Zamanaşımına Uğratılan Vergi Ziyaı Cezaları
Denetçi sorgusunda yer alan, … Büyükşehir Belediyesi’ne ait gelirlerden takipli alacakların izlendiği 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında yer alan Vergi Ziyaı Cezalarına ilişkin 2005 yılında tahakkuk etmiş alacakların 2010 yılı sonu itibariyle tahsil edilmeyerek zaman aşımına uğratılması sonucunda … TL kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve yapılan duruşmada hazır bulunan Muhasebe Yetkilisi (Mali Hizmetler Daire Başkanı) … tarafından yapılan sözlü savunmanın dinlenmesi sonucunda,
6183 sayılı Amme Alacakları Tahsil Usulü Hakkında Kanunun,
“Kanunun şümulü” başlıklı 1’inci maddesinde, “Devlete, vilayet hususi idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ait muhakeme masrafı, vergi cezası, para cezası gibi asli, gecikme zammı, faiz gibi fer'i amme alacakları ve aynı idarelerin akitten, haksız fiil ve haksız iktisaptan doğanlar dışında kalan ve amme hizmetleri tatbikatından mütevellit olan diğer alacakları ile, bunların takip masrafları hakkında bu kanun hükümleri tatbik olunur.
…”
“Ödeme zamanı ve önce ödeme” başlıklı 37’inci maddesinde, “Amme alacakların hususi kanunlarda belli edilen zamanlarda ödenir.
Hususi kanunlarda ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacakları Maliye Vekaletince belirtilecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir.
…”
“Tahsil zamanaşımı” başlıklı 102’inci maddesinde,
“Amme alacağı, vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar. Para cezalarına ait hususi kanunlardaki zamanaşımı hükümleri mahfuzdur.
Zamanaşımından sonra mükellefin rızaen yapacağı ödemeler kabul olunur.”
“Zamanaşımını kesilmesi” başlıklı 103’üncü maddesinde,
“Aşağıdaki hallerde zamanaşımı kesilir,
1. Ödeme,
2. Haciz tatbiki,
3. Cebren tahsil ve takip muameleleri sonucunda yapılan her türlü tahsilat,
4. Ödeme emri tebliği,
…”
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Usul hükümleri” başlıklı 98’inci maddesinde,
“Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanuna göre alınacak vergi, harç ve katılma payları hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve bunların ek ve tadilleri hükümleri uygulanır.”
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Vergi cezalarının ödenme zamanı:” başlıklı 368’inci maddesinde ise,
“Vergi Cezaları:
“1. Cezaya karşı vergi mahkemesinde dava açılmamışsa dava açma süresinin bittiği tarihten,
2. Cezaya karşı dava açılmışsa, vergi mahkemesi kararı üzerine vergi dairesince düzenlenecek ihbarnamenin ilgiliye tebliğ tarihinden:
Başlayarak bir ay içinde ödenir.”
hükümlerine yer verilmiştir.
Anılan hükümlere göre, belediyelerce kesilecek vergi ziyaı cezalarının, cezaya karşı vergi mahkemesinde dava açılmamışsa dava açma süresinin bittiği tarihten, cezaya karşı dava açılmışsa, vergi mahkemesi kararı üzerine vergi dairesince düzenlenecek ihbarnamenin ilgiliye tebliğ tarihinden başlayarak bir ay içinde ödenmesi gerekmektedir. Ancak söz konusu vergi ziyaı cezası, vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmediği takdirde zamanaşımına uğrayacak ve mükellefin rızaen ödemesi dışında tahsil edilemeyecektir. Bununla beraber, zamanaşımı süresi içerisinde belediye tarafından mükellefe usulüne uygun şekilde yapılan tebliğ zamanaşımı süresini keserek yeniden başlatacaktır.
