Demirbaş listesinde yer alan demirbaşın fiilen mevcut olmaması
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
.... Belediyesi Özel Kalem Müdürlüğüne ait onaylı demirbaş listesi ve taşınır yönetim hesabının incelenmesi sonucunda, ………..yılında alınan ………..demirbaş numaralı iki adet demirbaşın demirbaş listesinde yer aldığı halde fiili olarak bulunmadığı tespit edilmiştir.
…………tarih ve........sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde,
“ (1) Harcama yetkilileri taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının bu Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan ve taşınır yönetim hesabını ilgili mercilere göndermekten sorumludur.
Harcama yetkilileri taşınır kayıtlarının bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak tutulması ve taşınır yönetim hesabının ilgili mercilere gönderilmesi sorumluluğunu taşınır kayıt ve kontrol yetkilileri aracılığıyla yerine getirir.
(2) Harcama yetkilileri, taşınırlara ilişkin işlem ve kayıtların usule uygun olarak yapılıp yapılmadığını kontrol etmeye veya ettirmeye, kasıt, kusur veya ihmal sonucu kırılan, bozulan veya kaybolan taşınırların ilgililerden tazmini için gerekli işlemleri yapmaya veya yaptırmaya yetkilidir.
(3) Kamu idarelerine ait taşınırların muhafazası ile görevli olan veya kendilerine kullanılmak üzere taşınır teslim edilen kamu görevlileri bu taşınırları en iyi şekilde muhafaza etmek, gerekli bakım ve onarımlarını yapmak veya yaptırmak, veriliş amacına uygun bir şekilde kullanmak ve görevin sona ermesi veya görevden ayrılma halinde iade etmek zorundadırlar.
(4) Zimmetle teslim edilen dayanıklı taşınırlar, kullanıcıları tarafından başkasına devredilemez. Kullanıcılarının görevden ayrılması halinde söz konusu taşınırların ambara iade edilmesi zorunludur. Bu şekilde teslim yapılmadan personelin kurumla ilişiği kesilmez.
(5) Taşınırların muhafazasından ve yönetilmesinden sorumlu olanların, gerekli tedbirlerin alınmaması veya özenin gösterilmemesi nedeniyle taşınırın kullanılmaz hale gelmesi veya yok olması sonucunda sebep oldukları kamu zararları hakkında,.............tarihli ve............sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.
(6) Kullanılmak üzere kendilerine taşınır teslim edilen kamu görevlilerinin kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizlik ya da dikkatsizlikleri nedeniyle oluşan kamu zararı, değer tespit komisyonu tarafından tespit edilecek rayiç bedeli üzerinden, ilgili mevzuat hükümleri uygulanmak suretiyle tahsil edilir.
(7) Taşınırların özelliğinden veya olağan kullanımından kaynaklanan yıpranma ile usulüne uygun olarak belirlenen firelerden dolayı sorumluluk aranmaz.”
hükmü yer almaktadır.
Aynı Yönetmeliği’n “Taşınır kayıt ve kontrol yetkilileri” başlıklı 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında,
“………….. (2) Taşınır kayıt ve kontrol yetkililerinin görev ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir.
a) Harcama birimince edinilen taşınırlardan muayene ve kabulü yapılanları cins ve niteliklerine göre sayarak, tartarak, ölçerek teslim almak, doğrudan tüketilmeyen ve kullanıma verilmeyen taşınırları sorumluluğundaki ambarlarda muhafaza etmek.
b) Muayene ve kabul işlemi hemen yapılamayan taşınırları kontrol ederek teslim almak, bunların kesin kabulü yapılmadan kullanıma verilmesini önlemek. (Ancak, özellikleri nedeniyle kesin kabulleri belli bir dönem kullanıldıktan sonra yapılabilen sarf malzemelerinin kullanıma verilmesinde kesin kabul şartı aranmaz.)
c) Taşınırların giriş ve çıkışına ilişkin kayıtları tutmak, bunlara ilişkin belge ve cetvelleri düzenlemek ve taşınır yönetim hesap cetvellerini konsolide görevlisine göndermek.
ç) Tüketime veya kullanıma verilmesi uygun görülen taşınırları ilgililere teslim etmek.
d) Taşınırların yangına, ıslanmaya, bozulmaya, çalınmaya ve benzeri tehlikelere karşı korunması için gerekli tedbirleri almak ve alınmasını sağlamak.
e) Ambarda çalınma veya olağanüstü nedenlerden dolayı meydana gelen azalmaları harcama yetkilisine bildirmek.
f) Ambar sayımını ve stok kontrolünü yapmak, harcama yetkilisince belirlenen asgarî stok seviyesinin altına düşen taşınırları harcama yetkilisine bildirmek.
g) Kullanımda bulunan dayanıklı taşınırları bulundukları yerde kontrol etmek, sayımlarını yapmak ve yaptırmak.
