Gezi bedeli
Asıl İlamın 12’nci maddesi ile tazminine hükmolunan konuyla ilgili olarak Temyiz Kurulunun … tarih ve … tutanak numaralı bozma kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.
Asıl İlamın 12’nci maddesi ile; ... Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü ile ... Seyahat…. Şti. arasında imzalanan 05.03.2013 tarih ve …-TL bedelli birim fiyatlı sözleşmeye istinaden yapılan “..Gezisi” hizmet alımı işinde önceki kafilelerle ...’ya götürülmüş kişilerin daha sonraki kafilelerle tekrar tekrar ...’ya götürülmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle … TL’nin tazminine hükmolunmuştu.
Bu tazmin hükmüne karşı sorumlulardan Harcama Yetkilisi …tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurulca verilen … tarih ve … tutanak numaralı kararın 2’nci maddesinde;
“6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 35’inci maddesinde; denetimin kamu idarelerinin hesap, mali işlem ve faaliyetleri ile iç kontrol sistemlerinin incelenmesi ve kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak kullanılmasının değerlendirilmesi şeklinde tanımlandığı, yetkili merci ve organlar tarafından usulüne uygun olarak alınan karar veya yapılan iş ve işlemlerin mevzuata ve idarelerce belirlenen hedef ve göstergelere uygun olmasına rağmen, yönetsel bakımdan gerekliliği, ölçülülüğü, (…) uygun bulunmadığı, yönünde görüş ve öneri içeren, kamu idaresinin yerine geçerek belirli bir iş ve işlemin yapılmasını veya belirli bir politikanın uygulanmasını zorunlu kılacak, kamu idaresinin takdir yetkisini sınırlayacak veya ortadan kaldıracak görüş ve talep içeren yerindelik denetiminin ise yapılamayacağı hüküm altına alınarak denetimin çerçevesi belirlenmiştir.
Buna göre, ... Belediyesi’nin ilgili ihtiyacın karşılanması konusunda almış olduğu gezi düzenleme kararının, gezi düzenlenen yerin veya yapılan programın sorgulanması söz konusu olmadığından, yerindelik denetimi yapılmadığı ve 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 35’inci maddesine aykırı davranılmadığı görülmektedir.
İlamda, kafilelerle ...’ya götürülmüş kişilerin daha sonraki kafilelerle tekrar ...’ya götürülmesi hususunda kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak kullanılması kapsamında hüküm verilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanununun 14, 15 ve 77’nci maddelerinde yer alan hükümlere dayanarak Belediyelerin kültürel ve sosyal etkinlikler için gider yapması mümkündür. Ancak mükerrer olarak geziye katılanların Belediye tarafından ne amaçla gönderildiği, Belediye’ye bir katkı sağlayıp sağlamadığı hususlarının net olarak ortaya konulması lazımdır.
Diğer yandan, sorumlularca kamu zararı tablosunda belirtilen mükerrer giden kişi sayılarının gerçeği yansıtmadığı, ad ve soyadları aynı fakat TC kimlik numaraları farklı olan kişiler olduğu, aynı kişinin (3) kez gittiği kabul edilse dahi, bu durumda 3 değil 2 mükerrer yazılması gerektiği belirtilerek ispatlayıcı belgeler dilekçe ekinde gönderilmiştir.
Buna göre, konunun esasının ve gönderilen belgelere göre kamu zararı miktarının yeniden değerlendirilmesi için .. sayılı İlamın 12’nci maddesiyle …-TL.ye verilen tazmin hükmünün bozularak, ilgili Dairesine gönderilmesine oy çokluğuyla karar verildi.”
denilmiştir.
Temyiz Kurulunun anılan kararına istinaden Dairemize gönderilen söz konusu dosyanın incelenmesi sonucunda gereği düşünüldü;
... Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü ile…. Şti. arasında imzalanan 05.03.2013 tarih ve …-TL bedelli birim fiyatlı sözleşmeye istinaden yapılan “... Gezisi” hizmet alımı işinde önceki kafilelerle ...’ya götürülmüş kişilerin daha sonraki kafilelerle tekrar tekrar ...’ya götürülmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu görülmüştür.
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 35’inci maddesinde; denetimin kamu idarelerinin hesap, mali işlem ve faaliyetleri ile iç kontrol sistemlerinin incelenmesi ve kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak kullanılmasının değerlendirilmesi şeklinde tanımlandığı, yetkili merci ve organlar tarafından usulüne uygun olarak alınan karar veya yapılan iş ve işlemlerin mevzuata ve idarelerce belirlenen hedef ve göstergelere uygun olmasına rağmen, yönetsel bakımdan gerekliliği, ölçülülüğü, (…) uygun bulunmadığı, yönünde görüş ve öneri içeren, kamu idaresinin yerine geçerek belirli bir iş ve işlemin yapılmasını veya belirli bir politikanın uygulanmasını zorunlu kılacak, kamu idaresinin takdir yetkisini sınırlayacak veya ortadan kaldıracak görüş ve talep içeren yerindelik denetiminin ise yapılamayacağı hüküm altına alınarak denetimin çerçevesi belirlenmiştir.