Denetçi sorgusunda, … Büyükşehir Belediyesi’ne ait gelirlerden takipli alacakların izlendiği 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında yer alan vergi ziyaı cezalarına ilişkin 2005 yılında tahakkuk etmiş alacakların 2010 yılı sonu itibariyle tahsil edilmeyerek zaman aşımına uğratılması sonucunda … TL kamu zararına neden olunduğu iddia olunmakta ise de, yapılan incelemede,
Bahse konu sorgu maddesine ekli kamu zararı tablosunda yer alan vergi ziyaı cezalarından,
- Tutarı ve sorumlularca hakkında yapılan açıklamanın yer aldığı toplam … TL vergi ziyaı cezalarına ilişkin tahakkukların terkin edildiği,
- Tutarı ve sorumlularca hakkında yapılan açıklamanın yer aldığı toplam … TL’ye ilişkin vergi ziyaı cezalarının, bu cezaların zamanaşımı sürelerinin dolduğu tarihlerden önce ilgili firma ve şahıslara … Büyükşehir Belediyesince ödeme emri tebliğinde bulunulmak suretiyle zamanaşımı sürelerinin kesilmesinin sağlandığı,
- Tutarı ve sorumlularca hakkında yapılan açıklamanın yer aldığı toplam … TL’ye ilişkin vergi ziyaı cezalarının, bu cezaların zamanaşımı sürelerinin dolduğu tarihlerden önce ilgili firma ve şahıslardan … Büyükşehir Belediyesince toplam … TL kısmi tahsilatta bulunulmak suretiyle zamanaşımı sürelerinin kesilmesinin sağlandığı,
- Tutarı ve sorumlularca hakkında yapılan açıklamanın yer aldığı toplam … TL’ye ilişkin vergi ziyaı cezalarının tahsil zamanaşımı sürelerinin dolduğu ve bu suretle kamu zararına neden olunduğu anlaşılmakla beraber, … Büyükşehir Belediyesince ilgili firma ve şahıslardan bahse konu kamu zararı tutarının rızaen tahsil edilmek suretiyle söz konusu kamu zararının giderildiği,
- Tutarı ve sorumlularca hakkında yapılan açıklamanın yer aldığı … TL tutarındaki vergi ziyaı cezasının tahsil zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşılmakla beraber, bu tutardan … TL’sinin … Büyükşehir Belediyesince ilgili firma ve şahıslardan, aşağıda tarih ve numarası gösterilen tahsilat belgesiyle, rızaen tahsil edildiği, kalan … TL ile ilgili olarak ise herhangi bir tahsilat belgesi gönderilmediği ve dolayısıyla tahsil edilmeyen … TL’nin 31.12.2010 tarihi itibariyle tahsil zamanaşımına uğratılarak kamu zararı neden olunduğu,
- Tutarı ve sorumlularca hakkında yapılan açıklamanın yer aldığı toplam … TL’ye ilişkin vergi ziyaı cezalarıyla ilgili olarak sorumlularca takibat işlemlerine devam edildiğinin ifade edildiği ancak söz konusu vergi ziyaı cezalarıyla ilgili tahsil zamanaşımı süresinin kesildiğine ilişkin herhangi bir belge gönderilmediği, dolayısıyla, söz konusu vergi ziyaı cezalarına ilişkin tutarların 31.12.2010 tarihi itibariyle zamanaşımına uğratılarak kamu zararına neden olunduğu,
anlaşılmıştır.
Sorumluluğa ilişkin olarak ise, her ne kadar Denetçisince bahse konu vergi ziyaı cezası alacaklarından zamanaşımına uğrayanlarla ilgili olarak doğan sorumluluğa Üst Yönetici (Belediye Başkanı) … da ortak edilmiş ise de, üst yöneticinin idari gözetim sorumluluğu bulunmasının tek başına mali sorumluluk doğurmayacağı ve tahakkuk etmiş vergi zıyaı cezalarının zamanında tahsil edilmeyerek zamanaşımına uğratılmasından doğan bahse konu kamu zararının oluşmasında üst yöneticinin kusurunun bulunmadığı kanaatine varıldığından söz konusu kamu zararıyla ilgili olarak Üst Yönetici (Belediye Başkanı) …’nun mali sorumluluğunun bulunmadığına,
Bu itibarla, Denetçi sorgusuyla kamu zararı olarak hesap edilen … TL’nin,
… TL’si için, bu tutara ilişkin vergi zıyaı cezaları hatalı tahakkuk nedeniyle terkin edildiğinden, ilişilecek husus bulunmadığına,
… TL’si için, bu tutara ilişkin vergi zıyaı cezalarının, bu cezaların zamanaşımı sürelerinin dolduğu tarihler öncesinde ilgili firma ve şahıslardan … Büyükşehir Belediyesince kısmi tahsilat yapılmak suretiyle, zamanaşımı sürelerinin kesilmesi sağlandığından, ilişilecek husus bulunmadığına,
… TL’si için, bu tutara ilişkin vergi zıyaı cezalarının, bu cezaların zamanaşımı sürelerinin dolduğu tarihler öncesinde ilgili firma ve şahıslara … Büyükşehir Belediyesince ödeme emri tebliğinde bulunulmak suretiyle, zamanaşımı sürelerinin kesilmesi sağlandığından, ilişilecek husus bulunmadığına,
… TL’si için, bu tutara ilişkin vergi zıyaı cezalarının zamanaşımı sürelerinin dolduğu ve bu suretle kamu zararına neden olunduğu anlaşılmakla beraber, bahse konu kamu zararı tutarı, ilgili firma ve şahıslardan rızaen tahsil edildiğinden, ilişilecek husus kalmadığına,
… TL’sinin, bu tutara ilişkin vergi ziyaı cezalarıyla ilgili olarak sorumlularca takibat işlemlerine devam edildiği ifade edilmekle beraber söz konusu vergi ziyaı cezalarıyla ilgili zamanaşımı süresinin kesildiğine ilişkin herhangi bir belge gönderilmediğinden, 31.12.2010 tarihi itibariyle zamanaşımına uğrayan söz konusu tutarın, tahakkuk etmiş Belediye gelirlerine ilişkin takip ve tahsil işlemlerini yerine getirmekle sorumlu Muhasebe Yetkilileri (Mali Hizmetler Daire Başkanı) … ve (Mali Hizmetler Daire Başkanı) … ile (Gelir Şube Müdürü) …’e müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,
Oy birliğiyle karar verildi.