A) İşletme kira bedelinin tahsil edilmemesi
B)Devir sözleşmelerine ilişkin sözleşme damga vergisinin kesilmemesi
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve yapılan duruşmada hazır bulunan sorumluların vekili tarafından yapılan sözlü açıklamaların dinlenilmesi sonucunda,
............Belediyesi ile ............A.Ş. arasında ............tarihinde imzalanmış olan Teleferik Sistemi Terminal Binası ve Mütemmimleri Gayri Ayni Hak Tesisi İle Gayrimenkulün Vaziyet Planı Sınırları İçerisinde Kalmak Koşuluyla Proje Yapımı Ve Tüm Masrafları Yüklenici Firma Tarafından Karşılanmak Kaydıyla Yaptırılarak 30 Yıl Müddetle İşletilmesine/Kiralanması işine ilişkin olarak,
A) Teleferik işletmesinin ............tarihinden itibaren faaliyete başlamış olmasına rağmen işletme kira bedelinin tahsil edilmediği görülmüştür.
İdare ile yüklenici arasında imzalanan sözleşmenin “Kullanım Bedeli” başlıklı 10’uncu maddesinin 1’inci bendinde,
“Sözleşmenin 32. Maddesinde belirtilen rapor sonuçlarını yüklenici 3 er aylık (ocak-şubat-mart/nisan-mayıs-haziran/temmuz-ağustos-eylül/ekim-kasım-aralık) dönemi takip eden ayın 10. günü mesai bitimine kadar işletme hasılatını”n %2’sini idareye öder.”
Aynı sözleşmenin “Yolcu Servis Ücretinin Tahakkuk Ve Ödenmesi” başlıklı 26’ncı maddesinde,
“ 1) Teleferik sistemi Terminal Binası ve Mütemmimleri gayri ayni hak tesisi ile gayrimenkulün vaziyet planı sınırları içinde kalmak koşuluyla proje yapımı ve tüm masrafları yüklenici firma tarafından karşılanmak kaydıyla teknik şartnamesi gereği yaptırılarak 30 yıl müddetle işletmesi/kiraya verilmesi işi ile ilgili maktu minumum aylık kira 40.000,00 TL’dir.
…
5) Kira bedelleri her yıl başlangıcında encümene aylık kira bedelinin rayiç değer ve enflasyon oranı nazara alınarak bir önceki yılın bedelinin deflatör katsayısı ile çarpımı suretiyle bulunacak bedelden az olmamak kaydıyla idarece tespit edileceğini kiracı kabul ve taahhüt eder.
…”
Ayrıca anılan sözleşmenin “Vergi, Resim, Harç ve Masraflar” başlıklı 36’ncı maddesinde,
“Sözleşme ile ilgili her türlü vergi, resim, harç ve masraflar yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. Yüklenici firma, yatırım ve işletme dönemindeki her türlü harcamalar ile bu dönemde tahakkuk edecek vergi, resim, harç ve masrafların tamamını finansmanında ve ödenmesinden sorumludur.”
denilmektedir.
Sözleşme hükümlerinden anlaşıldığı üzere yüklenici firma işletme hasılatının en az %2’sini işletme bedeli olarak idareye ödemek zorundadır. Ancak işletme hasılatının %2’sinin encümen tarafından güncellenecek olan maktu aylık kira bedelinden (aylık 40.000 TL) az olması durumda belirlenen maktu kira bedeli idareye işletme bedeli olarak ödenecektir.
Ayrıca ............tarihinde alınan encümen kararında 2014 yılı aylık kira bedeli ............TL, 2015 aylık yılı kira bedeli ise ............TL olarak belirlenmiştir.
Bu nedenle, teleferik işletmesinin ............tarihinden itibaren faaliyete başlamış olmasına rağmen kira bedelinin tahakkuk ve tahsil edilmemesi sonucu ............TL kamu zararına neden olunmuştur.
Ancak, kamu zararı tutarı ............TL ....tabloda tarih ve numaraları gösterilen vezne makbuzlarıyla ahizinden faizleriyle birlikte yılı içinde ............TL tahsil edildiğinden ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
B) Söz konusu işe ait sözleşme, farklı tarihlerde 3 kere devredilmiş olmasına rağmen devir sözleşmelerine ilişkin sözleşme damga vergisinin kesilmediği tespit edilmiştir.
