…. tarih ve ….. sayılı İlamın 1’inci maddesiyle tazminine hükmolunan konuyla ilgili olarak Temyiz Kurulunun …. tarih ve …. tutanak numaralı bozma kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.
Anılan İlamın 1’inci maddesiyle, Yazı İşleri Müdürlüğü'nde görevli nikâh memuru …..’a, ilköğretim kaynaştırma programına katılmak üzere …..’da bulunan …… Rehabilitasyon Eğitim Merkezine giden oğlu ve refakatçi eşi için mevzuata aykırı şekilde yol masrafı ve yevmiye ödenmesi sonucu neden olunan kamu zararı tutarı ….. TL’nin sorumlularından tazminine karar verilmişti.
Bu tazmin hükmüne karşı Gerçekleştirme Görevlisi …..’ın Sayıştay Temyiz Kuruluna yaptığı temyiz başvurusu üzerine anılan Kurulca …. tarih ve …. tutanak nolu ilamın 1’inci maddesinde “ ….doğuştan görme engelli olan ….’a ve refakatçisine, …. Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezinde İlköğretim Kaynaştırma Eğitim Programına katılabilmesi için yapılan ödeme, 5393 sayılı Belediye Kanununun 14. ve 60. maddeleri gereğince engellilere yapılan sosyal hizmet kapsamında değerlendirilerek, ayrıca Sosyal Güvenlik Kurumunca bu konuda mükerrerlik teşkil eden bir ödeme yapılmadığından, Belediye bütçesinden yol gideri, gündelik ve refakatçi giderlerinin ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca, yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen …. sayılı İlamın 1. maddesiyle ….. TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün bozularak ilgili Dairesine TEVDİİNE” karar verilmiştir.
Sorumlulardan Harcama Yetkilileri …. ile …. tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvuru üzerine, anılan Kurulca …. tarih ve …. tutanak nolu ilamın 1’inci maddesiyle söz konusu tazmin hükmü Temyiz Kurulunun yukarıda yer alan …. tarih ve ….tutanak nolu ilamın 1’inci maddesiyle bozulduğundan, bu temyiz başvurusu üzerine yapılacak işlem bulunmadığına ve aynı mahiyette olan bu dosyanın …. tarih ve …. tutanak nolu ilama ilişkin dosya ile birleştirilerek karara bağlanması amacıyla Dairemize gönderilmesine karar verilmiştir.
Bu karar üzerine Denetçisince düzenlenen ek rapor ve eklerinin incelenmesi sonucunda,
Yazı İşleri Müdürlüğünde görevli nikâh memuru ….’a, ilköğretim kaynaştırma programına katılmak üzere …..’da bulunan …. Rehabilitasyon Eğitim Merkezine giden oğlu ve refakatçi eşi için 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 18’inci maddesinin birinci fıkrasının mülga (c) bendi ile mülga 20’nci maddesine göre, yol masrafı ve yevmiye ödemesi yapıldığı görülmüştür.
6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 18’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ile 20’nci maddesi hükümleri, 2008 yılında yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 106’ncı maddesi ile yürürlükten kaldırılmış ve yol gideri, gündelik ve refakatçi giderleri 5510 sayılı Kanun’un 65’inci maddesiyle yeniden düzenlenmiştir.
5510 sayılı Kanun’un 65’inci maddesinde, “Hekimin veya diş hekiminin muayene veya tedavi sonrası tıbben göreceği lüzum üzerine genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlık hizmetinden yararlanmaları için muayene ve tedavi edildikleri yerleşim yeri dışına yapılan sevkinde, ayakta tedavilerde kendisinin ve bir kişi ile sınırlı olmak üzere refakatçisinin gidiş ve dönüş yol gideri ve gündelikleri, yatarak tedavilerde ise gidiş ve dönüş tarihleri için gündelikleri ile yol gideri Kurumca karşılanır…” hükmü yer almakta olup, bu madde hükmünde “Kurum” kelimesi ile kastedilen, aynı Kanun’un “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin ikinci bendine göre Sosyal Güvenlik Kurumudur.