ğ) Harcama biriminin malzeme ihtiyaç planlamasının yapılmasına yardımcı olmak.
h) Kayıtlarını tuttuğu taşınırların yönetim hesabını hazırlamak ve harcama yetkilisine sunmak.
(3) Ayrıca taşınır kayıt ve kontrol yetkilileri, sorumluluklarında bulunan ambarlarda kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizlikleri nedeniyle meydana gelen kayıp ve noksanlıklardan sorumludurlar.
(4) Taşınır kayıt ve kontrol yetkilileri sorumluluklarında bulunan ambarları devir ve teslim etmeden görevlerinden ayrılamazlar.”
denilmektedir.
Yukarıda zikredilen Yönetmelik hükümlerine göre taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan sorumlu olan kişiler harcama yetkilisi ve harcama yetkilisinin görevlendirdiği taşınır kayıt ve kontrol yetkilileridir.
…………….tarih ve ……….. nolu Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde,
“Kamu zararının belirlenmesinde
…
d) Kamu idarelerine ait malların kiraya verilmesi, tahsisi, yönetimi, kullanımı ve elden çıkarılması işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
e) Görevlilere teslim edilen taşınırların zarara uğraması, ……esas alınır.”
denilmektedir.
Dolayısıyla Kamu İdarelerine ait taşınırların muhafazası ve yönetimi ile görevli olan veya kendilerine kullanılmak üzere taşınır teslim edilen kamu görevlilerinin, taşınırların yönetimi (taşınırlara ilişkin işlem ve kayıtların usule uygun olarak yapılıp yapılmadığını kontrol etmek veya ettirmek, kasıt, kusur veya ihmal sonucu kırılan, bozulan veya kaybolan taşınırların ilgililerden tazmini için gerekli işlemleri yapmak veya yaptırmak) ve kullanımını mevzuata uygun olarak gerçekleştirmesi (muhafaza etmesi, gerekli bakım ve onarımlarını yapması veya yaptırması, veriliş amacına uygun bir şekilde kullanılması ve görevin sona ermesi veya görevden ayrılma halinde iade etmesi) aksi halde taşınırlarda ortaya çıkacak olan zararların “kamu zararı” olarak değerlendirileceği ve bu durumda ilgililer açısından sorumluluk doğacağı açıktır.
Sorumlular savunmalarında her ne kadar iki taşınırın fiilen olmamasından kaynaklı olarak bir inceleme başlatıldığını ve rapora bağlandığını, Taşınır Mal Yönetmeliği’ne aykırı işlem yapanlar hakkında idari soruşturma yapıldığını ayrıca söz konusu taşınırlara ilişkin zararın Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde tespit edilen sorumlusundan tahsil edileceğini bildirmişlerse de,
………….’ın zimmetinde görünen ……ve …….. numaralı demirbaşların teslim edilmemiş olması ve akıbetinin belli olmaması hakkında yapılan ön inceleme/ceza soruşturması raporunda Şüpheli………….ın ilgili olayda “doğrudan kusurlu” olmadığı kanaatine varılmış olduğu, diğer yandan tahsilata ilişkin kanıtlayıcı herhangi bir belge sunulmadığı görülmüştür.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde .... Belediyesi Özel Kalem Müdürlüğüne ait onaylı demirbaş listesi ve taşınır yönetim hesabının incelenmesi sonucunda, ………. yılında alınan …….ve ……. demirbaş numaralı iki adet demirbaşın demirbaş listesinde yer aldığı halde fiili olarak yerinde olmaması sonucu...............-TL kamu zararına yol açıldığı anlaşılmıştır.
Her ne kadar oluşan kamu zararından Denetçi tarafından Üst Yönetici de sorumlu tutulmuş ise de, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Üst Yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesi çerçevesinde, belediye başkanlarının sorumluluğu belediye meclisine karşı olup, belediye başkanları bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirdiklerinden, ………’ın bahse konu demirbaşlarının fiilen yerinde bulunmaması dolayısıyla sorumlu tutulmamasına,
Açıklanan gerekçelerle, kamu zararı tutarı ………….TL’nin…………………..’e müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleriyle ödettirilmesine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.