Anılan işe ait tek tip devir sözleşmelerinin 6’ncı maddesinde,
“İş bu devir sözleşmesinin yapılmasına ait vergi, resim harçlarla diğer sözleşme giderleri sözleşmeyi devralana ait olup, 20 Ocak 2006 tarihinde imzalanan sözleşme ve ekleri iş bu devir sözleşmesinin tabii ekini oluşturduğunu taraflar kabul eder.”
hükmü yer almaktadır.
488 nolu Damga Vergisi Kanunu’nun “Nispet” başlıklı 14’üncü maddesinin 2’nci fıkrasında aynen, “Belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin değiştirilmesi halinde artan miktar aynı nispette vergiye tabidir. Bunların devri halinde aslından alınan verginin dörtte biri alınır.”
Aynı Kanun’un 26’ncı maddesinde ise, “Resmi dairelerin ilgili memurları kendilerine ibraz edilen kağıtların Damga Vergisini aramaya ve vergisi hiç ödenmemiş veya noksan ödenmiş olanları bir tutanakla tesbit etmeye veya bunları tutanağı düzenlemek üzere, vergi dairesine göndermeye mecburdurlar.”
denilmektedir.
Anılan işe ilişkin ............A.Ş.’ye devrettiği görülmüştür.
Devir sözleşmesinin akdedilmesi ile doğan damga vergisinin, sözleşme damga vergisinde olduğu gibi, sözleşme kapsamındaki tüm değerleri ihtiva eden bedel üzerinden kesilmesi gerekmektedir.
Sözleşmenin 7’nci maddesinde toplam yatırım tutarı ............TL olarak tespit edildiğinden, devir sözleşmesinin anılan hükmü gereği yüklenici tarafından her devir sözleşmesi ............TL üzerinden ve dörtte bir nispetinde damga vergisi ödenmesi zorunludur.
Mahalli idareler Bütçe Muhasebe Yönetmeliği’nin 236’ncı maddesinde belirtildiği üzere, belediyelerce mevzuatı gereği nakden veya mahsuben tahsil edilip ilgili vergi dairesine ödenmesi gereken tutarların izlenmesi için 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabının kullanılması gerekmektedir. Dolayısıyla eksik yapılan damga vergisi kesintisinin vergi dairesine yatırılmak üzere tahsilatının yapılması gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, anılan işe ilişkin devir sözleşmelerinden eksik damga vergisi kesintisi yapılarak toplam ............TL’lik kamu zararına neden olunmuştur.
Sorumlular her ne kadar yazılı savunmalarında bu tutarın tahsil edileceğini bildirmişlerse de, tahsile ilişkin herhangi bir belge gönderilmemiştir. Ayrıca sorumluların vekili Avukat ....duruşma sırasındaki sözlü beyanında damga vergisinin ilgili firmadan talep edilmiş olduğunu, ancak firmanın bu husus hakkında dava açmış olduğunu, bu nedenle eksik alınan damga vergisinin henüz tahsil edilemediğini belirtmiştir.
Bu itibarla, anılan işe ilişkin devir sözleşmelerinden eksik damga vergisi kesintisi yapılması sonucu oluşan toplam ............TL tutarındaki kamu zararının,
............müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleriyle ödettirilmesine, anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı oy:
Başkan ............ve Üye ............’ın karşı oy gerekçeleri,
Damga vergisi Hazine gelirlerinden olduğundan ve belediyelerce vergi sorumlusu sıfatıyla tahsil edilen damga vergileri de bilahare ilgili vergi dairelerine ödendiğinden, sorgu konusu olayda eksik kesilen damga vergisi ............Belediyesi bütçesi bakımından kamu zararı oluşturmamaktadır. Eksik kesilen söz konusu damga vergileri dolayısıyla gerekli işlemlerin gerçekleştirilmesi için konunun Maliye Bakanlığına yazılması gerektiği gerekçesiyle, çoğunluk kararına katılmıyoruz