Gecikme Cezası
Denetçi sorgusunda yer alan, ....İşi”nde, yükleniciye hatalı süre uzatımı verilmesi sonucu kesilmesi gereken gecikme cezasının eksik kesilmesi suretiyle toplam …TL kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
Bahse konu işe ait Teknik Şartname’nin 4.10’uncu maddesinde mal teslim tarihi 30.12.2012 olarak belirlenmiş ve mal bu tarihe kadar teslim edilmediği takdirde geçen her gün için sözleşme bedelinin on binde altısı (%0,06) oranında ceza uygulanacağı belirtilmiştir.
İşe ait Sözleşmenin 10.2.1’inci maddesinde ise sözleşmenin süresinin işe başlama tarihinden itibaren 60 takvim günü olduğu, 25.2’nci maddesinde de, İdarenin sözleşmenin ifasına ilişkin yükümlülüklerini yüklenicinin kusuru olmaksızın öngörülen süreler içinde yerine getirmemesi ve bu sebeple sorumluluğu yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi ve bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması hallerinde, işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre, işin bir kısmına veya tamamına ait sürenin en az gecikilen süre kadar uzatılacağı belirtilmiştir.
Anılan hükümler çerçevesinde, sorgu konusu edilen, birincisi 60 gün, ikincisi ise 35 gün olarak belirlenen süre uzatımları değerlendirildiğinde,
60 günlük süre uzatımına ilişkin olarak, söz konusu işe ait Teknik Şartname’nin 20.09.2012 tarihinde düzenlendiği ve bu Şartname’nin 4.10’uncu maddesinde işin 30.12.2012 tarihinde bitirileceği belirtildiği halde, işin ihalesinin 07.11.2012 tarihinde yapıldığı ve sözleşmenin 13.12.2012 tarihinde imzalandığı, bunun neticesinde, Sözleşmede işin süresi 60 gün olarak belirlenmesine rağmen işin, Teknik Şartname’de belirlenen 30.12.2012 tarihinde bitirilmesinin fiilen imkansız hale geldiği, dolayısıyla, İdarenin ihale sürecini geciktirmesinden kaynaklanan söz konusu durum nedeniyle yükleniciye 60 günlük süre uzatımı verilmesinin Sözleşmenin anılan 24.2’nci maddesine uygun olduğu,
35 günlük süre uzatımına ilişkin olarak ise, bahse konu işe ait Teknik Şartname’nin 4.4’üncü maddesinde, bitkisel uygulama çalışmalarında kullanılacak bitkilerin, köklerinin ve gövdelerinin ezilme, kırılma vb. bir zarara uğramamış olması, kendine has renk, koku ve biçimde olup renk ve biçim değişikliği göstermemesi, suyunu ve tazeliğini kaybetmemiş olması ve hastalıksız, mantar veya böcek saldırısına uğramamış olması gerektiğinin belirtildiği, dolayısıyla, anılan Şartname hükmü gereğince yüklenicinin, hastalıksız ve mantar ve böcek saldırısına uğramamış bitki teslim etme yükümlülüğü olduğu, bahse konu süre uzatımına ilişkin olayda ise, yüklenicinin …makamlarınca onaylanan bir bitki sağlık sertifikası ile…’dan Türkiye mevzuatına uygun olarak ürün ithal ettiği, …Gümrük Müdürlüğünde malların geçici depolama yerine alındığı ve ilgili mevzuata uygun olarak alınan numunelerin analiz edilmek üzere …Zirai Karantina Müdürlüğü Laboratuarlarına gönderildiği, bunun neticesinde, 172 adet bitkinin virüslü olduğu gerekçesiyle ithalinin uygun bulunmayarak imha edildiği, dolayısıyla, söz konusu 172 adet bitki için yüklenicinin anılan Şartname hükmünden kaynaklanan yükümlülüğünü yerine getiremediği, her ne kadar sorumlularca yapılan