Otobüs terminali işletilmesi işinin mevzuata aykırı biçimde devredilmesi.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre ihale edilen ............ Şehirlerarası ve Uluslararası Otobüs Terminali ve Müştemilatının İşletimi işinde, Yüklenici ........ (............ Ulaşım Toplu Taşım İşletmeciliği Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi) ile ............Belediyesi arasında imzalanan ........TL+KDV bedelli sözleşmenin mevzuata aykırı bir şekilde sözleşme süresi dolmamış olmasına rağmen Belediye Meclis kararı ile sonlandırılarak, terminal işletme brüt hasılatının %5’i oranındaki bedel karşılığında ........’a tahsis edildiği görülmüştür.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 7’nci maddesinin 1’inci fıkrasında, Yolcu ve yük terminalleri, kapalı ve açık otoparklar yapmak, yaptırmak, işletmek, işlettirmek veya ruhsat vermek Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.
Aynı Kanun’un “Şirket kurulması” başlıklı 26’ncı maddesinde, Büyükşehir belediyesinin mülkiyeti veya tasarrufundaki hafriyat sahalarını, toplu ulaşım hizmetlerini, sosyal tesisler, büfe, otopark ve çay bahçelerini işletebileceği, ya da bu yerlerin belediye veya bağlı kuruluşlarının % 50’sinden fazlasına ortak olduğu şirketler ile bu şirketlerin % 50’sinden fazlasına ortak olduğu şirketlere, 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine tabi olmaksızın belediye meclisince belirlenecek süre ve bedelle işletilmesini devredebileceği hüküm altına alınmıştır.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde, belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütüleceği belirtilmiştir.
Anılan Kanun’un 62’nci maddesinde ise, “Sözleşme yapıldıktan sonra 63 üncü maddede yazılı hükümler dışında müteahhit veya müşterinin taahhüdünden vazgeçmesi veya taahhüdünü, şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi üzerine, idarenin en az 10 gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatı gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” hükmü yer almaktadır.
Anılan mevzuat hükümlerine göre belediyelerin gayrimenkullerinin kiralanmasına ilişkin işlemleri 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre ihale ederek gerçekleştirmesi gerekmektedir. Ancak 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 26’ncı maddesiyle bu hususa istisna getirilmiş olup büyükşehir belediyelerinin hafriyat sahalarını, toplu ulaşım hizmetlerini, sosyal tesisler, büfe, otopark ve çay bahçelerini ihalesiz olarak meclis kararıyla şirketlerine devredebilmeleri mümkündür. Ancak, Büyükşehir belediyeleri, 26’ncı maddede tek tek sayılmış olan hususlar dışında yapılacak kiralamalarda 2886 Devlet İhale Kanunu hükümlerine uymak zorundadır. Dolayısıyla ............ Şehirlerarası ve Uluslararası Otobüs Terminali ve Müştemilatının İşletilmesi işinin ihalesiz olarak belediye şirketine devri mümkün değildir.
Ayrıca ............Belediyesi ile ........ arasında imzalanan 21.08.2013 tarihli ve 3 yıl süreli, aylık ........ TL+KDV bedelli sözleşme süresi dolmadan meclis kararıyla iptal edilmiştir. Ancak, 2886 Devlet İhale Kanunu’na göre söz konusu ihalede sözleşmenin idare tarafından feshini gerektirecek bir hususun ortaya çıkmadığı görülmektedir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nda belediye meclisinin görev ve yetkileri açık bir şekilde belirtilmiş olup, bu yetkiler arasında 2886 sayılı Kanun’a göre ihalesi yapılan ve süresi dolmayan bir sözleşmenin feshedilmesi bulunmamaktadır.
Diğer yandan, 17.09.2015 tarihinde alınan meclis kararıyla tahsisin kaldırılarak terminal işletmesinin 10 yıl süreyle kiralanmasına ilişkin önergenin kabul edildiği görülmüştür. Ancak 01.10.2015 tarihinden itibaren feshedilen sözleşmeye ait güncellenmiş kira bedeli tahakkuk ettirilmesine rağmen 01.01.2015-30.09.2015 tarihleri arasındaki kira bedellerine ilişkin tahakkuk ya da tahsilat yapılmamıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre ihale edilen ............ Şehirlerarası ve Milletlerarası Otobüs Terminali İşletimi işinde, yüklenici ile idare arasında imzalanan sözleşmenin süresi dolmadan belediye meclisi tarafından sonlandırılması ve yükleniciden işletme brüt hasılatının %5’e dönüştürülmesi sonucu ............-TL kamu zararına neden olunmuştur.
Her ne kadar oluşan kamu zararından Denetçi tarafından .... (Emlak istimlak Daire Başkanı) ve .....(Emlak Yönetimi Şube Müdürü) sorumlu tutulmuş ise de, konunun meclise intikalinin Emlak ve İstimlak Dairesi Başkanlığınca yapılmamış olduğu, verilen önerge ile gündeme alındığını, söz konusu kararın alınmasında adı geçen kişilerin herhangi bir katkılarının olmadığı, ita amirinin onayı ile yürürlüğe giren meclis kararının anılan kişilerce uygulandığını anlaşıldığından, Emlak istimlak Daire Başkanı ...ve Emlak Yönetimi Şube Müdürü ...bahse konu tahsis dolayısıyla sorumlu tutulmamalarına, oy birliğiyle
Söz konusu kamu zararı tutarı ............TL'nin müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleriyle ödettirilmesine, anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy,
Üye ........’nun karşı oy gerekçesi,
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18’inci maddesinin (e) bendinde Taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına, üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar verilmesi belediye meclisinin görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
Diğer yandan, 18.12.2014 tarih ve 1493 sayılı meclis kararıyla verilen terminalin ........’a tahsis edilmesi kararının daha sonra 17.09.2015 tarihinde alınan meclis kararıyla kaldırıldığı ve terminal işletmesinin 10 yıl süreyle kiralanmasına karar verildiğini bu suretle yapılan yanlış uygulamadan vazgeçildiği görülmüştür.
Bu itibarla, sorgu konusu hakkında ilişilecek bir husus bulunmadığına karar verilmesi gerektiğinden çoğunluk görüşüne katılmıyorum.