkarılma şartları gerçekleşmediğinden (Pazarlık Usulü) bahsedilen mevzuat hükümlerine aykırı olarak alınan ‘Vergi Resim ve Harç İstisna Belgesi’ne istinaden damga vergi alınmaması sonucu ayrıntılı hesabı aşağıdaki tabloda gösterilen ….. TL kamu zararına neden olunmuştur.
Bahse konu …. TL kamu zararının Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlileri …, …, … ile …’a,
müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faiziyle ödettirilmesine, oy birliğiyle,