Aynı yardımlardan gelir vergisi tevkifatı yapılmaması
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda, …………. Belediyesinde 2016 yılında işçilere yapılan gıda, parka ve çizmeden oluşan ayni yardımlardan 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu uyarınca gelir vergisi kesintisi yapılmadığı görülmüştür.
06.01.1961 tarihli ve 10700 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun “Mevzuu” başlıklı 1’inci maddesinde gerçek kişilerin gelirlerinin gelir vergisine tâbi olduğu, 2’nci maddesinde ise ücretlerin gelire giren kazanç ve iratlar arasında olduğu belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un “Ücretin Tarifi” başlıklı 61’inci maddesinde:
“Ücret, işverene tabi belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.
Bu Kanunun uygulanmasında, aşağıda yazılı ödemeler de ücret sayılır.
1. 23 üncü maddenin 11 numaralı bendine göre istisna dışında kalan emeklilik, maluliyet, dul ve yetim aylıkları,
2. Evvelce yapılmış veya gelecekte yapılacak hizmetler karşılığında verilen para ve ayınlarla sağlanan diğer menfaatler.”
denilmektedir.
Yukarıdaki madde hükmünden de açıkça anlaşılacağı üzere bir ödemenin para veya ayın olarak ödenmesi onu ücretin tanımının dışına çıkarmamaktadır. Dolayısıyla ayni yardımların ücret kapsamında gelir vergisine tabi olması gerekmektedir.
Yine 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 94’üncü maddesinin 1’inci fıkrasında, maddede bentler halinde sayılan ödemeleri nakden veya hesaben yapanların, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecbur oldukları belirtildikten sonra 1’inci bendinde, hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61’inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalanan hariç), 103 ve 104’üncü maddelere göre vergi tevkifatı yapılacağı hükme bağlanmıştır.
Kanun’un 98’inci maddesinde yer alan, “94 üncü madde gereğince vergi tevkifatı yapmaya mecbur olanlar bir ay içinde yaptıkları ödemeler veya tahakkuk ettirdikleri karlar ve iratlar ile bunlardan tevkif ettikleri vergileri ertesi ayın yirmiüçüncü günü akşamına kadar, ödeme veya tahakkukun yapıldığı yerin bağlı olduğu vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar.” şeklindeki düzenlemeyle de tevkifata tabi tutulan verginin beyan ve ödenmesi düzenlenmiş olup bu konudaki sorumluluk kamu idarelerine yüklemiştir
Ancak, …….. Belediyesi görevlileri tarafından işçilere yapılan ayni yardımlara ilişkin gelir vergisi tevkifatının yukarda belirtilen kanun hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilmediği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, ……….. Belediyesinde 2016 yılında işçilere yapılan gıda, parka ve çizmeden oluşan ayni yardımlardan 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun yukarıda zikredilen hükümlerine aykırı olarak gelir vergisi kesintisi yapılmaması sonucu neden olunan kamu zararı tutarı ………-TL’nin
………..-TL’sinin Harcama Yetkilisi .……. ve Gerçekleştirme Görevlisi ……….’ye,
………..-TL’sinin Harcama Yetkilisi ………….. ve Gerçekleştirme Görevlisi ……….ye,
……….-TL’sinin Harcama Yetkilisi ..……ve Gerçekleştirme Görevlisi ………’ya,
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleriyle ödettirilmesine, anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı oy,
Üye ……….’in karşı oy gerekçesi:
Gelir Vergisi Hazine gelirlerinden olduğundan ve belediyelerce vergi sorumlusu sıfatıyla tahsil edilen gelir vergileri de bilahare ilgili vergi dairelerine ödendiğinden, sorgu konusu olayda ayni yardımlardan gelir vergisi kesintisi yapılmaması Rize Belediyesi bütçesi bakımından kamu zararı oluşturmamaktadır.
Bu itibarla, aynı yardımlardan gelir vergisi kesintisi yapılmamasına ilişkin olarak sorgu konusu edilen toplam ……..-TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, ancak, kesintisi yapılmayan söz konusu gelir vergilerinin tahsilatının sağlanması için konunun Maliye Bakanlığına yazılmasına karar verilmesi gerektiği düşünüldüğünden çoğunluk görüşüne katılmıyorum.