Evlendirme Memurlarına Yapılan Ödeme
Evlenmek isteyen çiftlerin belediyeye yatırdıkları evlenme bedellerinin tamamının evlendirme memurlarına ödendiği görülmüştür.
10.07.1985 tarih ve 85/9747 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına dayanılarak çıkartılan Evlendirme Yönetmeliğinin,
“Evlendirme Memurluğunun Görev, Yetki ve Sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde,
“Kendilerine ilgili makamlarca evlendirme yetki ve görevi verilen evlendirme memurluğunun, birbirleri ile evlenmek isteyen kadın ve erkeğin evlenmeye dair müracaatlarını kabul etmek, mevzuatın öngördüğü şekilde evlenme dosyasını hazırlamak, evlenmeyi yapmak, aile cüzdanı düzenleyip vermek, evlenmenin nüfus kütüklerine tescilini sağlamak, evlenme kütüğü ve dosyalarını iyi bir şekilde muhafaza etmek, denetim yapmak isteyen yetkililere gerekli kolaylığı göstererek ve bu yetkililerce istenen kütük, dosya ve belgeleri denetime hazır halde bulundurmakla görevlidirler.
Evlendirme memurları bu görevlerinden dolayı nüfus müdürlerine karşı sorumludurlar. Belediye personeli arasından görevlendirilen evlendirme memurlarının belediye başkanına karşı olan sorumlulukları saklıdır.”
“Evlendirme Memurları” başlıklı 7’nci maddesinde,
“Evlendirme memuru, belediye bulunan yerlerde belediye başkanı veya bu işle görevlendireceği memur, köylerde muhtardır. Bakanlık il nüfus ve vatandaşlık müdürlüklerine, nüfus müdürlüklerine ve ilgili dış temsilciliklere evlendirme memurluğu görev ve yetkisi verebilir.
...”
“Tören Yerleri” başlıklı 26’ncı maddesinde “Evlenme törenlerinin ilgili makamlarca bu iş için tahsis edilmiş olan resmi salon veya yerlerde yapılması esastır. Ancak tarafların isteği üzerine, a) İkametgahlarda, özel bina veya salonlarda,
…..
Evlenme yapılabilir.
….”
“Evlenmelerin Çalışma Saatlerinde Yapılması Madde” başlıklı 45’inci maddesinde “Evlenme törenleri günlük çalışma saatleri içerisinde yapılır. Ancak, tarafların isteği üzerine çalışma saatleri dışında veya hafta sonu veya resmi tatil günlerinde özel yer ve salonlarda tören yapılabilir.”
denilmektedir.
Söz konusu Yönetmelik evlendirme ile ilgili usul ve işlemleri düzenlemektedir. Yönetmelikte evlendirme memurlarının görev ve yetkileri de açıklanmış, evlenme törenlerinin özel salon veya binalarda tarafların isteği ile çalışma saatleri dışında yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Ücrete Tabi İşler” başlıklı 97’nci maddesinde, “…Belediyeler bu Kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkilidir. Belediyeye tekel olarak verilmiş işler kendi özel hükümlerine tabidir…” denilmektedir.
Anılan hükümlere göre Belediye meclisince cumartesi, pazar günü veya mesai saatleri dışında kıyılacak nikahlar için gidilecek mesafe de göz önünde bulundurularak makul bir miktarda ücret tarifesi düzenlenmek suretiyle ücret alınabilir. Alınan bu ücret belediye geliri olup evlendirme memurlarına dağıtılacağına veya evlendirme memurlarına mali hak sağlayacağına yönelik herhangi bir mevzuat hükmü bulunmamaktadır. Dolayısıyla evlendirme bedellerinin evlendirme memurlarına dağıtılması sonucu kamu zararına neden olunmuştur.
Sorumlular yapmış oldukları savunmalarında, İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün 13.03.1989 tarihli yazısı dayanak gösterilerek mesai dışı çalışan memura hizmet geliri olarak ödeme yapılabileceği ve meclis kararında belirtildiği üzere mesai saati dışında kıyılan nikahlar için yevmiye ile birlikte artırımlı taksi ücreti eklenerek hesaplamanın yapılarak 6245 sayılı Harcırah Kanunu uyarınca ödemelerin yapıldığı ifade edilmişse de, hukuk normları çerçevesinde evlendirme işlerini ilgilendiren Yönetmelik hükümleri bulunduğundan, Harcırah Kanunu’nun açık bir şekilde memuriyet mahalli içerisinde görevlendirenlere yevmiye verilmeyeceğini ve yol masrafının mutad taşıt üzerinden hesaplanacağını belirttiğinden uygulama mevzuata aykırı olup savunmaların kabulü mümkün değildir.
Ayrıca ….. tarafından yapılan savunmada düzenlenen sorguda muhasebe işlem fişlerinde Harcama Yetkilisi olarak sorumlu tutulduğu, oysa ki evlendirme memurluğunun harcama birimi olmadığı, dolayısıyla harcama yetkilisi olarak değerlendirilmesinin tarafına haksız yere idari ve mali sorumluluk yüklediği, harcama yetkilisinin Özel Kalem Müdürü ….. olduğu ifade edilmişse de, ödemelere ilişkin düzenlenen muhasebe işlem fişi üzerinde imzası bulunduğu ve ödemeye esas bordroları düzenlediğinden savunması kabul görmemiştir.
Sorumlu ….. da Evlendirme memurluğunda 12 yıldır evlendirme memuru olarak görev yaptığı, uzun yıllar tek memur olarak çalıştığından tüm evrakları kendisinin imzaladığı, emanet hesabına alınan ve memurlara ödenen tutarlar için imza attığı ifade edilmişse de, ödemelere ilişkin düzenlenen muhasebe işlem fişi üzerinde imzası bulunduğu ve ödemeye esas bordroları düzenlediğinden savunması kabul edilmemiştir.
Bu itibarla, …. Belediyesinde nikah için çiftlerden alınan ve belediye geliri olan evlendirme ücretlerinin yasal dayanağı olmaksızın evlendirme memurlarına dağıtılması sonucu neden olunan kamu zararı tutarı …. TL’nin Harcama Yetkilisi (Evlendirme Müdürü) …. ile Gerçekleştirme Görevlisi (Evlendirme Memuru) ….’a ödettirilmesine oy birliğiyle karar verildi.