İşçilerin Yıllık İzin Ücreti
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
Sosyal yardım olan yakacak yardımlarının ........... ........... Genel Müdürlüğünde çalışan işçilerin yıllık izin ücretlerinin kapsamına dahil edildiği görülmüştür.
4857 sayılı İş Kanunu’nun, “Tatil ücretine girmeyen kısımlar” başlıklı 50’nci maddesinde, “Fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar, ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin tespitinde hesaba katılmaz.” hükmü,
“Yıllık izin ücreti” başlıklı 57’nci maddesinde, “İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır. Bu ücretin hesabında 50 nci madde hükmü uygulanır…”,
hükmü bulunmaktadır.
Anılan hükümler birlikte değerlendirildiğinde, işçilere ödenen yıllık izin ücretinin tespitinde sosyal yardımların hesaba katılmayacağının emredici kural olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır.
........... ........... Genel Müdürlüğünde kadrolu işçilere yapılan ödemeler incelendiğinde, işçilerin izinli oldukları süre boyunca almış oldukları izin ücretlerine Toplu Sözleşmede "Sosyal Yardımlar" adı altında düzenlenmiş olan yakacak yardımı tutarlarının da eklendiği anlaşılmıştır. Oysa ilgili mevzuat hükümleri uyarınca söz konusu ödemelerin kapsamına sosyal yardımların dahil edilmemesi gerekir.
Sorumlular tarafından yapılan savunmada, Toplu İş Sözleşmesinin 61’inci maddesi ile getirilen yakacak yardımı ödemeleri için ilgili madde de “Yıllık ücretli izinlerde, sosyal izinlerde ya da raporlu günler için yakacak yardımı ödemesi yapılmayacaktır” şeklinde herhangi bir hüküm konulmadığı, bu nedenle yakacak yardımı ödemesinin izinli olunan günlerde de yapıldığı ifade edilmişse de,
Toplu İş Sözleşmesinin “Sosyal Yardımlar” başlıklı kısmı altında düzenlenmiş bulunan, “Yakacak Yardımı” başlıklı 61’inci maddesinde tüm işçilere aylık belli tutarda nakit yakacak yardımı ödemesi yapılacağı göz önünde tutulmuş olmakla beraber, aynı Toplu İş Sözleşmesinin "Yıllık Ücretli İzinler" başlıklı 44’üncü maddesinde, “Yıllık iznini kullanan her işçiye işverence izin dönemine ait ücreti %60 zamlı verilir. İlgili işçinin iznine başlamadan önce %60 zamlı ücretinin %60’ı avans olarak işçiye ödenir.” denilmiştir. İlgili Toplu İş Sözleşmesinin 44’üncü maddesinde işçilere ödenecek izin ücretinin normal ücretten daha yüksek belirlenmiş olmasının, işçilerin izin dönemlerinde sosyal yardım ödemelerinden mahrum kalmasının bertaraf edilmesi amacına yönelik olduğu, Toplu İş Sözleşmesi taraflarının mevzuattan kaynaklanması muhtemel kayıpların telafisi amacıyla söz konusu artışı öngördükleri değerlendirilmiştir. Öte yandan, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun, “Toplu iş sözleşmesi ve çerçeve sözleşmenin içeriği” başlıklı 33’üncü maddesi ile toplu iş sözleşmeleri ve çerçeve sözleşmelerin, Anayasaya ve kanunların emredici hükümlerine aykırı düzenlemeler içeremeyeceği hüküm altına alınmıştır. Bu bakımdan 4857 sayılı İş Kanunu’nun 50 ve 57’nci maddelerinde yer alan emredici hükümlere aykırı olan Toplu iş Sözleşmesi hükümleri geçersizdir. Emredici kanun hükümleri sözleşme serbestisini sınırlar ve bu hükümlere aykırı sözleşme hükümleri kural olarak batıldır.
Bu itibarla 4857 sayılı İş Kanunu’nun 50 ve 57’nci maddesi hükümlerine aykırı olarak ........... Genel Müdürlüğünde çalışan işçilerin yıllık izin ücretlerinin kapsamına sosyal yardımların dahil edilmesi ve bu şekilde ödeme yapılması suretiyle kamu zararı oluşmuşsa da, ........... -TL kamu zararının,
...........
İşçilerin ücretlerinden kesilerek hesap yılı sonrasında tahsil edildiği anlaşıldığından konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.