Şartnameye Uymayan Araç Çalıştırılması
Asıl İlamın 7’nci maddesi ile hüküm dışı bırakılmasına karar verilen konunun 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 50’nci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü gereğince görüşülmesinin devamına karar verildi.
Anılan İlamın 7’nci maddesiyle, “… Adet İşçi ve ….Araç ve 3 ay Süreli Çevre Temizliği, Çöp Toplama ve Çöp Taşıma İşi” ….İnş. Ltd. Şti. isimli firmaya 21-b pazarlık usulü ile 21.05.2014 tarihinde ihale edilmiştir. İşin süresi 09.06.2014 ile 09.09.2014 tarihlerini kapsamaktadır.
İşe ilişkin Teknik Şartnamenin “Hizmet Araçlarının ve Ekipmanlarının Teknik Özellikleri” başlıklı 3’üncü maddesinde araçların sahip olması gereken özellikler ve olması gereken modeller belirtilmesine rağmen, yükleniciden kiralanan taşıtların teknik şartnameye aykırı bir şekilde düşük modelde oldukları denetçi tarafından tespit edilmiştir.
Şartnamenin,
“Denetim Esasları” başlıklı IV’üncü bölümünün “Denetim Birimi Teşkilatı Denetim Esasları” başlıklı 6.1’inci maddesinde “…Denetimlerde çalışma programına uygunluk ve sözleşme şartlarının yerine getirilmesi denetlenecek, hizmetler ile ilgili olarak aksaklıklar ve eksiklikler yükleniciye bildirilecek, tutanak ile tespit edilerek, Temizlik İşleri Müdürlüğüne sunulacaktır.”,
“Denetim Cezaları” başlıklı 7’nci maddesinde,
“İşin veya hizmetin yürütülmesi esnasında görülen eksiklikler Denetim Teşkilatınca tespit edilir. Tespit edilen eksiklikler için uygulanacak cezai işlemler aşağıdaki gibidir:
“7-11) İdarenin bu şartnamede belirtilen yaş ve teknik özelliklerdeki temizlik hizmet araçlarını yüklenicinin getirmediğinin tespiti halinde her gün için aylık Hak ediş bedelinin Binde 10’u TL cezai tutarı hizmete esas ayın hak edişinden kesilecektir.”,
denilmektedir.
Adı geçen işte yüklenici firma tarafından Teknik Şartnamede belirtilen model ve özelliklerde araçların çalıştırılmamasına rağmen Teknik Şartnamede belirtilen ceza kesilmemiştir.
Denetçi tarafından konuya ilişkin düzenlenen sorguda harcama yetkilisi ile gerçekleştirme görevlisi ceza kesintisi yapılmamasından sorumlu tutulmuştur. Sorumlular tarafından gönderilen ve savunma ekinde yer alan yüklenici firmanın yapmış olduğu açıklamalar dikkate alınmadan yargılamaya esas rapor düzenlenmiştir.
İdarenin vermiş olduğu çalışma programında belirtilen sayıda aracın şartnamede belirtilen teknik özellikleri taşıyıp taşımadığının denetim teşkilatı tarafından kontrol edilmesi ve şartnameye uymayan araçların da tutanakla tespitinin yapılarak ceza kesintisinin yapılması gerekmektedir.
Ancak denetim teşkilatı tarafından gerekli tespitler yapılmayarak ceza kesintisi uygulanmamıştır. Dolayısıyla tespit yapılmasında sorumluluğu bulunan denetim teşkilatı da ceza kesintisi yapılmamasından sorumludur.
Bu itibarla, şartnamede belirtilen yaş ve teknik özelliklerde araçların çalıştırılmamasına rağmen gerekli tespitleri ve ceza kesintisini yapmayan sorumluların da savunmaları alınarak ve savunma ekinde yer alan yüklenici firmanın açıklamalarının da değerlendirilerek düzenlenecek ek raporun Dairemize intikaline değin konunun hükümdışı bırakılmasına,”
karar verilmişti.
Bu defa düzenlenen konuya ilişkin ek rapor ve eklerinin incelenmesi sonucunda,
Denetçi tarafından Dairemizin kararı doğrultusunda ceza kesintisi yapmakla görevli olan personelin savunmalarının alınarak ve yüklenicinin savunma ekinde gönderdiği savunmaların da değerlendirilerek yargı raporunun düzenlendiği anlaşılmıştır.
….İnş. Ltd. Şti. arasında 03.06.2014 tarihinde sözleşmesi imzalanan “… Adet İşçi ve …Araç ve 3 ay Süreli Çevre Temizliği, Çöp Toplama ve Çöp Taşıma İşi”nin Teknik Şartnamesinde araçların sahip olması gereken özellikler ve olması gereken modeller belirtilmesine rağmen yükleniciden kiralanan taşıtların teknik şartnameye aykırı bir şekilde düşük modelde oldukları görülmüştür.
Adı geçen işin Teknik Şartnamesinin “Hizmet Araçlarının ve Ekipmanlarının Teknik Özellikleri” başlıklı 3’üncü maddesinde araçların sahip olması gereken özellikler ve olması gereken modeller belirtilmiştir.
