Vekâleten Yürütülen Kadro İçin Öngörülen Özel Hizmet Tazminatı ve Ek Ödemenin Ödenmesi.
Birinci dereceli Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü kadrosuna asaleten atanma şartlarını taşımayan ancak bu görevi vekâleten yürüten 1.dereceli tekniker kadrosundaki ….’a vekâleten yürüttüğü kadro için öngörülen özel hizmet tazminatı ve ek ödemenin ödenmesi sonucunda toplam ….TL kamu zararına neden olunduğu anlaşılmıştır.
12.01.2010 tarih ve 27460 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 2010/7 sayılı “Kamu Personelinin Maaşlarının Hesabına Esas Tutulan Katsayıların Yeniden Tespiti ve İlgili Mevzuatı Uyarınca İstihdam Edilen Sözleşmeli Personelin Ücretlerinin Artırılması, Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlar İle Bazı Kararlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar”’ın 3’üncü maddesinde,
“17/4/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar ve eki cetvellerin uygulanmasına 2010 yılında da devam olunur.” hükmü yer almaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve aynı Kanunun Ek Geçici 9’uncu maddesi kapsamına giren kurumlardan aylık alanlara ne miktarda zam ve tazminat verileceğine ilişkin 05.05.2006 tarih ve 26159 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan 17.04.2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli Kararın “Vekâlet” başlıklı 9’uncu maddesinde,
“657 sayılı Kanunun 86’ncı maddesi uyarınca,
a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekâlet ettirilenlere,
aa) Vekâletin, 657 sayılı Kanun’un 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,
bb) Vekâletin, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadro veya görevler için ilgili Bakan, diğer kadro veya görevler için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi,
cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dâhil) bir arada taşımaları,
kaydıyla, vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark, 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.
2) aa) Esas ve usule ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartları bir arada taşımayanlara,
……………….
vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez” hükmü,
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 9’uncu maddesinde, (Ek: 11/10/2011 - KHK-666/1 md.)
“……
Birinci fıkra kapsamına giren personelden, kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekaletin 657 sayılı Kanunun 86’ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekalet görevinin Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir.……”, hükmü,
04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde,
“Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.
a) Müdür kadrosuna atanabilmek için,
1) 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (b) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,
2) Fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
3) Teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için, yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,
4) Teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere yapılacak atamalar dışında, diğer müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle üç yılı uzman, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru ve muhasebeci kadrosunda olmak kaydıyla en az on yıl hizmeti bulunmak,
……”, hükmü,
17.05.1987 tarih ve 19463 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan 99 Seri No.lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde de,
“……………….
1) Bir görevin vekâleten yürütülmesi halinde görevin gerekleri ve nitelikleri değişmeyeceğinden bu görevi vekaleten yürütecek olanların asil memurda aranan şartlara sahip olmaları gerekmektedir. Bu sebeple,
a) 1–4 üncü dereceli kadrolara vekâlet edeceklerin 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen şartları haiz olmaları,
b) 5 – 15 inci dereceli kadrolara vekâlet ettirileceklerin öğrenim durumları itibariyle tespit olunan yükselinebilecek dereceyi aşmamak kaydıyla vekâlet ettirilecekleri kadronun derecesinin, kazanılmış hak aylık derecesinin üç üst derecesinden fazla olmaması, gerekmektedir.
2) Asilde aranan şartlara sahip vekil memur bulunamadığı takdirde, hizmetin aksamadan yürütülebilmesi bakımından herhangi bir şekilde boşalmış veya boş bulunan bir görevin öncelikle varsa yardımcıları yoksa asilde aranan şartlara en yakın personel tarafından tedviren gördürülmesi mümkün görülmektedir.
3) 657 sayılı Kanunun vekâlet ücreti ödenmesine ilişkin 175 inci maddesine göre, tedvir dolayısıyla herhangi bir ödeme yapılması mümkün bulunmamaktadır.”
Hükmü yer almaktadır.
Söz konusu mevzuat hükümlerine göre, bir görevin vekâleten yürütülmesi halinde görevin gerekleri ve nitelikleri değişmeyeceğinden bu görevi vekâleten yürütecek olanların asil memurda aranan şartlara sahip olmaları gerekmektedir.
Bu durumda, bir göreve kurum içinden veya kurum dışından vekil olarak atananlara, vekâlet ettikleri kadro için öngörülen özel hizmet tazminatı ve ek ödeme ile asli kadrosu için öngörülen özel hizmet tazminatı ve ek ödeme arasındaki farkların vekâlet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekâlet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenebilmesi için, bu kişinin genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dâhil) bir arada taşıması bir zorunluluktur.
Mahalli idarelerde teknik öğrenim gerektiren müdürlükler dışındaki diğer müdürlüklere atanabilmek için aranan özel şartlardan biri, ilgili personelin görevde yükselme sınavına son müracaat tarihi itibariyle 3 yıl uzman, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru ve muhasebeci kadrosunda olmak kaydıyla en az on yıl hizmetinin bulunmasıdır.
Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü görevini vekâleten yürüten ….’ın, söz konusu kadro için gerekli en az dört yıllık yükseköğrenimi bitirmiş olmak veya denkliği kabul edilen yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olmak şartını taşımadığı anlaşılmaktadır.
Bu nedenle birinci derece kadrolu Basın Yayın Halkla İlişkiler Müdürlüğü kadrosuna vekâlet eden ancak bu göreve asaleten atanma şartlarını taşımayan tekniker ….’a vekâlet ettiği müdürlük kadrosu için öngörülen özel hizmet tazminatı ve ek ödeme yapılmasında, hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Yukarıda yer verilen yürürlükteki mevzuat hükümleri uyarınca, asilde aranan şartları taşımayan vekile zam ve tazminat farkı verilemez. Söz konusu durum Anayasada öngörülen bazı ilkelerle tam olarak örtüşmese de, ilgili kişiye ödenecek “adaletli ücretin” kriterlerinin kanun ve yönetmeliklerle açıkça düzenlenmesi gerekmektedir. Hali hazırda bu durumu düzenleyen herhangi bir mevzuat hükmü olmadığından, idarenin bu ödemeleri yapması hukuka uygun değildir.
Açıklanan gerekçelerle, …TL kamu zararının, Gerçekleştirme Görevlisi ….ile Harcama Yetkilisi ….’ a,
Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine oy birliğiyle karar verildi.