Müdürlük bütçesinden yapılan ödemelerin 5510 sayılı Kanun’un 65’inci maddesinde belirtilen yol gideri ve gündeliklerden ibaret olması nedeniyle ….. Belediyesi …. tarih ve … sayılı yazısı ile Sosyal Güvenlik Kurumundan söz konusu ödemelerin iadesini talep etmiştir. Ancak Sosyal Güvenlik Kurumu, Kamu Personelinin Sağlık Hizmetlerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna Devrine İlişkin Tebliğinde “Sağlık hizmetleri Sosyal Güvenlik Kurumuna devredilen kamu personeli ve bunların bakmakla yükümlü bulunduğu aile fertleri, devir işleminin gerçekleşeceği 15/1/2010 tarihinden itibaren Maliye Bakanlığının yayımlamış olduğu Tedavi Tebliği kapsamından çıkmaktadır. Dolayısıyla, bu kişiler hakkında, 15/1/2010 tarihinden itibaren SUT esas ve usulleri uygulanacaktır.” denildiğini, Sağlık Uygulama Tebliğine (SUT) göre ise, “Yol ve gündelik gideri ödenebilmesi için, Kişilerin, müracaat ettikleri sözleşmeli sağlık hizmeti sunucusunda yapılan hekim veya diş hekiminin muayenesi veya tedavisi sonrasında, gerekli teşhis veya tedavi cihazlarının veya ilgili branş uzmanının bulunmaması gibi tıbbi ve zorunlu nedenlerle yerleşim yeri dışındaki sağlık hizmeti sunucusuna sevk yapılması,…” halinde yol gideri, gündelik ve refakatçi giderlerinin ödenebileceğini, ancak şahsın teşhis veya tedavi nedeniyle değil eğitim programı için sevk edildiğinden Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödeme yapılmayacağını ve Genel Sağlık Sigortası Yönetmeliğine göre hakkı doğuran olay tarihinden itibaren adı geçen kişinin iki yıl içinde talepte bulunmadığı için evrakların zamanaşımına uğradığını belirtmiştir.
Savunma ekindeki belgeler arasında yer alan, …. Belediyesinde memur olarak çalışan …..’ın 07.12.2002 doğum tarihli oğlu …. hakkında T.C. Sağlık Bakanlığı …..Araştırma Hastanesinin vermiş olduğu 19.08.2009 tarihli özürlüler için sağlık kurulu raporunda, özür durumuna göre tüm vücut fonksiyon kaybı oranı %85 olarak belirtilmiş, özür durumu “ağır özürlü” ve “sürekli” olarak tanımlanmış, “Ayrıca ağır özürlü olduğu bu rapor ile belgelendirilenler sayılan hakların yanı sıra bakım hizmetlerinden yararlanabilmek amacıyla ilgili kurumlara başvurabilirler” ifadesine yer verilmiştir.
Diğer bir belge olan, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbni Sina ve Cebeci Hastanesinin vermiş olduğu 10.03.2011 tarihli özürlüler için sağlık kurulu raporunda, özür durumuna göre tüm vücut fonksiyon kaybı oranı %90 olarak belirtilmiş, özür durumu “sürekli” olarak tanımlanmıştır.
Ayrıca, yine savunma ekinde yer alan …. Kaymakamlığı …. Rehberlik ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü tarafından her iki yılda bir verilen Özel Eğitim ve Değerlendirme Kurulu Raporlarında (03.10.2012-02.10.2014 ve 08.10.2014-07.10.2016 tarihleri arasında geçerli olan iki tane rapor), 26.12.2008 tarih ve 281 sayılı TTKB Kararı ile Görme Engelli Bireyler Destek Eğitim Programı doğrultusunda, …..’ın bağımsız hareket becerileri, matematik, günlük yaşam becerileri modüllerini içeren destek eğitimlerinden bireysel olarak yararlanmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bunlara ek olarak, Dokuz Eylül Üniversitesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalında görevli ….. tarafından imzalanan 22.10.2009 tarihli raporda, “…. tarihinde müracaat eden ….dosya numaralı Hastanemiz GÖZ POLK. bölümünde muayene ve tedavi edilerek kendisine gerekli tavsiyelerde bulunulmuştur. Durum bilgilerinize sunulur.” diye belirtildikten sonra, “Hasta Hastanemizin Göz Bölümünde Prematüre Retinopatisi nedeni ile izlenmektedir. Hastanın …. Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezinde İlköğretim Kaynaştırma Eğitim Programına Refakatlı Olarak katılması uygundur. Durum Bildirir Rapordur.” denilmiştir.
