İhale Usulü
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
Denetçi sorgusunda, ........... Büyükşehir belediyesinde gerçekleştirilen ….. “........... İnşaatı” işinin açık ihale usulü ile yapılması gerekirken, pazarlık usulü (21-b) ile yapıldığı ve bu suretle mevzuat hükümlerine aykırı hareket edildiği iddia edilmekte ise de,
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinde,
“Aşağıda belirtilen hallerde pazarlık usulü ile ihale yapılabilir”
…………..
Doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması.”
……………
“(b), (c) ve (f) bentlerinde belirtilen hallerde ilan yapılması zorunlu değildir. İlan yapılmayan hallerde en az üç istekli davet edilerek, yeterlik belgelerini ve fiyat tekliflerini birlikte vermeleri istenir.” denilmek suretiyle pazarlık usulüyle ihale yapılabileceğinin düzenlenmiştir.
Kanun koyucu, idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların neler olduğunu belirlememiştir. Ancak konuyla ilgili olarak Kamu İhale Genel Tebliğine baktığımızda Tebliğin “Süreklilik arz eden mal ve hizmet alımlarının kesintiye uğratılmadan temini” başlıklı 20.1’inci maddesinde,
“4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin (b) bendinde ertesi mali yılda gerçekleştirilecek süreklilik arz eden mal ve hizmet alımları için bir önceki mali yıl sona ermeden ihaleye çıkılabileceği düzenlenmiştir. Böylece ihale ile ilgili ilan süresi ve ihale sürecinin belirli bir zaman alacağı da dikkate alınarak ertesi yılda gerçekleştirilecek bu tür mal ve hizmet alımı ihalelerine mali yıl sona ermeden çıkılabilmesine imkan tanınmıştır. Ancak yılın sonunda ya da ertesi yılın başında çıkılan ihalelerde önceden öngörülemeyen nedenlerle ihale sürecinin uzadığı durumlarda süreklilik arz eden bu alımların kesintiye uğratılmamasını teminen, ihale sonuçlandırılıncaya kadar geçecek süre içindeki ihtiyaçların 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendindeki “idare tarafından önceden öngörülemeyen olaylar” kapsamında değerlendirilerek, anılan madde hükmü ve 62 nci maddenin (ı) bendinde yer alan esaslar da dikkate alınarak aynı Kanunun 21 inci maddesinin (f) bendi ya da 22 nci maddesinin (d) bendinde belirtilen tutarlara kadar olanların bu maddelere göre temin edilebilmesi idarenin yetki ve sorumluluğundadır.” hükümlerine yer verilmiştir.
Sonuç olarak idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların tespiti, Kamu İhale Genel Tebliğinde belirlenen hususların yanı sıra her ihale için ayrı ayrı olarak idareler tarafından belirlenebilecektir. İdareler durumun ehemmiyeti ve aciliyetine göre 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21/b maddesine göre ihale yapabileceklerdir.
........... İnşaatı, Gençlik ve Spor Bakanlığı ile ........... Büyükşehir Belediyesi arasında 20/04/2011 tarihinde imzalanan Protokolle yapılmakta olup, bu protokole göre mevcut kullanılmakta olan ........... Stadyumunun mülkiyetinin belediyeye devri karşılığında protokolde yazan tesislerin 36 (otuz altı) ay içinde belediye tarafından tamamlanarak Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Genel Müdürlüğü’ne teslim edilmesi öngörülmüştür. Ayrıca Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Genel Müdürlüğü’nün 02/07/2013 tarih ve 7367 sayılı yazılarında “Genel Müdürlük teknik elemanlarınca 04/06/2013 tarihinde Stadyum inşaatında yapılan denetimde işin son derece yavaşlamış olduğu, 2014 Nisan ayında yapılacak olan uluslar arası futbol müsabakaları dikkate alınarak söz konusu stadyum inşaatının acilen tamamlanması” hususu ihtaren bildirilmiştir.
Açık ihale ile yapılan işlerde hem ihale süreçlerinin uzun olması hem de itiraz ve şikayetlerle sürecin uzaması nedeniyle belirlenen sürelerde işlerin yapılması, bu ihtarla birlikte değerlendirildiğinde, mümkün değildir.
Açık ihale usulü ile yapılan ihale, idarenin kusuru olmaksızın fesih edilmiştir. Fesih tarihi itibariyle inşaat seviyesi %11’dir. Yeni yapılacak açık ihale usulünde sürecin çok uzun olacağı, mevsim şartları itibariyle inşaat çalışma sezonunun ihale süreciyle geçeceği ve bu şekilde devam edilmesi halinde inşaatın Bakanlık ile yapılan protokolde öngörülen sürede ve ilde Nisan 2014 yılında yapılacak olan uluslar arası futbol müsabakalarına yetişme imkanı olmadığı anlaşılmaktadır. Ayrıca idarenin planlama, programlama, organizasyon ve ihtiyaçların önceden tespitine ilişkin kusuru olduğuna dair herhangi bir tespit de bulunmamaktadır. İdarenin iradesinden bağımsız, öngörülemeyen olaylar meydana gelmiştir.
Sonuç itibariyle Kamu İhale Kurulu emsal kararları da dikkate alınarak önceki ihalenin feshedilmesinin idare tarafından önceden öngörülemeyen olaylar kapsamında değerlendirilerek, stadyum inşaatı ikmal inşaatı yapım işinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre pazarlık usulüyle ihale edilmesinin yasal düzenlemelere uygun olduğu anlaşılmış olup bu konuda ilişilecek husus bulunmadığına, oy birliğiyle,