Spor Kulübüne Yardım
Denetçi sorgusunda yer alan, … Büyükşehir Belediyesi tarafından, … Büyükşehir Belediyesi Gençlik ve Spor Kulübü’ne 2010 yılında yapılan nakdi yardımlara ilişkin olarak, söz konusu yardımlardan,
A) … TL’sinin, … Büyükşehir Belediyesi ile … Büyükşehir Belediyesi Gençlik ve Spor Kulübü arasında düzenlenen protokole aykırı bir şekilde ve amacı dışında sporcu maaş ve prim ödemesi şeklinde kullanıldığı,
B) … TL’sinin ise, … Büyükşehir Belediyesi Muhasebe Biriminin 2009 yılı hesabına ilişkin düzenlenen Sayıştay Sorgusunun tahsilatında kullanıldığı,
ve bu suretle toplam … TL kamu zarına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
A) 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir, İlçe ve İlk Kademe Belediyelerinin Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinin (m) fıkrasında (12.11.2012 tarihli ve 6360 sayılı Kanun’un 7’inci maddesiyle değiştirilmeden önceki halinde),
“…gerektiğinde amatör spor kulüplerine malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamak, amatör takımlar arasında spor müsabakaları düzenlemek, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara belediye meclis kararıyla ödül vermek”
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçelerden Yardım Yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde,
“Gerçek veya tüzel kişilere kanuni dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla, kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.
Bu yardımların yapılması, kullanılması, izlenmesi, denetlenmesi ve kamuoyuna açıklanmasına ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığınca hazırlanarak Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.”
Bakanlar Kurulu’nca 03.07.2006 tarih ve 26231 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan “Dernek, Vakıf, Birlik, Kurum, Kuruluş, Sandık ve Benzeri Teşekküllere Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Bütçelerinden Yardım Yapılması Hakkında Yönetmelik” in,
“Yardım Yapabilme Şartları” başlıklı 5’inci maddesinde,
“İdarelerce teşekküllere yardım yapılabilmesi için,
a) İdare bütçesinde bu amaçla ödenek tefrik edilmiş olması,
b) Yardımlarda kamu yararı gözetilmesi, yardımların öncelikle toplumun ihtiyaç ve sorunlarına çözüm sağlaması ile toplumsal gelişmeye katkıda bulunulmasına yönelik olması,
c) Teşekkülün, yardımı yapacak idarenin görev alanına giren konularda faaliyet göstermesi,
ç) Teşekkül ile yardım yapacak idare arasında protokol yapılması,
…
gerekir”
denilmektedir.
Anılan hükümlere göre, gerektiğinde amatör spor kulüplerinin desteklenmesi büyükşehir belediyelerinin görev ve sorumlulukları arasında olup bu belediyeler Bakanlar Kurulu’nca yayımlanan “Dernek, Vakıf, Birlik, Kurum, Kuruluş, Sandık ve Benzeri Teşekküllere Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Bütçelerinden Yardım Yapılması Hakkında Yönetmelik” hükümleri çerçevesinde de spor kulüplerine yardım yapabileceklerdir.
Bahse konu olayda da, anılan Yönetmeliğe istinaden … Büyükşehir Belediyesi ile … Büyükşehir Belediyesi Gençlik ve Spor Kulübü Derneği arasında 21.07.2006 tarihli bir protokol imzalanmış olup bu Protokolün “Konu ve Amaç” Başlıklı 2’inci maddesinde,
5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesinde belirtilen “idarenin görev alanına giren konularda sporun tüm branşlarını sevdirmek, gençleri spor yapmaya özendirmek, spora küçük yaşlarda başlanması ve bu alanlarda bilimsel yöntemlerin uygulanması ile sporda erdemli olmanın yaygınlaştırılıp özendirilmesi, gençleri kötü alışkanlıklardan uzak tutmak, spor yarışmaları ile sportif eğitim çalışmalarını yapmak” gibi amaçlarla Derneğe “5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 29’uncu maddesi ile Bakanlar Kurulunca çıkarılmış ve 17.07.2006 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak 01.01.2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giren 2006/10656 karar sayılı Yönetmelik hükümleri çerçevesinde İBB tarafından DERNEKÇE idarenin görev alanına giren konularda ve tüzüğü doğrultusunda kullanılmak üzere yapılacak nakdi ve ayni yardımın usul ve esaslarını düzenler” denilerek yardımın amacının belirtilmiştir.
