İdari para cezası
Denetçi sorgusunda yer alan, … Büyükşehir Belediyesi’ne ait gelirlerden takipli alacakların izlendiği 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında yer alan idari para cezalarına ilişkin 2007 yılında ve öncesinde tahakkuk etmiş alacakların 2010 yılı sonu itibariyle tahsil edilmeyerek zamanaşımına uğratılması sonucunda toplam … TL kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve yapılan duruşmada hazır bulunan Genel Sekreter Yardımcısı … tarafından yapılan sözlü savunmanın dinlenmesi sonucunda,
6183 sayılı Amme Alacakları Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un “Tahsil zamanaşımı” başlıklı 102’inci maddesinde,
“Amme alacağı, vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar. Para cezalarına ait hususi kanunlardaki zamanaşımı hükümleri mahfuzdur.
Zamanaşımından sonra mükellefin rızaen yapacağı ödemeler kabul olunur.”
“Zamanaşımını kesilmesi” başlıklı 103’üncü maddesinde,
“Aşağıdaki hallerde zamanaşımı kesilir,
1. Ödeme,
2. Haciz tatbiki,
3. Cebren tahsil ve takip muameleleri sonucunda yapılan her türlü tahsilat,
4. Ödeme emri tebliği,
…
7. İhtilaflı amme alacaklarında kaza mercilerince bozma kararı verilmesi,
8. Amme alacağının teminata bağlanması,
9. Kaza mercilerince icranın tehirine karar verilmesi,
…”
5326 sayılı Kabahatler Kanunu “Yerine getirme zamanaşımı” başlıklı 21’inci maddesinde ise,
“(1) Yerine getirme zamanaşımının dolması halinde idari para cezasına veya mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin karar artık yerine getirilemez.
(2) Yerince getirme zamanaşımı süresi,
Ellibin Türk Lirası veya daha fazla idari para cezasına karar verilmesi halinde yedi,
Yirmibin Türk Lirası veya daha fazla idari para cezasına karar verilmesi halinde beş,
Onbin Türk Lirası veya daha fazla idari para cezasına karar verilmesi halinde dört,
Onbin Türk Lirasından az idari para cezasına karar verilmesi halinde üç, Yıldır.
…
(4) (Değişik: 23/7/2010-6009/37 md.) Zamanaşımı süresi, kararın kesinleşmesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren işlemeye başlar.
…”
denilmektedir.
Anılan hükümlere göre, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu uyarınca kişilere verilen idari para cezalarının yerine getirilmesi, kararın kesinleşmesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren başlamak üzere, cezanın tutarına göre değişen sürelerle, 3, 4, 5 ve 7 yıllık zamanaşımı süresine tabi tutulmuştur. Yerine getirme zamanaşımına uğrayan idari para cezalarının, kendisine ceza kesilen kişilerce rızaen ödeme yapılması dışında, uygulanması imkanı kalmamaktadır. Ancak, zamanaşımı süresi içerisinde usulüne uygun şekilde yapılan ödeme emri tebliği zamanaşımı süresini keserek yeniden başlatacaktır.
Denetçi sorgusunda, … Büyükşehir Belediyesince 2007 yılında ve öncesinde tahakkuk ettirilen ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uyarınca miktarları itibarıyla 3 yıl özel zamanaşımı süresine tabi bir kısım idari para cezaları alacaklarının 2010 yılında tahsil edilmeyerek zamanaşımına uğratıldığı ve bu suretle toplam … TL kamu zararına neden olunduğu iddia olunmakta ise de, yapılan incelemede,
121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında kayıtlı söz konusu idari para cezaları tutarlarının 10.000,00 TL’den az olduğu, dolayısıyla bunlardan 2007 yılı öncesinde tahakkuk ettirilen cezalar için 3 yıl olan zamanaşımı süresinin 2010 yılından önce dolduğu,
Bahse konu sorgu maddesine ekli kamu zararı tablosunda yer alan idari para cezalarından,
- Tutarı ve sorumlularca hakkında yapılan açıklamanın yer aldığı toplam … TL idari para cezalarına ilişkin tahakkukların terkin edildiği,
- Tutarı ve sorumlularca hakkında yapılan açıklamanın yer aldığı toplam … TL idari para cezalarına ilişkin tahakkukların, aşağıda tarih ve numaraları belirtilen belgelerle, zamanaşımı süreleri içerisinde tahsil edildiği,
- Tutarı ve sorumlularca hakkında yapılan açıklamanın yer aldığı toplam … TL’ye ilişkin idari para cezalarının, bu cezaların zamanaşımı sürelerinin dolduğu tarihlerden önce ilgili firma ve şahıslara … Büyükşehir Belediyesince ödeme emri tebliğinde bulunulmak suretiyle zamanaşımı sürelerinin kesilmesinin sağlandığı,
