Geziler İçin Derneklere Araç Kiralanması
…. tarih ve …. sayılı İlamın 7’nci maddesi ile hüküm dışı bırakılmasına karar verilen konunun 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 50’nci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü gereğince görüşülmesinin devamına karar verildi.
Anılan İlamın 7’nci maddesiyle, “…. Belediyesi tarafından dernek üyelerinin ….Belediyesi dışında yaptıkları ziyaretler (piknik gezisi, doğa gezisi, tarihi ve kültürel yerlerin ziyareti vs.) ile ilgili araç kiralaması ve bedellerinin de belediyenin bütçesinden ödenmesi sonucu kamu zararına neden olduğu iddiası ile düzenlenen sorguda ödeme emri belgesi üzerinde imzası bulunan harcama yetkilisi ile gerçekleştirme görevlisinin sorumlu tutulduğu görülmüştür.
Dernekler tarafından …..Belediyesine yapılan araç taleplerine ilişkin dilekçelerde dönemin belediye başkanı olan ….. ile ….’ın uygun bulduklarına dair imzaları vardır.
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 48’inci maddesinde kamu idarelerinin hesap ve işlemlerinin yargılanması sırasında denetçiler tarafından kamu zararına yol açan bir hususun tespit edilmesi halinde sorumluların savunmaları alınmak suretiyle yargılamaya esas rapor düzenleneceği hüküm altına alınmıştır.
Ödeme emri belgesi ekinde yeralan dilekçelerin incelenmesinde, derneklere araç verilip verilmeyeceği, verilecekse kaç araç verileceğine belediye başkanı tarafından karar verildiği ve bunun da uygundur yazısı ile imza altına alındığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla dernekler tarafından yapılan araç taleplerinin belediye tarafından kabul edilmesinde imzası bulunan belediye başkanının da sorumlu tutulması gerekir.
Bu itibarla, derneklere araç tahsisine izin veren belediye başkanlarının da savunmaları alınarak düzenlenecek ek raporun Dairemize intikaline değin konunun hüküm dışı bırakılmasına, ”
karar verilmişti.
Bu defa düzenlenen konuya ilişkin ek rapor ve eklerinin incelenmesi sonucunda,
Denetçi tarafından ek sorgu düzenlenerek Dairemiz kararı doğrultusunda Derneklere araç tahsisine izin veren Belediye Başkanlarının da savunmaları alındığı görülmüştür.
Çeşitli dernek üyelerinin …..Belediyesi dışına yaptıkları ziyaretler (piknik gezisi, doğa gezisi vs.) ile ilgili olarak araç kiralanarak bedeli belediye bütçesinden ödenmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçelerden yardım yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde,
“Gerçek veya tüzel kişilere kanuni dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla, kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.
Bu yardımların yapılması, kullanılması, izlenmesi, denetlenmesi ve kamuoyuna açıklanmasına ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığınca hazırlanarak Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.” denilmiştir.
Belediyelerin görev yetki ve sorumlulukları 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14 ve 15’inci maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan madde hükümlerinde, mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla, belediyelerce yerine getirilmesi öngörülen görevler ve sorumluluklar ile belediyelerin yetkileri sayılmıştır. Kanun’un 14’üncü maddesinde Belediyenin görev, sorumluluk ve yetki alanının belediye sınırlarını kapsadığı açıkça ifade edilmiştir.
5393 sayılı Kanun’un “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinde ise, “Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda,
“…
c) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.
...
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.” denilmektedir.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre, belediyelerin derneklere 5018 sayılı Kanun’un 29’uncu ve 5253 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesi kapsamında yardım yapabilmesi mümkün değildir. Ancak, belediyeler derneklere ortak hizmet projeleri kapsamında katkı sağlayabilecektir.
Belediyeler, belde sakinlerinin mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kurulmuşlardır. Bu ihtiyaçların karşılanması için Kanunlarla belediyelere gelir toplama yetkisi verilmiştir. Kamu kaynağı kullanan kamu görevlileri bu kaynağı mahalli müşterek ihtiyaçlar için ve mevzuata uygun olarak kullanmak zorundadırlar.
Kamu zararı tablosunda isimleri yer alan Derneklerin talepleri doğrultusunda ilçe dışına gezi düzenlenerek bu amaçla araç kiralanması mahalli müşterek bir ihtiyacın karşılanmasına yönelik değildir. Dolayısıyla çeşitli derneklere ….Belediyesi dışına yaptıkları ziyaretler (piknik gezisi, doğa gezisi vs.) ile ilgili olarak araç kiralanması sonucu …..TL kamu zararına neden olunmuştur.
Bu itibarla, anılan İlamın 7’nci maddesiyle karar verilen hüküm dışı kararının kaldırılmasına oy birliğiyle,
……TL’nin,
…. TL’sinin araç kiralanmasına olur veren Üst Yönetici (Belediye Başkanı) ….., Harcama Yetkilisi (Özel Kalem Müdürü) ….. ile Gerçekleştirme Görevlisi (Memur)…..’e,
….. TL’sinin araç kiralanmasına olur veren Üst Yönetici (Belediye Başkanı) ….., Harcama Yetkilisi (Özel Kalem Müdürü) ….. ile Gerçekleştirme Görevlisi (Memur) …..’e,
….. TL’sinin araç kiralanmasına olur veren Üst Yönetici (Belediye Başkanı) ….., Harcama Yetkilisi (Özel Kalem Müdürü) ….. ile Gerçekleştirme Görevlisi (Memur) …’e,
müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy
Üye …..’in karşı oy gerekçesi:
Hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi ve kültürel değerlerin korunması kapsamında sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği olarak değerlendirilebilecek olan programlara araç temini, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 13’üncü maddesi ikinci fıkrası kapsamında mevzuata uygun olduğundan konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi gerekeceğinden çoğunluk görüşüne katılmıyorum.