Aynı Protokolün “Genel Şartlar” başlıklı 5’inci maddesinde, “Derneğin faaliyetlerini daha iyi bir şekilde yürütebilmelerini sağlamak amacıyla … bütçesinde yer alan ödeneği, spor malzemesi, araç ve gereç, tesis yapımı, bakımı ve onarımı, tüzüklerindeki amaç doğrultusunda eğitim, bilim, kültür ve sanat faaliyetleri, sağlık hizmetleri, sigortalama ve sosyal güvenlik hizmetleri, kira ve benzeri zorunlu giderler, her türlü sportif faaliyet, spor yarışmaları vb. kullanılmak üzere … tarafından derneğe nakdi olarak aktarılabilir.” denilmek sureti ile Derneğin Belediyece kendisine aktarılan nakdi kaynağı tüzüğündeki amaç doğrultusunda her türlü sportif amaç için kullanılabileceğinin belirtilmiştir.
… Büyükşehir Belediyesi Gençlik ve Spor Kulübü Derneğinin Ana Tüzüğü’nün 2’inci maddesinde ise, “Dernek bütün spor dallarında amatör ruhlu sporcuları yetiştirmek, gençleri topluma yararlı bireyler haline getirmek ve gençlere spor zevkini aşılamak amacındadır. a) Dernek bu amaçlara katkıda bulunmak üzere her türlü spor karşılaşmalarını düzenler, resmi ve özel olarak düzenlenmiş karşılaşmalara katılır.” denilmekte, aynı Tüzüğün “Giderler “ başlıklı 65’inci maddesinin 7 bendinde de “Tüzükte belirtilen amaç doğrultusunda üyelere ve sporculara yapılacak yardım, pirim, ödül vb. giderler” kulübün giderleri arasında sayılmaktadır.
Bu itibarla, her ne kadar Denetçi sorgusuyla … Büyükşehir Belediyesi tarafından … Büyükşehir Belediyesi Gençlik ve Spor Kulübü’ne yapılan nakdi yardımın sporcu maaş ve prim ödemesi şeklinde kullanılarak bu yardıma ilişkin anılan Protokole aykırı hareket edildiği ve bu suretle toplam … TL kamu zararına neden olunduğu iddia edilmiş ise de … Büyükşehir Belediyesi Gençlik ve Spor Kulübünce amatör sporculara ödenen tutarların yardım, prim ve ödül niteliğinde olduğu ve bahse konu ödemelerin yukarıya alınan mevzuat ve anılan protokol hükümlerine aykırılık teşkil etmediği ve dolayısıyla söz konusu ödemelerin kamu zararı oluşturmadığı anlaşılmıştır.
B) Denetçisince ilişik tutulan ödemelerin gerçekleştirildiği tarihlerde yürürlükte bulunan mülga 832 sayılı Sayıştay Kanunu’nun,
“Sorumluluk halleri” başlıklı 45’inci maddesinde,
“Sorumlularca, gelir, gider, mal ve kıymetlerden mevzuata uygun olarak tahakkuk ettirilmediği, alınmadığı, harcanmadığı, verilmediği, saklanmadığı veya idare edilmediği Sayıştayca kesin hükme bağlananları, sorumlular keyfiyetin idarece kendilerine bildirilmesinden başlayarak üç ay içinde Hazineye ödemekle zorunludurlar.
…”
“Saymanlarla diğer görevliler hakkında uygulanacak cezalar” başlıklı 51’inci maddesinde,
“ Hesabını kanun hükümleri dairesinde zamanında ve tam olarak vermeyen saymanlarla, Sayıştay denetimine giren daire ve kurumlar görevlilerinden, denetleme ve yargılama sırasında, istenilen her çeşit bilgi, belge ve defterleri vermeyen ve denetleme ve yargılamayı güçleştirenlerin aylıkları, Sayıştayın istemi üzerine ilgili dairelerince, hesabını veya istenen bilgi, belge ve defterleri eksiksiz verinceye kadar yarım olarak ödenir ve yarım aylık kesilmeye başlandığı tarihten itibaren saymanlar en çok üç ay, diğer görevliler ise Sayıştayca belli edilen süre içinde yine hesabını veya istenilen bilgi, belge ve defterleri vermez veya denetleme ve yargılamayı güçleştiren sebepleri ortadan kaldırmazlarsa bu defa ilgili dairelerince tayinlerindeki usule göre işten el çektirilerek haklarında gerekli kovuşturma yapılır.
Sayıştay ilamlarının infazını izlemeyenler hakkında da aynı hükümler uygulanır.”
“İlamların infazı” başlıklı 64’üncü maddesinde,
“Sayıştay ilamları kesinleştikten sonra 45 inci madde gereğince yerine getirilir. İlamların yerine getirilmesini izlemekten, ilamların gönderildiği dairelerin en büyük amiri sorumludur.
İlamlarda gösterilen zimmet ve tazminlerde zimmetler vukuu tarihinden, tazminler ise hükmedildikleri tarihten itibaren faize tabi olarak, İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre tahsil olunur.”
