Belediye personeline her biri 10 binişlik olmak üzere ayda 9 adet otobüs kartı verilmesi yerine her biri 10 binişlik olmak üzere ayda 17 adet otobüs kartı verilmesi
……… tarih ve ………… sayılı Ek İlamın ………’inci maddesi ile tazminine hükmolunan konu ile ilgili olarak Temyiz Kurulunun ……… tarih ve …….. tutanak numaralı bozma kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.
Anılan Ek İlamın ……….’inci maddesiyle ……….. Belediyesinde görevli tüm memurlara, her biri 10 binişlik olmak üzere ayda 9 adet otobüs kartı verilmesi yerine 17 adet otobüs kartı verilmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle ………..-TL’nin tazminine karar verilmişti.
Bu tazmin hükmüne karşı Ek İlamda Diğer Sorumlu sıfatıyla sorumlu tutulan ………. tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurulca verilen ……. tarih ve ……… tutanak sayılı İlamında özetle,
Sorumluluk itirazlarına ilişkin olarak, Belediyede görevli tüm memurlara her biri 10 binişlik olmak üzere ayda 17 adet otobüs kartı verilmesi üzerine yapılan ödemeden belediye başkanının, muhasebe yetkililerinin, harcama yetkilileri ile gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluklarının bulunmadığı, Diğer Sorumlu (Meclis Üyesi) sıfatıyla temyiz talep eden ………..’ın temyiz dilekçesinde belirtiği itirazın yerinde görülmediği, diğer taraftan, Ek İlama konu olan harcamaya esas ………. tarih ve …….. sayılı ………Belediyesi Belediye Meclisi kararında, İlamda Diğer Sorumlu (Meclis Üyesi) sıfatıyla sorumlu tutulan ...........’ın imzalarının bulunmadığı tespit edilmiş olup, bu nedenle adı geçen kişilerin sorumluluklarının kaldırılması gerektiği,
İlam hükmünün esası ile ilgili olarak,
Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Personel servis hizmetinin ihdası ve personel servis araçlarının kiralanması” başlıklı 5’inci maddesi gereğince, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan personelin zamanında işbaşında bulunmalarını temin etmek ve iş yoğunluğu sebebiyle mesai günleri dışında yapılan çalışmalar sebebiyle işyerine gitmek zorunda kalan personelin de işyerine ulaşımını sağlamak amacıyla belediyelere ait toplu taşıma araçlarının kullanılması esas olup, bu amaçla personele manyetik otobüs kartı verilmesinde mevzuata aykırı bir husus bulunmadığı,
Fakat, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan personele, zamanında işbaşında bulunmalarını ve gün içinde hizmet birimleri arasında gidip gelmelerini sağlamak amacıyla aylık azami kaç binişlik otobüs kartı verilebileceğine dair mevzuatta herhangi bir düzenleme bulunmamakla birlikte, Belediye Meclisi tarafından tespit edilmiş olan aylık 170 binişlik kart temininin gerçek ihtiyacın üzerinde olduğunun görüldüğü,
Bununla birlikte, İlamın gerekçesi olan 12.08.2011 tarih ve 2011/30 sayılı UKOME Genel Kurul Kararında, Büyükşehir Belediye Meclis Kararı ve Resmi Kurumlarla yapılan taşıma protokolleri gereğince EGO Serbest Kartlarının aylık 90 binişlik tam manyetik kart bedeli üzerinden işlem görmesinin uygun görüldüğü, ancak, memurların görev yapacakları işgünü sayısının aylık ortalama 22 işgünü olduğu ve kartların genel olarak personelin evden işe günlük gidiş-dönüşleri için kullanıldığı dikkate alındığında, kart kullananların ikamet etmekte oldukları semtlere göre yakın mesafede olanların günlük ortalama iki kontör, uzak mesafede olanların günlük ortalama dört kontör otobüs kartı kullanmasının söz konusu olacağı, buna ek olarak, kart kullanan bazı personelin de çalıştıkları birime göre gün içerisinde hizmet birimleri arasında gidip geldiği, buna göre, her ne kadar UKOME Genel Kurul Kararındaki gibi ………. Belediyesinin kendi personeline 90 binişlik kart verme zorunluluğu olmamakla birlikte, 170 binişlik otobüs kartı verilmesinin uygun bir ölçü olmayıp kart verilen personelin ikametgahları, gün içerisinde birimler arasındaki transferleri, hafta sonu mesaisi için kullanım durumları gibi ihtiyaca ilişkin hususlar değerlendirilmek suretiyle miktar konusunda makul sınırlar içinde yeniden tespit yapılması gerektiği,
belirtilerek, yukarıda belirtilen hususların değerlendirilerek kamu zararının yeniden tespit edilmesi ve ……. tarih ve ……… nolu Meclis Kararında imzası bulunmayan ………….’ın sorumluluklarının kaldırılmasını teminen …….sayılı Ek İlamın …………’inci maddesi ile verilen tazmin hükmünün bozularak dosyanın Dairemize tevdiine karar verilmiştir.