30.03.2013 tarih ve 28603 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğin Tanımlar başlıklı 4’üncü maddesinde, “özürlü” kavramı “Doğuştan veya sonradan, bedensel, zihinsel, ruhsal, duyusal ve sosyal yeteneklerini çeşitli derecelerde kaybetmesi nedeniyle toplumsal yaşama uyum sağlama ve günlük gereksinimlerini karşılamada güçlükleri olan ve korunma, bakım veya rehabilitasyon, danışmanlık ve destek hizmetlerine ihtiyaç duyan kişi”, “ağır özürlü” kavramı ise, “özür durumuna göre özür oranı %50 ve üzerinde olduğu tespit edilenlerden günlük yaşam aktivitelerini başkalarının yardımı olmaksızın yerine getiremeyeceğine özürlü sağlık kurulu tarafından karar verilen kişiler” şeklinde tanımlanmıştır.
07.07.2005 tarih ve 25868 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun’un Tanımlar başlıklı 3’üncü maddesinde Rehabilitasyon, “herhangi bir nedenle oluşan engelin etkilerini mümkün olan en az düzeye indirmeyi ve engelinin hayatını bağımsız bir şekilde sürdürebilmesini sağlamayı amaçlayan fiziksel, sosyal, zihinsel ve mesleki beceriler geliştirmeye yönelik hizmetler” şeklinde tanımlanıp aynı Kanun’un 10’uncu maddesinde, “Toplumsal hayata katılım ve eşitlik temelinde engellilere habilitasyon ve rehabilitasyon hizmetleri verilir. Habilitasyon ve rehabilitasyon kararının alınması, planlanması, yürütülmesi ve sonlandırılması dahil her aşamasında engelli ve ailesinin aktif ve etkin katılımı sağlanır” denilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun,
“Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde, “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla,
a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı, coğrafî ve kent bilgi sistemleri, çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık, zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans, şehir içi trafik, defin ve mezarlıklar, ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar, konut, kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları (Bu Kanunun 75 inci maddesinin son fıkrası, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler tarafından, orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları ile Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım ve onarımı ile tefrişinde uygulanmaz.), sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma, ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır. (Mülga son cümle: 12/11/2012-6360/17 md.) (…)(Ek cümleler: 12/11/2012-6360/17 md.) Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 100.000’in üzerindeki belediyeler, kadınlar ve çocuklar için konukevleri açmak zorundadır. Diğer belediyeler de mali durumları ve hizmet önceliklerini değerlendirerek kadınlar ve çocuklar için konukevleri açabilirler.
…Hizmet sunumunda engelli, yaşlı, düşkün ve dar gelirlilerin durumuna uygun yöntemler uygulanır…”,
“Belediyenin giderleri” başlıklı 60’ncı maddesinde, “Belediyenin giderleri şunlardır:
…i) Dar gelirli, yoksul, muhtaç ve kimsesizler ile engellilere yapılacak sosyal hizmet ve yardımlar…”,
hükümleri yer almaktadır.
….. ve refakatçisine, ….. Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezinde İlköğretim Kaynaştırma Eğitim Programına katılabilmesi için yapılan ödeme, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14 ve 60’ıncı maddeleri gereğince engellilere yapılan sosyal hizmet kapsamındadır.
Ayrıca Sosyal Güvenlik Kurumunca bu konuda mükerrerlik teşkil eden bir ödeme yapılmadığından, ….. Belediyesi bütçesinden yol gideri, gündelik ve refakatçi giderlerinin ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, Yazı İşleri Müdürlüğünde görevli nikâh memuru …..’a yol gideri, gündelik ve refakatçi gideri olarak ödenen …. TL için ilişilecek husus bulunmadığına oy birliğiyle karar verildi.