“Temyiz mercii” başlıklı 67’nci maddesinde,
“Madde 67- Sayıştay dairelerince verilen ilamlar Sayıştay Temyiz Kurulunda temyiz olunur. Bu kurulca verilen kararlar kesindir.
“Temyiz Sebepleri” başlıklı 68’inci maddesinde ise,
“Sayıştay dairelerinin ilamları,
a) Kanuna aykırılık,
b) Yetkiyi aşmak,
c) Yargılama usullerine riayet etmemek gibi sebeplerle 63 üncü maddede yazılı ilgililer tarafından temyiz olunabilir.
Temyiz süresi ilgiliye ilamın tebliğinden itibaren doksan gündür.”
denilmektedir.
Anılan hükümlere göre, Sayıştay Dairelerince düzenlenen ilamlar süresi içerisinde temyiz edilmediği takdirde ilamın sorumlulara tebliğinden itibaren doksan gün sonunda kesinleşecektir. Bu ilamlarla tazminine karar verilen tutarların sorumlularca, keyfiyetin idarece kendilerine bildirilmesinden başlayarak üç ay içinde, Hazineye ödenmesi zorunlu olup bu tutarlar hükmedildikleri tarihten itibaren faize tabi olarak İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre tahsil olunacaktır.
Bahse konu olayda ise, … Büyükşehir Belediyesi 2009 yılı idare hesabının incelenmesi neticesinde, … Büyükşehir Belediyesi tarafından … Büyükşehir Belediyesi Gençlik ve Spor Kulübü’ne yapılan … TL tutarındaki nakdi yardımın sorgu konusu edildiği, sorgu üzerine sorumlularca söz konusu tutarın … Bankası … … Şubesinin … tarihli ve … fiş dekontu ile tahsil edildiğinin bildirildiği, anılan hesabın Sayıştay 3’üncü Dairesince yargılanması sonucunda … tarihli ve … sayılı tutanağa istinaden düzenlenen … sayılı İlam ’ın sorumlularca bildirilen tahsilata ilişkin bölümünde ise, söz konusu tahsilat için, “toplam … TL nakdi yardım fazla ve kanunsuz ödenmiş ise de … Bankası … … Şubesi’nin … tarih ve … No.lu Dekontu ile ahiz … Büyükşehir Belediyesi Gençlik ve Spor Kulübü Derneğinin rıza ve muvafakatiyle tahsil edildiğinden ilgililer hakkında başkaca hüküm verilmesine mahal kalmadığına” karar verildiği, ancak, sorumlularca … Büyükşehir Belediyesi Gençlik ve Spor Kulübü’nden tahsil edildiği bildirilen …TL’nin, … tarih ve … ödeme emri belgesiyle anılan Kulübe tekrar ödendiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, … Büyükşehir Belediyesi 2009 yılı idare hesabının Sayıştay 3’üncü Dairesince yargılanması sonucunda düzenlenen … sayılı İlam’ ın, … TL tutarındaki bahse konu ödemenin mevzuata aykırı olduğuna ve sorumlularca ahiz … Büyükşehir Belediyesi Gençlik ve Spor Kulübü’nden tahsil edildiği bildirildiğinden İlam’ a tahsilat olarak dercine ilişkin hükmü sorumlularca temyiz edilmediğinden kesinleşmesine karşın, söz konusu İlam hükmünün hilafına olarak ve bu İlam hükmünü etkisiz kılacak şekilde … tarih ve … ödeme emri belgesiyle anılan Kulübe tekrar aynı tutar ödeme yapılması suretiyle … TL kamu zararına neden olunmuştur.
Sonuç olarak, yukarıda açıklanan gerekçelerle, Raporun bu maddesinde Denetçisince kamu zararı oluşturduğu iddia olunan … TL’nin,
… TL’si için, … Büyükşehir Belediyesi Gençlik ve Spor Kulübünce amatör sporculara yapılan ödemelere ilişkin bu tutarın yardım, prim ve ödül niteliğinde olduğu ve bahse konu ödemelerin yukarıya alınan mevzuat ve anılan protokol hükümlerine aykırılık teşkil etmediği anlaşıldığından, ilişilecek husus bulunmadığına,
… TL’si için ise, bu tutar, … Büyükşehir Belediyesi 2009 yılı idare hesabına ilişkin olarak Sayıştay 3’üncü Dairesince düzenlenen … sayılı İlam’ ın yukarıda değinilen ve sorumlularca temyiz edilmeyerek kesinleşen hükmünün hilafına olarak ödendiğinden, sorumlularına, müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,
Oy birliğiyle karar verildi.