Yeni iş kalemlerinin birim fiyatları tespitinde yüksek rayiçlerin kullanılması
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
………… Ortak Girişimi yükleniminde bulunan ………… TL sözleşme bedelli ………… Projesi II Kapsamında “……….. İşleri” kapsamında ihtiyaç duyulan demirtaş bölgesi box imalatlarına ait yeni iş kalemlerinin birim fiyatları tespit edilirken yüksek rayiçlerin kullanılması dolayısıyla kamu zararına neden olunduğu ileri sürülmüş ise de,
İdare ile yüklenici arasında imzalanan sözleşmenin Genel Şartlar bölümünün IX.Özel Şartlar kısmında,
“12.3 Değerlendirme,
Yeni İş Kalemlerinde Ve İş Kalemi Miktarında Artış Halinde, Ödemeler:
Sözleşmeye esas proje içinde kalan, ancak öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olduğu hallerde, İşveren isterse ilave işi başka bir Yüklenici’ye yaptırabilir, bundan dolayı Yüklenici herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
İşin yürütülmesi aşamasında İşverenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve Sözleşmede ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri, aşağıdaki usuller çerçevesinde yüklenici tarafından hazırlanan, Mühendis tarafından incelenip uygun bulunan ve İşverence onaylanan yeni birim fiyatlar üzerinden Yükleniciye ödenir.
Yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşağıdaki sıralamaya uyularak oluşturulan analizlerden biri kullanılır:
a)Yüklenicinin birim fiyatlarının/teklifinin tespitinde kullanarak teklifi ekinde idareye sunduğu ve yeni iş kalemi/grubu ile benzerlik gösteren iş kalemlerine/gruplarına ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
b)İşverende veya diğer idarelerde (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, DSİ, TCK, İller Bankası, v.b. kamu kurum ve kuruluşları) mevcut olan ve yeni iş kalemine/grubuna benzerlik gösteren analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
c)İhaleyi yapan İşverenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet analizleriyle kıyaslanarak bulunacak analizler.
d)Yeni iş kaleminin/grubunun yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları, işçi ve makinelerin çalışma saatleri ile diğer tüm girdiler esas alınarak oluşturulacak analizler.
İş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir:
a)Yüklenicinin sözleşme imzalamadan önce İşverene verdiği ve İşverence incelenip onaylanan teklif fiyat analizleri ve rayiçleri.
b)İşverende veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.
c)İhaleyi yapan İşverenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar.
d)Mühendis/ İşverence kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçleri veya rayiçler yoksa, ilgili iş kalemine ait ticaret ve/ veya sanayi odasınca onaylanmış proforma fatura bedelleri esas alınarak yeni birim fiyat tespit edilebilir.”
denilmektedir.
Yukarıda yer alan sözleşme maddesi ile ihtiyaç duyulan yeni iş kalemlerinin birim fiyatlarının hangi analiz ve rayiçlere göre belirleneceği sıralanmıştır. Buna göre kaynakların verimliği ilkesi gereği herhangi birinin kullanılabileceği belirtilmiştir. Bahse konu olayda, anılan maddenin beşinci fıkrasının b bendine istinaden idare tarafından yeni birim fiyatlarının ……… tarafından kullanılan rayiçlere göre tespit edildiği görülmüştür.
Teknik bir tespite dayalı olmadan yeni birim fiyat belirlenirken bu birim fiyata ait analizlerdeki miktar ve rayiçlerin, benzer analiz olduğu iddia olunan analizlere kıyasla miktar ve rayiçlerinin fazla olduğunun iddia edilmesi hukuken mümkün bulunmamaktadır.
Bu itibarla, ekonomik olan benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar yerine ………….nin yaklaşık maliyetleri hesabında dikkate aldığı rayiçlerin kullanılması dolayısıyla olayda oluşan her hangi bir kamu zararının bulunmadığı anlaşıldığından, konu hakkında ilişilecek bir husus bulunmadığına ve bu nedenle ………. tarih ve …….. nolu ödeme emri belgesine ekli 27’nci hakediş raporu ile düzeltilerek ahzinden yersiz tahsil edilen …………… TL’nin de iadesine, işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.