Zamanaşımına Uğrayan Alacaklar
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda, ...Belediyesi 2012 mali yılı yönetim dönemi hesabı eki “120-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı”nda yeralan alacaklar ile kira alacaklarının bir kısmının 2012 yılı sonu itibariyle tahsil edilmeyerek zamanaşımına uğratıldığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu Zararı” başlıklı 71’inci maddesinde,
“Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde,
…
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
esas alınır.
…” hükmü yer almaktadır.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un “Tahsil zamanaşımı” başlıklı 102’nci maddesinde,
“Amme alacağı, vadesinin rasladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar”,
Mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 126’ncı maddesinde,
“Aşağıdaki alacak veya davalar hakkında beş senelik müruru zaman cari olur:
1 - Alelümum kiralar ile resülmal faizleri ve muayyen zamanlarda tediyesi meşrut aidat hakkındaki davalar. …”,
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 147’nci maddesinde,
Aşağıdaki alacaklar için beş yıllık zamanaşımı uygulanır:
1. Kira bedelleri, anapara faizleri ve ücret gibi diğer dönemsel edimler.
…”
Denilmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre kamu alacakları vadesini takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmemesi halinde zamanaşımına uğrayacaktır. Zamanaşımına uğratılan alacaklar ise 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesi gereğince kamu zararına neden olacaktır.
.....Belediyesi 2012 Yılı Kesin Mizanı üzerinden yapılan kontrollerde kira alacakları ile “120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı”nın “5.2.4.53-Kamu Harcamalarına Katılma Payı” alt kodunda daha önceki yıllarda tahakkuk ettirilmiş olan alacakların bir kısmının süresinde tahsil edilmeyerek zamanaşımına uğratılması sonucu kamu zararına neden olunmuştur.
Mülga 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu’nun 20’nci maddesinde,
“Her muhasip zamanı idaresi zarfında tahsili kendisine mevduvaridatın ve eşhas zimemi hesabında mukayyet mebaliğin takip ve tahsiliyle mükellef olup Divanı Muhasebata hesap itasına veya halefe devrinde bekayanın müfredatını ve tahsil edilmemesi esbabını iraeye mecburdur. Takip edilmemek yüzünden tahsili mümteni bir hale gelen veya müruruzamana uğrıyan mebaliğin, sun'u taksiri görülen muhasipten tazminine Divanı Muhasebatça hükmolunur.”
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’nci maddesinde,
“Belediye başkanının görev ve yetkileri şunlardır:
a) Belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak.
…
f) Belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek.
…”,
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Mali Hizmetler Birimi” başlıklı 61’nci maddesinde,
“Kamu idarelerinde aşağıda sayılan görevler, malî hizmetler birimi tarafından yürütülür:
…
e) İlgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek.
…”
denilmek suretiyle gelirlerin tahakkuk ve tahsilinden sorumlu olan birimler ve görevliler sayılmıştır. Mahalli idarelerde üst yönetici olan Belediye Başkanı ile Mali Hizmetler Müdürlüğü gelirlerin zamanında tahsil edilmeyerek zamanaşımına uğratılmasından sorumlu olacaklardır.
Bu itibarla kira alacakları ile tahakkuk kaydı yapılarak “120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı”nda izlenen alacakların süresinde tahsil edilmeyerek zamanaşımına uğratılması sonucu meydana gelen ve ayrıntılı hesabı aşağıdaki tabloda gösterilen ... TL’lik kamu zararının sorumlulara müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine oy birliğiyle karar verildi.