İlamda Diğer Sorumlu sıfatıyla sorumlu tutulan Meclis Üyeleri: ………… tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurulca …….. tarih ve ………….. tutanak numaralı İlamlarla söz konusu tazmin hükmü Temyiz Kurulunun yukarıda yer alan ……. tarih ve ………. tutanak numaralı İlamıyla bozulduğundan, bu temyiz başvuruları üzerine yapılacak işlem bulunmadığına ve aynı mahiyette olan bu dosyaların …….. tarih ve ………. tutanak numaralı İlama ilişkin dosya ile birleştirilerek karara bağlanması amacıyla Dairemize gönderilmesine karar verilmiştir.
Temyiz Kurulunun anılan Kararlarıyla Dairemize gönderilen söz konusu dosyaların birleştirilerek incelenmesi sonucu gereği görüşüldü:
……….. Belediyesi Belediye Meclisinin ……. tarih ve ……….. nolu kararında, Belediye bünyesinde 657 sayılı Kanun uyarınca görev yapan memurlara Büyükşehir Belediye Meclisi Kararı doğrultusunda işyerlerine gidiş ve gelişlerinde EGO Genel Müdürlüğü otobüslerinde kullanılmak üzere verilen serbest kart uygulamasına Büyükşehir Belediye Meclisinin ……. tarih ve ……….. sayılı kararı ile son verilmiştir. Ayrıca, ………. Büyükşehir Belediye Başkanlığı EGO Genel Müdürlüğü Ulaştırma Planlama Dairesi Başkanlığının ………. tarih ve …… sayılı servis araçları ile ilgili yazısında, ……….. Belediyesinin merkez teşkilatının bulunduğu konum itibariyle, 237 sayılı Taşıt Kanunu’nun ve bu Kanun'a göre çıkartılan Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinin (a) bendi gereğince alınan İl Trafik Komisyonunun …… gün ve ……. sayılı kararında, özel servis araçlarının girmemesi belirtilen güzergahta bulunduğu ifade edilerek, mevcut toplu taşım araçlarından yararlanılacağı belirtilmiş, bu nedenle, Belediye bünyesinde 657 sayılı Kanun uyarınca görev yapan (zabıta memuru ve makam aracı kullananlar hariç) ve toplu taşım araçlarından ücretsiz faydalanmayan memurlara Belediye Meclisinin ……. tarih ve ………. sayılı kararı ile 150 kontör (binişlik) Toplu Taşıma Manyetik Kartı verilmesi karara bağlanmıştır. Ancak Kurum memurlarının ikamet etmekte oldukları semtlere göre Toplu Taşıma araçlarına günlük dört (4) kez bindikleri, Kurumun iş ve işlemlerinin takibi, denetimi, tahsili ve benzeri gibi çalışmalar ile memurların ekonomik durumları da göz önünde bulundurularak 150 kontörlük Toplu Taşıma Manyetik Kartının 01.01.2010 tarihinden itibaren 170 kontöre çıkarılmasına ve toplam tutar üzerinden parasal karşılığının yürürlükteki tarifeye göre hesaplanarak 5018-5383 ve 5436 sayılı Kanunlar gereği manyetik kart alan müdürlüklerin o yıl içindeki mali yılı bütçesinin ilgili kaleminden karşılanarak ……… Genel Müdürlüğüne ödenmesine karar verildiği görülmüştür.
Yine Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Personel servis hizmetinin ihdası ve personel servis araçlarının kiralanması” başlıklı 5’inci maddesinde,
“Trafiğin sıkışık bulunduğu şehir merkezlerinde işletilen muayyen tarifeli taşıtların, çalışan personelin zamanında işbaşında bulunmalarını temin edecek nitelik ve yeterlilikte bulunmadığı hallerde, kamu kurum ve kuruluşlarının yetkili organlarının, personelini işbaşına götürüp getirmek amacıyla kiralama yoluyla veya kendi öz mal taşıtlarıyla personel servis hizmeti ihdas ve işletmesine lüzum görmesi ve bu kurumların gördükleri hizmetlerin daimi ve muntazam şekilde görülen hizmetlerden olması zorunludur.
