Kıdem Tazminatı
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
........... ........... Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen hizmet alım ihalesi kapsamında yüklenici olan ........... Büyükşehir Belediyesi’ne ait ........... ...........A.Ş. adına taşeron işçi olarak görev yapan personele mevzuata göre ödenmemesi gereken kıdem tazminatının ödemesi sonucu ...........TL kamu zararına neden olunduğu iddia edilmekte ise de,
Söz konusu personele yapılan kıdem tazminatı ödemelerinin iş hukuku mevzuatına uygun olarak yapıldığı görülmüştür. Şöyle ki,
4857 Sayılı İş Kanunu’nun geçici 120’nci maddesinde belirtildiği üzere 25.8.1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’üncü maddesi hariç diğer maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 120’inci maddesi ile yürürlükte bırakılan 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’üncü maddesinde, 1475 sayılı İş Kanunu’na tabi işçilerin hizmet akitlerinin işveren tarafından bu Kanunun 17’nci maddesinin II numaralı bendinde gösterilen sebepler dışında ve İşçi tarafından bu Kanunun 16’ncı maddesi uyarınca feshedilmesi halinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödeneceği ve bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılacağı hükme bağlanmıştır.
4857 Sayılı İş Kanunu’nun geçici 1’inci maddesinde ise, “Diğer mevzuatta 1475 sayılı İş Kanununa yapılan atıflar bu Kanuna yapılmış sayılır. Bu Kanunun 120 nci maddesi ile yürürlükte bırakılan 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının 1 inci ve 2 nci bendi ile onbirinci fıkrasında, anılan Kanunun 16, 17 ve 26 ncı maddelerine yapılan atıflar, bu Kanunun 24, 25 ve 32 nci maddelerine yapılmış sayılır.” denilmektedir.
Anılan mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, iş akdinin, 4857 sayılı İş Kanunu’nun “İşçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı” başlıklı 24’üncü maddesinde anılan nedenlerle işçi tarafından feshedilmesi ve yine 4857 sayılı İş Kanunu’nun “İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı” başlıklı 25’inci maddesinin II numaralı bendinde belirtilen ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri haller dışında işveren tarafından feshedilmesi halinde işçi kıdem tazminatına hak kazanacaktır.
Söz konusu olayda Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı İhalesi kapsamında ........... ...........A.Ş. aracılığı ile taşeron işçi olarak çalışan ..........., …, … ve … iş veriminin düşmesine neden olmaları sebebiyle Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı İhalesi Teknik Şartnamesinin ilgili hükmü kapsamında Belediye tarafından şirkete iade edilmişlerdir.
İhale kapsamındaki işleri ...........tarihinde sona eren ........... ve ...........işverenleri olan ........... A.Ş. tarafından … Genel Müdürlüğünde şoför olarak, ihale kapsamındaki işleri 25.03.2015 tarihinde sona eren ...........ve ...........ise ........... A.Ş. tarafından Tarımsal Projeler Şube Müdürlüğünde temizlik personeli olarak görevlendirilmişlerdir.
İşçiler anılan görevlendirmeler karşısında iş akitlerini 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 24/2/f maddesinde yer alan “… yahut çalışma şartları uygulanmazsa” hükmü kapsamında feshetmişlerdir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 22’inci maddesinde, “İşveren, iş sözleşmesiyle veya iş sözleşmesinin eki niteliğindeki personel yönetmeliği ve benzeri kaynaklar ya da işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu işçiye yazılı olarak bildirmek suretiyle yapabilir…” denilerek bir nevi işçi açısından çalışma koşullarının da tanımı yapılmış ve işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşulları ifadesi zikredilmiştir. Somut olayda işçilerin anılan iş ve işyeri değişikliği, işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarında esaslı bir değişiklik niteliğindedir ve bu bakımdan 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 24/II/f maddesinde yer alan işçi açısından haklı nedenle derhal fesih hakkının doğmasını sağlayan, “… yahut çalışma şartları uygulanmazsa” hükmü kapsamında değerlendirilebilir. Kaldı ki 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 24’üncü maddesinde, “II Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri” başlığına yer verilerek işçiyi işveren karşısında korumak amacıyla işçi açısından haklı nedenle derhal fesih hakkının kapsamı geniş tutulmuştur.
Ayrıca söz konusu fesih nedeni kıdem tazminatına hak kazanılmasına engel teşkil eden 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II bendinde yer alan ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller kapsamında değerlendirilemeyeceğinden ve işçiler tarafından herhangi bir neden belirtilmeksizin istifa etme hali de bulunmadığından, iş sözleşmeleri kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona eren taşeron işçilere 08.02.2015 tarih 29261 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkındaki Yönetmeliğin “Aynı kamu kurum veya kuruluşunda çalışanlar” başlıklı 5’inci maddesinin 2’nci bendinde yer alan, “Son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona eren işçilerin birinci fıkraya göre tespit edilen sürelere ilişkin kıdem tazminatları, ilgili kamu kurum veya kuruluşu tarafından ödenir.” hükmü kapsamında ........... Genel Müdürlüğü tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemeleri mevzuata aykırılık taşımamaktadır.
Bu itibarla ........... Genel Müdürlüğü tarafından yapılan ...........-TL kıdem tazminatı ödemesi yasal düzenlemelere uygun olduğundan konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy
Daire Başkanı ...........ve Üye ...........’ın karşı oy gerekçesi:
Söz konusu işçilerin görev değişiklikleri 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 24/II/f maddesinde yer alan işçi açısından haklı nedenle derhal fesih hakkının doğmasını sağlayan, “… yahut çalışma şartları uygulanmazsa” hükmü kapsamında değerlendirilemez. Anılan değişiklik işçiler açısından esaslı bir değişiklik niteliğinde olmayıp, yaptıkları işe benzer vasıfsız işlerde görevlendirilmişlerdir. Söz konusu işçiler vasıfsız işçi niteliğinde olup, taşeron olarak çalıştıkları firma bünyesinde anılan değişik görevlerde çalışacaklarını bilerek ve kabul ederek sözleşme yapmışlardır. İşçilerin görev yeri değişikliği çalışma şartlarının uygulanmaması anlamına gelmemektedir. İşçilerin ........... Genel Müdürlüğü bünyesinde çalışırken alt işveren olan şirketlerine iş verimini düşürdükleri için iade edildikleri hususu da dikkate alındığında feshin iyiniyetli olmadığı görülmektedir. Bu itibarla, işçilerin fesih nedeni 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında kıdem tazminatına hak doğurmayacağından ...........-TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine karar verilmesi uygun olur.