Emlak Vergisi
Kamulaştırılan özel mülkiyete ait taşınmazların emlak vergisine esas vergi değerleri ile maliklere ödenen kamulaştırma bedelleri arasında fark olmasına rağmen bu farklar için emlak vergisi tarhiyatı yapılmaması sonucu kamu zararına neden olunduğu, görülmüştür.
Sorguya konu …….. Projesinde, 6306 sayılı Yasa kapsamında rezerv alanında kalan taşınmazlar için kamulaştırma yapılmıştır. Söz konusu kamulaştırma kentsel dönüşüm projesi kapsamında olup 3194 sayılı İmar Kanunu’nun imar planlarında umumi hizmetlere ayrılan yerler başlıklı 13’üncü maddesinde belirtilen umumi hizmetlere ayrılan yerler için yapılmamıştır.
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun Vergilendirme başlıklı 39’uncu maddesinde yer alan “Kamulaştırılan taşınmazın kamulaştırıldığı yıla ait emlak vergisi tarhına esas olan vergi değeri, kesinleşen kamulaştırma bedelinden az olduğu takdirde, kamulaştırma bedeli ile vergi değeri arasındaki fark üzerinden, cezalı emlak vergisi tarh olunur. Emlak vergisi beyannamesinin ek süreye rağmen verilmemiş olması halinde, kesinleşen kamulaştırma bedeli, kamulaştırmanın yapıldığı yıla ait vergi değeri yerine geçer ve bu değer üzerinden cezalı emlak vergisi tarhiyatı yapılır “ hükmüne göre kamulaştırma bedeli ile vergi değeri arasındaki fark üzerinden, emlak vergisi tarhiyatı yapılması gerekmektedir.
Ayrıca 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun Vergi Değerini Tadil Eden Sebepler başlıklı 33’üncü maddesinin 6’ncı fıkrasında, taşınmazların kamulaştırılması da vergi değerini değiştiren sebepler arasında sayılmıştır.
Bu itibarla, kamulaştırılan özel mülkiyete ait taşınmazların emlak vergisine esas vergi değerleri ile maliklerine ödenen kamulaştırma bedelleri arasında fark olmasına rağmen bu fark üzerinden emlak vergisi tarhiyatı yapılmaması sonucu oluşan …… tutarındaki kamu zararının sorumlularına,
müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,
Her ne kadar Denetçi sorgusunda kamu zararından Üst Yönetici (Belediye Başkanı) …… ile Emlak İstimlak Müdürü ……….’yı sorumlu tutmuş ise de,
Söz konusu emlak vergisi tarhiyatının Mali Hizmetler Müdürlüğü Emlak Servisinin görevleri arasında yer alması, Belediye Başkanının emlak vergisi gelirlerini takip ve tahsil görevini Mali Hizmetler Müdürlüğü Emlak Servisi aracılığı ile yerine getiriyor olması ve bu konuda Belediye Başkanının gözetim yükümlülüğünü yerine getirmiş olması nedenleri ile Üst Yönetici (Belediye Başkanı) …..’ın kamu zararından sorumlu olmadığına,
Sorguya konu emlak vergilerinin tarh, tahakkuk ve tahsilinin Emlak ve İstimlak Müdürlüğü ile şahsının görev, yetki ve sorumlulukları arasında bulunmaması nedeniyle Emlak İstimlak Müdürü ……..’ın da kamu zararından sorumlu olmadığına,
,
(Üye …….’ın “09/04/2002 tarih ve 24721 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 4751 sayılı Kanun ile 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununda önemli değişikliklere gidilmiş ve yapılan değişiklik ile emlak vergisinin tarh ve tahakkukuna ilişkin yeni esaslar getirilmiştir.
4751 sayılı Kanun’un 2 (f) maddesi ile değişen 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun ‘Vergi Değeri’ başlıklı 29’uncu maddesine göre vergi değeri Belediyelerce tespit edilmeye başlanmıştır.
1319 sayılı Kanun’da yapılan değişiklikler sonrasında 2002 yılı itibariyle emlak vergisinin ilgili Belediye tarafından tarh ve tahakkuk ettirilmesinde mükellefin bildirim dışında asli bir fonksiyonunun kalmaması ve vergi değerinin hesaplanmasının idari bir tasarruf olması nedeni ile, her ne kadar 2942 sayılı Kanun’un 39’uncu maddesi cezalı emlak vergisi tarhiyatı öngörmekte ise de kamulaştırma yapılan taşınmaza ilişkin emlak vergi değerinin kesinleşen kamulaştırma bedelinden düşük olması halinde yukarıda belirtilen cezalardan mükellefe izafe edilebilecek bir kusurun bulunmaması, kamulaştırmanın yapıldığı yıla ait kamulaştırma bedeli ile emlak vergi değeri arasındaki fark üzerinden yapılacak ikmalen tarhiyata vergi ziyai veya usulsüzlük cezası kesilmemesi ve gecikme faizi hesaplanmaması gerekir.
Söz konu ada ve parsellerin, …… Belediyesi Encümeninin ….. tarih ve ….. sayılı Kararı ile 1/1000 ölçekli ….. sağlıklaştırma dönüşüm amaçlı uygulama imar planı revizyonu kapsamında rezerv alanında kalması, rezerv alanında kalan bu taşınmazların satın alınması ve kamulaştırılması için dairesince Belediye meclisine teklifte bulunulmuştur. ….. Belediye Meclisinin esas no:….. karar no:….. ile söz konusu ada parsellerin 3194 sayılı İmar Kanununun 10’uncu maddesine istinaden 2011/2015 yılları arası 5 yıllık imar programına alınmasına …… günlü olağan toplantısında oy çokluğuyla karar verilmiştir.
3194 sayılı İmar Kanunu’nda ise “İmar programına alınan alanlarda kamulaştırma yapılıncaya kadar emlak vergisi ödenmesinin durdurulacağı, kamulaştırmanın yapılması halinde durdurma tarihi ile kamulaştırma tarihi arasında tahakkuk edecek olan emlak vergisini, kamulaştırmayı yapan idarenin ödeyeceği” hükümleri yer almaktadır.
Söz konusu kanun hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, Kamulaştırma Kanunu’nun 39’uncu maddesine göre doğan emlak vergisi farkını, İmar Kanununun 13’üncü maddesine göre kamulaştırmayı yapan idarenin ödeyeceğine dair hüküm bulunmaktadır. Kamulaştırmayı yapan idare ise Emlak Vergisi Kanununun 4 ve 14’üncü maddelerine göre emlak vergisinden daimi muaftır. Dolayısı ile konu hakkında ilişilecek husus bulunmamaktadır.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı),
oy çokluğuyla,