Damga Vergisi
Denetçi sorgusunda yer alan, …. Belediyesinin yapmış olduğu çeşitli kiralama işlemlerine ilişkin ihale kararlarında damga vergisinin eksik tahsil edilmesi neticesinde toplam ….. TL kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun “Konu” başlıklı 1’inci maddesinde,
“Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga vergisine tabidir.
…”
“Vergileme ölçüleri” başlıklı 10’uncu maddesinde,
“Damga Vergisi nispi veya maktu olarak alınır.
Nispi vergide, kağıtların nevi ve mahiyetlerine göre, bu kağıtlarda yazılı belli para, maktu vergide kağıtların mahiyetleri esastır.
Belli para terimi, kağıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade eder.”
denilmektedir.
Yine anılan Kanun’a ekli (1) sayılı Tablo’nun “Kararlar ve Mazbatalar” başlıklı 2’nci bölümünde, İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararlarının binde 5,69 oranında damga vergisine tabi olduğu belirtilmiştir.
Anılan hükümler uyarınca, damga vergisinin konusunu kağıtlar oluşturmakta olup, verginin matrahı ise belli parayı ihtiva eden kağıtlarda bu kağıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği para miktarından oluşmaktadır. Dolayısıyla, ihale kararları üzerinden doğan damga vergisinin hesabında vergi matrahı olarak ihale bedelinin alınması gerekmektedir.
Her ne kadar sorumlu savunmasında, bahse konu işlemde vergiyi doğuran olayın ihale usulüyle taşınmaz kiraya verilmesi olduğunu, bu işlemde encümence karar alındığını ve 10 yıllık mukavele yapıldığını ve Damga Vergisi Kanunu’na ekli I sayılı Tabloda belirtildiği üzere alınan karar için %0 5,69 (binde beş virgül altmışdokuz) oranında damga vergisi alındığı ve bunun matrahının 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 10’uncu maddesinde belirtildiği üzere karar içerisindeki yazılı bedel olduğunu ve bu bedel üzerinden yukarıdaki oranda damga vergisi hesaplanarak tahsil edildiğini belirtmiş ise de, ilgili sözleşmelerin mahiyetinden belediye encümenince verilen ihale kararı içerisindeki yazılı bedelin sorumlunun belirttiği üzere 1 yıllık kira bedeli değil, yıllık kira bedeliyle kiralama süresinin çarpımı sonucu bulunacak bedel olması gerektiği anlaşılmıştır. Zira, Belediye encümeninin ihale kararında yazılı tutar yıllık kira bedelinin ne kadar olacağı ile ilgili olduğundan Kararda 1 yıllık kira bedelinin yazması tabiidir. Ancak, sözleşmeler 1 yıllık kira bedeli üzerinden değil 10 yıllık kiralama bedeli üzerinden akdedilmiş ve sözleşmeden kaynaklanan damga vergisi matrahı olarak 10 yıllık kiralama bedeli esas alınmıştır. Bu itibarla, karar pulu damga vergisinin de 10 yıllık kiralama bedeli üzerinden kesilmesi gerektiği açıktır.
Oysa, ……Belediyesince 1 yıldan fazla kiraya verilen yerlere ilişkin ihale kararlarından damga vergisi, yıllık kira bedeli ile kiraya verilen süre çarpımı sonucu çıkacak toplam tutar üzerinden hesaplanması gerekirken, 1 yıllık kiralama süresi üzerinden hesaplanmış ve bu suretle … TL tutarında eksik damga vergisi tahsil edilmiştir.
Bununla birlikte, damga vergisi Hazine gelirlerinden olduğu ve belediyelerce vergi sorumlusu sıfatıyla tahsil edilen damga vergileri de bilahare ilgili vergi dairelerine ödendiğinden, sorgu konusu olayda eksik kesilen damga vergisi …. Belediyesi bütçesi bakımından kamu zararı oluşturmamaktadır.
Bu itibarla, eksik kesilen damga vergilerine ilişkin olarak sorgu konusu edilen toplam ….TL için, ….. Belediyesi bütçesi bakımından kamu zararı oluşturmadığından ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy:
Üye …… ve ….’ın karşı oy gerekçesi,
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun “Vergi ve cezada sorumluluk” başlıklı 24’üncü maddesinde,
“…
…Damga Vergisinden muaf kuruluşlarca kişilerin (1) sayılı tabloda yer alan işlemleriyle ilgili olarak düzenlenen ve sadece bu kurumların imzasını taşıyan kağıtlara ait verginin tamamı kişiler tarafından ödenir. Ancak bu kağıtlara ait verginin hiç ödenmemesi veya noksan ödenmesi halinde vergi ve cezanın tamamından kişilerle birlikte kurumlar müteselsilen sorumludurlar.
…
Resmi daireler veya noterlerce düzenlenerek kişilere verilen veya dairede bırakılan ve Damga Vergisi hiç alınmıyan veya noksan alınan kağıtların vergisi mükelleflere, cezası düzenliyenlere aittir.
Vergi ve ceza, vergi için mükelleflere rücu hakkı olmak üzere, kağıtları düzenleyenlerden alınır.”
“Resmi dairelerin mecburiyeti” başlıklı 26’ıncı maddesinde ise, “Resmi dairelerin ilgili memurları kendilerine ibraz edilen kağıtların Damga Vergisini aramaya ve vergisi hiç ödenmemiş veya noksan ödenmiş olanları bir tutanakla tesbit etmeye veya bunları tutanağı düzenlemek üzere, vergi dairesine göndermeye mecburdurlar.”
denilmektedir.
Anılan hükümler uyarınca, resmi dairelerce düzenlenen ve mükellefi kişiler olan kağıtlara ait verginin hiç ödenmemesi veya noksan ödenmesi halinde vergi ve cezanın tamamından kişilerle birlikte resmi daireler de müteselsilen sorumlu tutulmuştur.
Dolayısıyla, bahse konu damga vergisinin eksik kesilmesi sonucu oluşan ve denetçisince tespit edilen kamu zararı tutarı ….TL’nin ilgililerine müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine karar verilmesi uygun olur.