Uygulamada ise ... Belediyesi’nin ilgili ihtiyacın karşılanması konusunda almış olduğu gezi düzenleme kararının, gezi düzenlenen yerin veya yapılan programın sorgulanması söz konusu olmadığından, Sayıştay Denetçileri tarafından yerindelik denetimi yapılmadığı ve 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 35’inci maddesine aykırı davranılmadığı görülmektedir.
Önceki kafilelerle ...’ya götürülmüş kişilerin daha sonraki kafilelerle tekrar tekrar ...’ya götürülmesi hususunun kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak kullanılması kapsamında denetlendiği anlaşılmıştır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 8’inci maddesinde kamu kaynağını kullananların kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden ve kullanılmasından sorumlu oldukları belirtilmektedir Aynı Kanunun, harcama yetkililerinin sorumluluğunu düzenleyen 32’nci maddesinde, harcama talimatlarının, bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından harcama yetkililerinin sorumlu olduğu ifade edilmektedir.
Ayrıca, Danıştay’ın 18.06.1980 tarih ve D5D, E.1978/2766, K.1980/2236 nolu kararında da “İdareye tanınan takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı amacı ve hizmet gereği ilkeleriyle sınırlı olduğu” belirtilmiştir.
Diğer yandan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 12’nci maddesinde, memurların görevlerini yaparken gerekli dikkat ve itinayı göstermeleri gerektiği, aksi takdirde oluşacak zararlardan sorumlu olacakları belirtilmektedir. Bu hükme göre kamu kaynağı kullanan Belediye görevlileri de, bu kaynağı mahalli müşterek ihtiyaçlar çerçevesinde, hizmetin gerektirdiği ölçüde ve mevzuata uygun olarak kullanmak durumundadırlar.
Dolayısı ile daha önce bahse konu ... gezisine ... Belediyesi tarafından götürülmüş bulunan kişilerin görevli memurların gerekli dikkat ve özeni göstermemiş olmaları nedeniyle tekrar tekrar yeni kafilelere dahil edilmesi, hizmet gereği olmayıp idarenin takdir yetkisi kapsamında da değerlendirilemeyeceğinden, yukarıda bahsedilen mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmekte ve kamu zararına neden olunmaktadır.
Yukarıda anılan Temyiz Kurulunun … tarih ve … tutanak numaralı bozma kararı üzerine düzenlenen Ek Raporda sorumluların temyiz aşamasında ileri sürdükleri kamu zararı tutarına ilişkin savunmalar dikkate alınmış ve geziye katılan kişilerin ikinci ve daha sonraki gidişleri kamu zararı hesabına esas alınarak, telefon numarası veya TC kimlik numarası farklı olanlar ise kamu zararı tablosundan çıkarılarak kamu zararı tutarı tekrar hesaplanmıştır. Böylece Yargılamaya Esas Raporda … TL olarak belirtilen kamu zararı tutarı … TL olarak yeniden hesaplanmıştır. Ayrıca sorumlular, aynı ad ve soyada sahip farklı kişilerin gezi listesinde olduğunu ancak bu kişilerin Denetçi tarafından aynı kişi olarak değerlendirildiğini iddia etmektelerse de, temyiz savunmasına esas olmak üzere sorumlularca sunulan listelerde bu kişilerden birçoğunun telefon numarası veya T.C. kimlik numaralarının aynı olduğu görülmüştür.
Bu itibarla, kamu zararı olduğu iddia edilen …TL’nin; … TL’si hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, önceki kafilelerle ...’ya götürülmüş kişilerin daha sonraki kafilelerle tekrar tekrar ...’ya götürülmesi sonucu oluşan ve kamu zararı tablosunda gösterilen ...-TL’sinin;
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (Kültür ve Sos. İşl. Müd. V.) ... ve Gerçekleştirme Görevlileri (Bilgisayar İşletmeni) ..., (İşçi) …, (Grafiker) …, (V.H.K.İ) …’e,
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (Kültür ve Sos. İşl. Müd. V.) ... ve Gerçekleştirme Görevlileri (Bilgisayar İşletmeni) ..., (Eğitmen) …, (Bilgisayar İşletmeni) … ve (İşçi) …’e,
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (Kültür ve Sos. İşl.Müd.V.) ... ve Gerçekleştirme Görevlileri (Bilgisayar İşletmeni) ..., (Bilgisayar İşletmeni) …, (Eğitmen) …, (Tekniker) …’a,
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faiziyle ödettirilmesine, anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.