Şartnamenin,
“Denetim Esasları” başlıklı IV’üncü bölümünün “Denetim Birimi Teşkilatı Denetim Esasları” başlıklı 6.1’inci maddesinde “…Denetimlerde çalışma programına uygunluk ve sözleşme şartlarının yerine getirilmesi denetlenecek, hizmetler ile ilgili olarak aksaklıklar ve eksiklikler yükleniciye bildirilecek, tutanak ile tespit edilerek, Temizlik İşleri Müdürlüğüne sunulacaktır.”,
“Denetim Cezaları” başlıklı 7’nci maddesinde,
“İşin veya hizmetin yürütülmesi esnasında görülen eksiklikler Denetim Teşkilatınca tespit edilir. Tespit edilen eksiklikler için uygulanacak cezai işlemler aşağıdaki gibidir:
“7-11) İdarenin bu şartnamede belirtilen yaş ve teknik özelliklerdeki temizlik hizmet araçlarını yüklenicinin getirmediğinin tespiti halinde her gün için aylık Hak ediş bedelinin Binde 10’u TL cezai tutarı hizmete esas ayın hak edişinden kesilecektir.”,
denilmektedir.
Şartnamenin yukarıda belirtilen ceza hükmü, ihale sürecinde sözleşme hükümlerine aykırı bir davranışın idare tarafından tespit edildiği takdirde uygulanacak müeyyideyi içermektedir. Çalışan aracın model yılının istenilenden eski olması nedeniyle ceza kesileceğine ilişkin herhangi bir düzenleme de bulunmamaktadır.
İhalenin uygulandığı sürede yüklenicinin işi sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yaptığı kabul edilerek ödemesi yapılmıştır. Araçların model düşüklüğünün, hizmetin yerine getirilmesi sırasında idarece tespit edilmediği, buna ilaveten çalıştırılan bu araçlardan dolayı herhangi bir iş kaybının bulunmadığı savunmalardan anlaşılmıştır.
Ancak, taahhüt konusu işin bünyesinde çalıştırılan 7 adet araçtan 6 adet aracın modelini 1 yıl eski olması ile iş makinesinin modelinin 4 yıl eski olması ve araçlarda GPRS sistemlerinin bulunmaması dolayısıyla belediye bütçesinden … TL daha fazla bedelde ödeme yapılmıştır. Yüklenici firmaya yapılan ödemelere KDV de dahil olduğundan kamu zararı tutarı …. TL’dir.
İdarenin vermiş olduğu çalışma programında belirtilen sayıda aracın şartnamede belirtilen teknik özellikleri taşıyıp taşımadığının denetim teşkilatı tarafından kontrol edilmesi ve şartnameye uymayan araçların da tespitinin yapılması gerektiğinden kamu zararından Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi ile birlikte Denetim Teşkilatının da sorumluluğu bulunmaktadır.
Bu itibarla anılan ilamın 7’nci maddesiyle verilen hüküm dışı kararının kaldırılmasına,
Sorgu konusu edilen …. TL’den,
…. TL’si için ilişilecek husus bulunmadığına,
Kalan kamu zararı tutarı …. TL’nin
…. TL’sinin Harcama Yetkilisi (Destek Hizmetleri Müdürü) …., Gerçekleştirme Görevlisi (Mühendis) …. ile Denetim Teşkilatı Personeli (İşçi) …. ve (İşçi) ….’a,
…. TL’sinin Harcama Yetkilisi (Destek Hizmetleri Müdürü) …., Gerçekleştirme Görevlisi (Mühendis) …. ile Denetim Teşkilatı Personeli (İşçi) …. ve (Memur) ….’a
Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleriyle ödettirilmesine işbu Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,
(Daire Başkanı …. ile Üye ….’in “Söz konusu işe ilişkin Teknik Şartnamenin “Denetim Birimi Teşkilatı Denetim Esasları” başlıklı 6.1’inci maddesinde, denetimde görülen aksaklık ve eksiklerin yükleniciye bildirileceği belirtilmektedir. Sorguda bildirilen eksiklikler ile ilgili olarak yükleniciye bir geri bildirimde bulunulmamış olup, yapılan işe ilişkin bir aksaklık tespiti de söz konusu değildir. Öte yandan Teknik Şartnamede belirtilen model ve özellikleri haiz olmayan araçların idare tarafından kabul edildiği de anlaşılmaktadır.
Kamu zararına hükmedilebilmesi için 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesinde tanımlanan kamu zararının yine anılan maddede belirlenen esaslar çerçevesinde gerçekleşmiş olması gerekliliği dikkate alınmalıdır.
Yükleniciye şartnamede belirtilen model ve özelliklerde araç çalıştırılmaması nedeniyle ceza kesilebilmesi için yüklenicinin öncelikle idare tarafından ikaz edilmesi, bu ikaza rağmen gerekli düzeltmelerin yapılmaması halinin mevcudiyeti gerekmektedir ki somut olayda bu süreç işletilmemiş yani ceza kesilmesini gerektirir hal oluşmamıştır. Diğer bir ifadeyle konu yönüyle ve 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinde belirtilen esaslar muvacehesinde oluşmuş kamu kaynağında artışa engel bir halin varlığından söz etmek mümkün gözükmemektedir.
Belirtilen nedenlerle kamu zararı açısından ilişilecek bir husus bulunmadığına kararı verilmesi gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı)
oy çokluğuyla karar verildi.