Kamu kurum ve kuruluşları, kiralama yoluyla veya kendi öz mal taşıtlarıyla personel servis hizmeti ihdas ve işletebilmeleri için, aşağıda belirtilen bilgi ve belgelerle Bakanlığa başvurarak izin almak zorundadır.
a) (Değişik: 2005/8625 – 15.3.2005 / m.2) Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan personelin taşınması hizmetinin, öncelikle belediyelere ait toplu taşıma araçları ve belediyelerce toplu taşıma yapılması konusunda ruhsat, uygunluk ve güzergah izni verilen gerçek ve tüzel kişilere ait, belediyelerce belirlenen fiyat tarifelerine göre taşıma yapan halk otobüsü, minibüs ve benzeri araçlardan yararlanılarak yerine getirilmesi esastır. Bu hizmet gerek zaman tarifeleri gerekse sahip oldukları kapasiteler bakımından belediyelerce yerine getirilemeyecek ise bu hususu ve gerekçesini belirten ve servis ihdas etmek isteyen kamu kurum ve kuruluşunca ilgili belediyenin taşımacılık konusunda görevli/yetkili biriminden temin edilecek yazı,” denilerek servis hizmetinin ihdası ve personel servis araçlarının kiralanmasının şartları ayrıntılı olarak açıklandıktan sonra 11’inci maddenin ikinci fıkrasında da, “Kamu kurum ve kuruluşları gerektiğinde yangın, tabii afet, asayiş ile ilgili toplumsal olaylar gibi olağanüstü durumlar ile alarm, tatbikat, eğitim, kurs, hasta sevki, yerli ve yabancı konukların gezilerinde bu servis araçlarını, sözleşmede belirtilen ücreti mukabilinde kullanabilir.” denilerek servis araçlarından yararlanma esasları belirlenmiştir.
Anılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan personeline zamanında işbaşında bulunmalarını gün içinde hizmet birimleri arasında gidip gelmelerini sağlamak amacıyla manyetik otobüs kartı verilmesinde mevzuata aykırı bir husus bulunmamaktadır.
Her ne kadar Temyiz Kurulunun bozma kararında yasal mevzuatta açıkça aylık azami kaç binişlik otobüs kartı verilebileceğine ilişkin bir hüküm bulunmamakla birlikte, Belediye Meclisi tarafından tespit edilmiş olan aylık 170 binişlik kart teminin gerçek ihtiyacın üzerinde olduğunun görüldüğü,
Bununla birlikte,12.08.2011 tarih ve 2011/30 sayılı UKOME Genel Kurul Kararında, Büyükşehir Belediye Meclis Kararı ve Resmi Kurumlarla yapılan taşıma protokolleri gereğince EGO Serbest Kartlarının aylık 90 binişlik tam manyetik kart bedeli üzerinden işlem görmesinin uygun görüldüğü, ancak, memurların görev yapacakları işgünü sayısının aylık ortalama 22 işgünü olduğu ve kartların genel olarak personelin evden işe günlük gidiş-dönüşleri için kullanıldığı dikkate alındığında, kart kullananların ikamet etmekte oldukları semtlere göre yakın mesafede olanların günlük ortalama iki kontör, uzak mesafede olanların günlük ortalama dört kontör otobüs kartı kullanmasının söz konusu olacağı, buna ek olarak, kart kullanan bazı personelin de çalıştıkları birime göre gün içerisinde hizmet birimleri arasında gidip geldiği, buna göre, her ne kadar UKOME Genel Kurul Kararındaki gibi …….. Belediyesinin kendi personeline 90 binişlik kart verme zorunluluğu olmamakla birlikte, 170 binişlik otobüs kartı verilmesinin uygun bir ölçü olmayıp kart verilen personelin ikametgahları, gün içerisinde birimler arasındaki transferleri, hafta sonu mesaisi için kullanım durumları gibi ihtiyaca ilişkin hususlar değerlendirilmek suretiyle miktar konusunda makul sınırlar içinde yeniden tespit yapılması gerektiği belirtilmiş ise de,
Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmetleri Yönetmeliği’nin 5’nci maddesi gereğince, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan personelin zamanında işbaşında bulunmalarını temin etmek ve iş yoğunluğu sebebiyle mesai günleri dışında yapılan çalışmalar sebebiyle işyerine gitmek zorunda kalan personelin de işyerine ulaşımını sağlamak amacıyla belediyelere ait toplu taşıma araçlarının kullanılması esastır. Kaldı ki …….. Belediyesi merkez teşkilatı, bulunduğu konum itibariyle, özel servis araçlarının girmemesi belirtilen güzergahta bulunmakta olduğundan, mevcut toplu taşım araçlarından yararlanılması bir zorunluluktur.
