Mevcut imalat yerine yeni birim fiyat yapılarak ödeme yapılması.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda:
Müteahhit … yükleniminde bulunan … TL sözleşme bedelli “… İşi” nde, A32 poz Doğal Çim Döşemesi imalatı yerine yeni birim fiyat yapılarak YBF 04 poz “1,2 x 15 mt ve 1,2 x 10 mt Ebatlarında Doğal Rulo Çim İle Futbol Sahası Yapılması” imalatı yaptırılarak bedelinin ödenmesi dolayısıyla kamu zararına neden olunduğu iddia edilmişse de,
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’ nin 22’nci maddesinin 1’inci fıkrasında,
“12’nci maddenin 4’üncü fıkrasında belirtilen proje değişikliği şartlarının gerçekleştiği hallerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyat verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21’inci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.” ifadesi yer almaktadır.
Aynı Şartname’ nin 21’inci maddesinin 1’inci fıkrasında da, yapım sözleşmelerinde öngörülmeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan işin,
Sözleşmeye esas proje içinde kalması ve İdareyi külfete sokmaksızın asıl işlen ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması şartıyla aynı yükleniciye yaptırılabileceği, belirtilmektedir.
Aynı Şartname’ nin 14’üncü maddesinin 4’üncü fıkrasında ise,
“İdare, sözleşme konusu işlerle ilgili proje vb teknik belgelerde, değişiklik yapılmaksızın işin tamamlanmasının fiilen imkânsız olduğu hallerde, işin sözleşmede belirtilen niteliğe uygun bir şekilde tamamlanmasını sağlayacak şekilde gerekli değişiklikleri yapmaya yetkilidir. Yüklenici, işlerin devamı sırasında gerekli görülecek bu değişikliklere uygun olarak işe devam etmek zorundadır. Proje değişiklikleri, ilk projeye göre hazırlanmış malzemenin terk edilmesini veya değiştirilmesini veya başka yerde kullanılmasını gerektirirse, bu yüzden doğacak fazla işçilik ve giderleri idare yükleniciye öder. Proje değişiklikleri işin süresini etkileyecek nitelikte ise yüklenicinin bu husustaki süre talebi de idare tarafından dikkate alınır”
ifadesi yer almaktadır.
Söz konusu mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde herhangi bir yapım işinde imalat değişikliğine gidilebilmesi için öncelikle işin tamamlanmasına ilişkin teknik veya ekonomik bir zorunluluğun söz konusu olması ve bundan dolayı idarenin ek bir külfete katlanmaması gerekecektir.
… tarih … sayılı Olur’la, futbol sahasının daha kullanışlı ve düzgün olabilmesi için 1,2 mt’ye kadar 10 mt uzunluğunda rulo doğal çim kullanılmasına karar verilerek aynı amaçta sözleşmede birim fiyatı 10,50 TL/ m2 olan A32 poz “Doğal Çim Döşenmesi” imalatından vazgeçildiği, yerine birim fiyatı 41 TL/m2 olan YBF.04 poz imalat yaptırılarak bedelinin yükleniciye ödendiği,
Ancak bu imalat değişikliği yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri dikkate alındığında teknik ve ekonomik olarak bir zorunluluk olmadığı gibi idare ek külfete sokularak kamu zararına sebebiyet verildiği, görülmüşse de,
A32 poz “doğal çim yapılması” imalatının gerçekleştirilmesi için pozun yapım şartlarında bulunmayan, 20 cm kumun temini ve serilmesi, yazlık kışlık bakımın yapılması imalatları hesaplandığında toplam maliyetin … TL olduğu,
YBF 04 poz “1,2 x 15m ve 1,2 x 10 m ebatlarında doğal rulo çim ile futbol sahası yapılması” imalatının maliyetinin ise … TL olduğu,
İki poz arasındaki fiyat farkının da,
… TL (KDV dahil) olarak hesaplanması gerektiği anlaşılmaktadır.
Ayrıca, yeniden hesaplanan toplam … TL kamu zararının … TL’si … tarih ve … , … TL’si ise … tarih ve … Muhasebe İşlem Fişleri ile tahsil edildiğinden, bu tutara münhasır ilişilecek bir husus kalmadığına,
(Üye …’ in “Sorgu konusu ile ilgili olarak ilişilecek bir husus bulunmadığı, kararının verilmesi uygun olur” şeklindeki ayrışık görüşüne karşı) oy çokluğuyla,
Denetim Ekibinin hesaplamasına göre geriye kalan … TL ile ilgili olarak ise ilişilecek bir husus bulunmadığına,
(Üye … ve Üye …’ ün, “A32 poz doğal çim yapılması imalatıyla YBF.04 poz imalatın arasındaki tek fark, serilen rulo çimin ebat uzunluklarıdır. Dolayısıyla her iki imalatta yapılırken gerek işin sözleşmesinde gerek teknik şartnamesinde gerekse YBF.04 poz imalatın tanım ve tarifinde “çimin yaz kış bakımı yükleniciye aittir” şeklinde bir ifade yer almamaktadır. İş bitiminden sonra yüklenicinin çim saha bakımını yaz-kış ve ne kadar süreyle üstleneceğine ilişkin hiçbir belgede açık bir ifade yer almadığı halde böyle bir hizmetin verileceği ve bunun da bedelinin hesaba katılması gerektiği, ileri sürülemez. Kum bedeli ile ilgili olarak ise savunmalarda 20 cm kalınlığında kumun nereye ne kadar ve hangi gerekçeyle kullanıldığıyla ilgili hiçbir belge mevcut değildir.
Bu durumda, somut ve ispat edici herhangi bir belgeye dayanmayan “kum bedeli ve çim bakım bedelleri” nin kamu zararı hesabından düşülmesi mümkün olmadığından, kalan … TL kamu zararının da sorumlulara ödettirilmesi, yönünde karar verilmesi uygun olur” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı)
İşbu İlamın tebliği tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,
Karar verildi.