Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcı
Belediyenin yetki ve sorumluluğundaki bölgelerde hafta tatilinde çalışması belediyenin iznine bağlı olan işyerlerinden alınması gerekli ruhsat harcının Belediye Meclisinin ………tarih ve … sayılı kararına dayanılarak alınmaması nedeniyle toplam ………TL kamu zararına neden olunduğu iddia edilmiş ise de ilgili mevzuat hükümleri dikkate alındığında kamu zararının doğmadığı görülmüştür.
Şöyle ki,
Olayın vuku bulduğu dönemde yürürlükte olan 394 sayılı Hafta Tatili Hakkında Kanun’un 1’inci maddesine göre, on bin veya on binden fazla nüfusu olan şehirlerde alelumum (genellikle) fabrika, imalathane, tezgah, dükkan, mağaza, yazıhane, ticarethane, sınai ve ticari bilumum müessesat ve tevabiinin (müesseseler ve bunlara tâbi olanların) haftada bir gün tatili faaliyet etmeleri mecburidir.
Hafta tatili yapmak zorunda olanlar ile bunların istisnaları da 394 sayılı Hafta Tatili Hakkında Kanun'da belirlenmiştir. Kanun’un 3’üncü maddesinde, “Sanayi zümreleri dışında kalan işlerden ziraat, avcılık, balıkçılık, çobanlık, ormancılık ve emsali mesai erbabı işbu kanun ahkamından müstesnadır” denilerek belirtilen mesai erbabı Kanunun kapsamı dışında tutulmuştur.
Aynı Kanun’un 4 ve 5'inci maddelerinde hafta tatili mecburiyetinden istisna edilen müesseseler sayılmıştır. Ancak istisnadan faydalanma konusunda Kanun’un 8’inci maddesinde, kanunun ahkamı istisnaiyesinden istifade etmek isteyen müesseselerin sahip veya müdirimes'ullerinin mahalli belediye meclislerine müesseselerinin nevi, evsaf ve şeraitini ve istihdam ettikleri memurin ve amele miktarını mübeyyin bir beyanname vererek ruhsatname almalarının lazım olduğu, Belediye mıntıkalarından hariç bulunan müesseselerin en yakın belediyelere müracaat etmeleri gerektiği ve Ruhsatnamelerin bir sene için muteber olduğu belirtilmiştir. Kanun’un 9’uncu maddesinde ise, “İşbu kanunun ahkamına muhalif olarak Pazar günleri açılan dükkan ve müessese, zabıta memurları tarafından kapattırılmakla beraber keyfiyeti mübeyyin bir zabıt varakası tanzim edilerek belediye başkanlığına tevdi olunur. Bu baptaki zabıt varakaları aksi sabit oluncaya kadar mamulünbih ve muteberdir.” denilmiştir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun,
‘Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsat Harçlarının’ düzenlendiği 58’inci maddesinde, “Hafta tatili ve ulusal bayram günlerinde çalışmaları belediyelerce izne bağlı işyerlerine ruhsat verilmesi, Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcına tabidir” denmektedir.
Mükellefin anlatıldığı 59’uncu maddesinde, “Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcının mükellefi kendisine çalışma ruhsatı verilen gerçek veya tüzelkişidir” denilmektedir.
Mükellefiyet dönemi ve harcın ödenmesinin konu edildiği 61’inci maddesinde, “Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcının mükellefiyet dönemi, çalışma izninin kullanılacağı takvim yılıdır. Yıl içinde mükellefiyete girilmesi veya işin terk edilmesi hallerinde mükellefiyet, çalışılan süreye inhisar eder. Mükellefiyete girilen veya mükellefiyetten çıkılan ay kesirleri tam ay sayılır…” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre belediyenin yetki ve sorumluk alanında bulunan işyerlerinden hafta tatilinde faaliyet gösterecek Kanunun 4 ve 5’inci maddelerinde sayılan işyerlerinin belediyeye her takvim yılı başvurarak yıllık olan hafta tatilinde çalışma ruhsatını almaları ve buna ilişkin harcı yatırmaları gerekmektedir. 394 sayılı Kanun'da istisnalar arasında sayılmayan işletmelerin hiçbir şekilde hafta tatilinde çalışma izni alması mümkün bulunmamaktadır. İstisnalar arasında sayıldıkları halde hafta tatilinde çalışmak istemeyen işletmeler, tabii olarak hafta tatili çalışma ruhsatı almayacaklar ve harç da ödemeyeceklerdir. Kanun hükümlerine aykırı olarak Pazar günleri açılan dükkan ve müesseseler ise zabıta memurları tarafından kapattırılmakla beraber keyfiyeti mübeyyin bir zabıt varakası tanzim edilerek belediye başkanlığına tevdi olunacaktır.
Denetçi tarafından ……… Belediyesi 2012 yılı hesabının incelenmesinde, kamu zararı tutarı belirlenirken 2011 yılı hafta tatili ruhsat verilerinin esas alındığı, yani ……… Belediyesi sınırları içerisinde yer alan işyerlerinden 2011 yılı için hafta tatili çalışma ruhsatı alanlar baz alınarak kamu zararı tespit edildiği belirtilmiş ve sorguda, “söz konusu tutar 2011 yılı hafta sonu ruhsat verileri esas alınarak hesaplanmıştır, belediyenin ilgili biriminin 2012 yılı için hafta sonu ruhsat verilerinin güncelliğini kontrol etmesi ve tahakkuk işlemlerine başlaması gerekmektedir. Tahakkuk evrakları ve diğer kanıtlayıcı belgelerin tarafımıza iletilmesi ile kamu zararı tutarı kesinleşecektir.” denilmiştir.
394 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinde ruhsatnamelerin bir sene için muteber olduğu belirtilmiş iken 2011 yılı ruhsat verilerinin 2012 yılı için de geçerli olduğunu söylemek mümkün değildir. Savunmalarda ileri sürülen, sorguda yer alan kamu zararı tablosunda görünen işyerlerinin müdürlüğe 2012 yılı için herhangi bir tatil günü çalışma talebi ve başvurusu olmadığı, dolayısıyla herhangi bir başvuru olmadığından dolayı ruhsat düzenlenmediği ve harç alınmadığı ve ruhsat düzenlenmediği için “Vergiyi (Harç) Doğuran Olayın” meydana gelmediği kendisine “Tatil Günü Çalışma Ruhsatı” verilen kişi bulunmadığı için de Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcının Mükellefiyetinde Hata meydana geleceği yönündeki savunmanın aksini kanıtlayacak herhangi bir belge ve bilgi denetçi tarafından yazılan sorguda ve raporda yer almamıştır. Ruhsat düzenlenmeme ve harç almama konusunda, bu işyerlerinin tatil günü çalıştığına dair bir tespitin bulunmadığı ve Kanunun 9’uncu maddesinin gereği olarak Zabıta tarafından bu konuda yapılan bir tespit ve tutanak bulunmadığı da görülmektedir. Diğer bir deyişle “meslek sahiplerinin hafta tatilinde çalışmak için Belediyeye ruhsat alma başvurusunda bulunmadığı, yıllık olarak alınan bu harcın 2012 yılında alınmamasının nedeninin 2011 yılı meclis kararı değil, 2012 yılında meslek mensuplarının başvuru yapmaması olduğu” yönündeki savunmanın aksini ispatlayacak herhangi bir bilgi ve belge dosya kapsamında bulunmamaktadır.
Bu itibarla ………tarih ve … sayılı Ek İlamın …’inci maddesiyle verilen hüküm dışı kararının kaldırılmasına ve konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.