- Tutarı ve sorumlularca hakkında yapılan açıklamanın yer aldığı toplam … TL’ye ilişkin idari para cezalarının zamanaşımı sürelerinin dolduğu ve bu suretle kamu zararına neden olunduğu anlaşılmakla beraber, … Büyükşehir Belediyesince ilgili firma ve şahıslardan bahse konu kamu zararı tutarı rızaen tahsil edilmek suretiyle söz konusu kamu zararının giderildiği,
- Tutarı ve sorumlularca hakkında yapılan açıklamanın yer aldığı toplam … TL’ye ilişkin idari para cezalarının zamanaşımı sürelerinin dolduğu anlaşılmakla beraber, bu tutardan … TL’sinin … Büyükşehir Belediyesince ilgili firma ve şahıslardan, aşağıda tarih ve numarası gösterilen belgelerle, rızaen tahsil edildiği, kalan … TL ile ilgili olarak ise herhangi bir tahsilat belgesi gönderilmediği ve dolayısıyla tahsil edilmeyen … TL’nin 2010 yılı öncesinde ve zamanaşımına uğratılarak kamu zararı neden olunduğu,
- Tutarı ve sorumlularca hakkında yapılan açıklamanın yer aldığı toplam … TL’ye ilişkin idari para cezalarıyla ilgili olarak sorumlularca takibat işlemlerine devam edildiğinin ifade edildiği ancak söz konusu idari para cezalarıyla ilgili zamanaşımı süresinin kesildiğine ilişkin herhangi bir belge gönderilmediği, dolayısıyla, söz konusu idari para cezalarına ilişkin tutarların, 2010 yılı öncesinde ve zamanaşımına uğratılarak kamu zararına neden olunduğu,
- Tutarı ve sorumlularca hakkında yapılan açıklamanın yer aldığı toplam … TL’ye ilişkin idari para cezalarıyla ilgili olarak sorumlularca takibat işlemlerine devam edildiğinin ifade edildiği ancak söz konusu idari para cezalarıyla ilgili zamanaşımı süresinin kesildiğine ilişkin herhangi bir belge gönderilmediği, dolayısıyla, söz konusu idari para cezalarına ilişkin tutarların 31.12.2010 tarihi itibariyle zamanaşımına uğratılarak kamu zararına neden olunduğu,
anlaşılmıştır.
Sorumluluğa ilişkin olarak ise, her ne kadar Denetçisince bahse konu idari para cezası alacaklarından zamanaşımına uğrayanlarla ilgili olarak doğan sorumluluğa Üst Yönetici (Belediye Başkanı) … da ortak edilmiş ise de, üst yöneticinin idari gözetim sorumluluğu bulunmasının tek başına mali sorumluluk doğurmayacağı ve tahakkuk etmiş idari para cezalarının zamanında tahsil edilmeyerek zamanaşımına uğratılmasından doğan bahse konu kamu zararının oluşmasında üst yöneticinin kusurunun bulunmadığı kanaatine varıldığından söz konusu kamu zararıyla ilgili olarak Üst Yönetici (Belediye Başkanı) …’nun mali sorumluluğunun bulunmadığına,
Bu itibarla, Denetçi sorgusuyla kamu zararı olarak hesap edilen … TL’nin,
… TL’si için, bu tutara ilişkin idari para cezaları, … TL’si idari dava sonucunda, … TL’si ise mükerrer tahakkuk nedeniyle olmak üzere, terkin edildiğinden, ilişilecek husus bulunmadığına,
… TL’si için, bu tutar yukarıda tarih ve numaraları belirtilen belgelerle zamanaşımı süreleri içerisinde tahsil edildiğinden, ilişilecek husus bulunmadığına
… TL’si için, bu tutara ilişkin idari para cezalarının, bu cezaların zamanaşımı sürelerinin dolduğu tarihler öncesinde ilgili firma ve şahıslara … Büyükşehir Belediyesince ödeme emri tebliğinde bulunulmak suretiyle, zamanaşımı sürelerinin kesilmesi sağlandığından, ilişilecek husus bulunmadığına,
… TL’si için, bu tutara ilişkin idari para cezalarının zamanaşımı sürelerinin dolduğu ve bu suretle kamu zararına neden olunduğu anlaşılmakla beraber, bahse konu kamu zararı tutarı, tarih ve numarası belirtilen belgelerle, ilgili firma ve şahıslardan rızaen tahsil edildiğinden, ilişilecek husus kalmadığına,
… TL’sinin, bu tutara ilişkin idari para cezalarıyla ilgili olarak sorumlularca takibat işlemlerine devam edildiği ifade edilmekle beraber söz konusu idari para cezalarıyla ilgili zamanaşımı süresinin kesildiğine ilişkin herhangi bir belge gönderilmediğinden, 31.12.2010 tarihi itibariyle zamanaşımına uğrayan söz konusu tutarın, tahakkuk etmiş Belediye gelirlerine ilişkin takip ve tahsil işlemlerini yerine getirmekle sorumlu Muhasebe Yetkilileri (Mali Hizmetler Daire Başkanı ) … ve (Mali Hizmetler Daire Başkanı ) … ile (Gelir Şube Müdürü) …’e müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,
Oy birliğiyle karar verildi.