savunmalarda, imha edilen bitkilere virüsün ne zaman, nerede ve nasıl bulaştığının kanıtı olmadığı, dolayısıyla 172 adet malın ayıplı mal sayılmaması gerektiği ileri sürülmüş ise de, söz konusu işe ait Teknik Şartnamenin anılan 4.4’üncü maddesi hükmü karşısında İdare açısından bitkilere virüsün nerede ve nasıl bulaştığının önemi bulunmadığı, neticede yüklenicinin Şartnameye uygun mal teslim etmesi gerekirken edemediği, sonuç itibariyle, söz konusu 172 adet bitki zamanında teslim edilemediğinden yükleniciye…gecikilen 41 gün için toplam …TL gecikme cezası kesilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, sorgu konusu 129 kalem bitki satın alınması işinde, Denetçisince kesilmeyen gecikme cezaları dolayısıyla kamu zararı olarak hesap edilen toplam …TL’nin,
…TL’si için verilen 41 güne ilişkin süre uzatım kararının işin sözleşmesine uygun olduğu anlaşıldığından, bu tutar için ilişilecek husus bulunmadığına,
…TL’sinin yüklenicinin idareye mal teslimi için dilekçe verdiği 04.08.2013 tarihiden malın idarece muayene ve kabul işlemlerinin tamamlandığı 15.08.2013 tarihine kadar geçen ve ceza kesilmesi gerekmeyen 8 güne ilişkin olduğu anlaşıldığından, bu tutar için ilişilecek husus bulunmadığına,
Kalan …TL’sinin ise işin Teknik Şartnamesine aykırı olarak gecikme cezası kesilmesi gerektiği halde kesilmeyen 41 güne ilişkin olduğu anlaşıldığından, bu tutarın, Harcama Yetkilisi …ve …Gerçekleştirme Görevlilerine müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,
Her ne kadar Denetçisince, söz konusu gecikme cezasından doğan sorumluluğa Gerçekleştirme Görevlisi ……….. de dahil edilmiş ise de, adı geçenin, sadece 15.04.2013 tarihli Mal Alımları Kabul Tutanağında imzası bulunduğu ve teslim alınan mallar ile ilgili bir sorun bulunmadığı, Teknik Şartnameye aykırı olarak verilen süre uzatımı kararlarına ilişkin ise her hangi bir belgede imzası bulunmadığı, dolayısıyla da bahse konu kesilmeyen gecikme cezasına ilişkin sorumluluğu ortak edilemeyeceği anlaşıldığından, tazminine karar verilen …TL için Gerçekleştirme Görevlisi ………..’in (Ziraat Mühendisi) sorumlu tutulmamasına,
(Üye ………..ve Üye ………..’in, “Sorumlularca yapılan savunmalar ve sunulan belgelerden, söz konusu 129 kalem bitki alımı işinde yüklenici tarafından İtalya’dan temin edilen bitkilerin İtalya yetkili makamların tarafından onaylanan bitki sağlık sertifikasına sahip olduğu ve bu sertifikanın Türkiye mevzuatı bakımından da geçerli olduğu, ancak, söz konusu bitkilerden bir kısmına Türkiye’ye nakli esnasında veya Türkiye’de gümrükte bekletildiği sırada virüs bulaştığı, İdarenin de öngörülemeyen söz konusu durum nedeniyle yükleniciye 35 gün ek süre verdiği ve neticede bu bitkilerin İdareye tam olarak teslim edildiği anlaşılmıştır. Bu itibarla, yüklenicinin sabit bir kusuru olmaksızın meydana gelen söz konusu gecikme nedeniyle İdaresince gecikme cezası uygulanmamasında bahse konusu işe ait Şartname ve Sözleşme hükümlerine aykırılık olmadığı anlaşıldığından, Denetçisince kamu zararı olarak hesap edilen …TL’nin tamamı için ilişilecek husus olmadığına karar verilmesi gerekir” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı
oy çokluğuyla,