Fiyat Farkı.
…..Belediyesi tarafından …. Ltd. Şti.’ne ihale edilen “…. İli ….Bölgesindeki Mahalle, Cadde ve Sokakların Temizlenmesi Çöp ve Cüruflarının Toplanması ve Nakliyesi İşi”nde,
A) Fiyat farklarının hesabında yemek bedelinden kaynaklanan maliyet değişikliklerinin dikkate alınmadığı görülmüştür.
31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların “İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesinde, “(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.
(2) İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükmü çerçevesinde işçilik maliyetlerinden kaynaklanan maliyet farklarında, fiyat farkı ödenmesi veya kesilmesi toplam maliyet değişikliklerine göre belirlenecektir.
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 80’inci maddesine dayanılarak hazırlanan 01.09.2012 tarih ve 28398 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İşveren Uygulama Tebliğinin 7’inci maddesinde, yemek paralarının kısmen prime tabi tutulacağı belirtilmiş olup uygulama için belirlenen formüle göre brüt asgari ücret arttığında yemek bedelinden istisna edilen prim tutarı da artmaktadır.
Bu değerlendirmeler ve hükümlere istinaden adı geçen işin İdari Şartnamesinin “Yemek ve yol giderleri” başlıklı 25.3.2’nci maddesinde aylık gün sayısı 26 gün esas alınarak yüklenici tarafından nakdi olarak ödeneceği belirtilen günlük brüt 6,38 TL bir öğün yemek bedelinin de ihale tarihi ve uygulama ayı itibarıyla hesaplanan brüt maliyette dikkate alınması gerekmektedir.
Düzenlenen hakedişlerin fiyat farkı hesaplamalarında sadece ilgili personele ödenen asgari ücretin belli oranda artırımlı tutarındaki maliyet değişiklikleri dikkate alındığından yemek bedelinden (yemek bedelinin sigorta primine dahil olan ve olmayan tutarlarındaki değişme) kaynaklanan maliyet değişiklikleri dikkate alınmadığından dolayı yükleniciye ödenmesi gerekenden fazla fiyat farkı ödenmesi sonucu …. TL kamu zararına neden olunmuştur.
Ancak bu kamu zararı tutarı …. TL ….. Ltd. Şti.’den …. tarih ve …. nolu dekontla tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına oy birliğiyle karar verildi.
B) Asgari ücret karşılığında çalıştırılacak engelli işçilerin fiyat farkının hatalı hesaplandığı görülmüştür.
22.08.2009 tarih ve 27327 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.28 inci maddesinde, “İsteklilerin aynı il sınırları içerisinde birden fazla iş yerinin bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, ihale dokümanında aynı il bazında elli veya daha fazla işçi çalıştırılmasının öngörüldüğü ihalelerde 4857 sayılı İş Kanununda belirtilen asgari orana uyulmak kaydıyla idarece tespit edilen engelli işçi sayısı ile bu işçilerin tabi olacağı ücret grubu idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilecek ve bu işçiler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılacaktır. İdareler tarafından İş Kanununda belirtilen asgari oranının üzerinde engelli işçi çalıştırılmasını öngören düzenleme yapılması da mümkündür. İstekliler tarafından ihale dokümanında öngörülen engelli işçi sayısı ve bu işçiler için Hazinece karşılanacak prim teşvik tutarları dikkate alınarak teklif bedelleri oluşturulacaktır. İlgili mevzuatında engelli işçi çalıştırılmasını kısıtlayan hükümler saklıdır.” hükmü yer almakta olup idare tarafından da engelli işçi sayısı ile bu işçilerin tabi olacağı ücret grubu ilgili işe ait İdari Şartnamede belirtilmiş ve engelli işçiler için birim fiyat teklifinde ayrı satır açılmıştır. İstekliler tarafından da ilgili mevzuat hükmüne göre ihale dokümanında öngörülen engelli işçi sayısı ve bu işçiler için Hazinece karşılanacak prim teşvik tutarları dikkate alınarak teklif bedelleri oluşturulmuştur.
31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların “İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesinde,
“(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.
(2) İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” denilmektedir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde işçilik maliyetlerinden kaynaklanan maliyet farklarında, fiyat farkı ödenmesi veya kesilmesi toplam maliyet değişikliklerine göre belirlenecektir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu” başlıklı 30’uncu maddesinde, özel sektör işverenlerince bu madde kapsamında çalıştırılan engelli sigortalıların prime esas kazanç alt sınırı (uygulama ayında yürürlükte olan asgari ücret) üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamının Hazinece karşılanacağı belirtilmektedir.
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Prim oranları ve Devlet katkısı” başlıklı 81’inci maddesinde, sigortalının sigorta primine ait işveren hisseleri, %11 uzun vadeli, %2 kısa vadeli, %7,5 genel sağlık sigortası olmak üzere toplamda %20,5 olarak belirlenmiştir.
4857 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesi kapsamında çalıştırılan engelliler için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesap edilen sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı Hazinece karşılandığından Fiyat Farkına İlişkin Esaslarda belirtilen işçilik maliyetlerindeki değişikliğe esas olan ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyet ile uygulama ayındaki brüt maliyet azalmaktadır. İşçilik maliyetlerindeki değişiklik miktarı azaldığından ödenmesi gereken fiyat farkının da azalması gerekmektedir.
Düzenlenen hakedişlerin fiyat farkı hesaplamalarında sigortalının sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamının Hazine tarafından karşılanması durumu, ihale tarihi ve uygulama ayı itibarıyla brüt maliyetlerin hesabında dikkate alınmadığından dolayı yükleniciye olması gerekenden fazla ödemede bulunulmuştur.
İşe ilişkin hak ediş ödemelerine esas olan engelli işçiye ilişkin fiyat farklarının hesabında, Hazine tarafından karşılanan sigortalının sigorta primine ait işveren hisselerinin dikkate alınmamasından dolayı fiyat farklarının hatalı ödenmesi sonucunda ….. TL kamu zararına neden olunmuştur.
Ancak bu kamu zararı tutarı ….. TL ….. Ltd. Şti.’den ….. tarih ve ….. nolu dekontla tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına oy birliğiyle karar verildi.