Diğer taraftan, Temyiz Kurulu’nun yukarıda yer alan kararında belirtilen kart verilen personelin ikametgahları, gün içerinde birimler arasındaki transferleri, haftasonu mesaisi için kullanım durumları gibi hususları değerlendirilmek suretiyle makul sınırlar içerinde verilebilecek kart miktarını yeniden tespit etmek teknik olarak mümkün değildir. Çünkü, ödemenin yapıldığı günden bu yana aradan geçen 5 yıllık süre dikkate alındığında yaklaşık 1000 personelin çalıştıkları birimleri, ikametgahlarını, işe geliş gidiş durumlarını tespit etmek imkansızdır.
Ayrıca, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin Giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesinin (b) bendinde, “Belediyenin personeline ve seçilmiş organlarının üyelerine ödenen maaş, ücret, ödenek, huzur hakkı, yolluklar, hizmete ilişkin eğitim harcamaları ile diğer giderler”, (p) bendinde ise “Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler” belediyenin giderleri arasında sayıldığından ve aynı Kanunun 17’nci maddesinde yer alan “Belediye meclisi, belediyenin karar organıdır” hükmü gereğince, belediyenin görev alanı, büyüklüğü, konumu, nüfus yoğunluğu, çalışan memurların ikametgahı ile hizmet binalarının uzaklığı ve dağınıklığı, verilen hizmetin zamanında ve aksatılmadan yürütülmesi gibi hususlar birlikte değerlendirilerek, çalışanlara verilecek olan otobüs kartı miktarının Belediye Meclisince takdir edilmesinde de mevzuata aykırı bir husus bulunmamaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve belirtilen hususlar ile 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu Zararı” başlıklı 71’inci maddesindeki “Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” hükmü birlikte ele alındığında, yapılan harcamanın mevzuata aykırılığının ileri sürülmesi ve verilen kontör sayısının gereğinden fazla olduğu gerekçesiyle kamu zararına hükmedilmesi mümkün değildir.
Bu itibarla, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan personeline zamanında işbaşında bulunmalarını gün içinde hizmet birimleri arasında gidip gelmelerini sağlamak amacıyla manyetik otobüs kartı verilmesinde mevzuata aykırı bir husus bulunmadığı, bunun kamu zararı oluşturmadığı, yasal mevzuatta açıkça aylık azami kaç binişlik otobüs kartı verilebileceğine ilişkin bir hüküm olmadığı, bu nedenle bu konunun idarenin takdir yetkisi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Açıklanan gerekçelerle, sorgu konusu husus hakkında ilişilecek husus bulunmadığına oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy:
Üye …… ve ……..’nun karşı oy gerekçesi:
Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan personelin toplu taşıma araçlarından faydalanmalarının sağlanmasının sebebi zamanında iş başında bulunmalarını temin etmektir. Dolayısıyla, kamu kurumlarınca personele yapılacak otobüs kartı yardımı, iş günlerini kapsayacak şekilde verilmelidir.
Memurların görev yapacakları işgünü sayısı 22 gün olarak kabul edildiğinde ve işe geliş-gidiş olmak üzere günde 2 kontör otobüs kartı kullanılması halinde, aylık 44 binişlik kart kullanımı söz konusu olacaktır.
Transfer imkanı ile birlikte aylık her biri 10 (on) binişlik 9 (dokuz) kart makuldür ve yeterlidir. Dolayısıyla, gidiş geliş için birden fazla araç kullanan personel bile en fazla her biri 10 (on) binişlik 9 (dokuz) karta ihtiyaç olduğu açıktır. Üstelik ulaşım kartı verilen personelin tamamının birden fazla araç kullanmadığı da bir gerçektir
5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanun’un 9’uncu maddesi ile, Ulaşım Kordinasyon Merkezi (UKOME) tarafından toplu taşıma ile ilgili alınan kararların belediyeler ve bütün kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilgilileri bağlayacağı hüküm altına alınmıştır. Daire kararı da bu doğrultudadır.
Açıklanan gerekçelerle, Daire kararımızda ısrar edilmesi ve ……. Belediyesinde görevli tüm memurlara, her biri 10 binişlik olmak üzere ayda 9 adet otobüs kartı verilmesi yerine 17 adet otobüs kartı verilmesi sonucu oluşan …….. TL tutarındaki kamu zararının tazminine karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyoruz