Zam ve Tazminat Ödemesi
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda, .... Belediyesinde müdürlük kadrolarına vekalet eden 7 personelin asilde aranan şartları taşımadığı, dolayısıyla mevzuat hükümlerine göre asli görev ve vekalet ettikleri görev arasındaki zam ve tazminat farkları ile ek ödeme farklarının bu kişilere ödenmemesi gerektiği iddia edilmiş ise,
Sorguda bahsi geçen 7 personel arasında sayılan Hukuk İşleri Müdürlüğüne vekalet eden …., Bilgi İşlem Müdürlüğü görevini vekaleten yürüten …. ve Muhtarlık İşleri Müdürlüğüne vekalet eden … asilde aranan şartları taşımakta, Temizlik İşleri Müdürlüğüne vekalet eden …, Emlak ve İstimlak Müdürlüğüne vekalet eden …, Ruhsat ve Denetim Müdürlüğüne vekalet eden … ve Destek Hizmetleri Müdürlüğüne vekalet eden … asilde aranan şartları taşımamaktadır. Asli görev ve vekalet ettikleri görev arasındaki zam ve tazminat farkları ile ek ödeme farklarının ödenebilmesi için vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları bir arada taşımaları gerektiğinden asilde aranan şartları taşımayan bu kişilere asil müdürlük için öngörülen özel hizmet tazminatı ve ek ödemenin ödenmesi ise mevzuat hükümlerine göre mümkün bulunmamaktadır.
Şöyle ki,
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Vekalet Görevi ve Aylık Verilmesinin Şartları” başlıklı 86’ncı maddesinde,
“Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir. Bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet asıldır. Ancak, ilkokul öğretmenliği (Yaz tatili hariç), tabiplik, diş tabipliği, eczacılık, köy ve beldelerdeki ebelik ve hemşirelik, mühendis ve mimarlık, veterinerlik, vaizlik, Kur'an Kursu öğreticiliği, imam- hatiplik ve müezzin-kayyımlığa ait boş kadrolara Maliye Bakanlığının izni (mahalli idarelerde izin şartı aranmaz) ile, açıktan vekil atanabilir. Aynı kurumdan birinci fıkrada sayılan ayrılmalar dolayısıyla atanan vekil memurlara vekalet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için, kurum dışından veya açıktan atananlara kurum içinden ilkokul öğretmenliğine atanan öğretmenler ile veznedarlık görevine atananlarla göreve başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı ödenir. Bu Kanuna tabi kurumlarda çalışan veteriner hekim veya hayvan sağlık memurları, veteriner hekim veya hayvan sağlık memuru bulunmayan belediyelerin veterinerlik veya hayvan sağlık memurluğu hizmetlerini ifa etmek üzere bu hizmetlerle ilgili kadrolara vekalet aylığı verilmek suretiyle atanabilirler. Yukarıda sayılan haller dışında, boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebilir...”,
Aynı Kanun’un “Vekalet, İkinci Görev Aylık ve Ücretleri ile Diğer Ödemeler” başlıklı 175’inci maddesinde,
“.......Ancak, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunludur.
...”
hükmü yer almaktadır.
657 sayılı Kanun’un “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152’nci maddesindeki yetkiye istinaden düzenlenen ve ödemenin yapıldığı tarihte de yürürlükte olan 05.05.2006 tarih ve 26159 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli Kararın 9’uncu maddesinde aynen,
“(1) 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca,
a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirenlere,
aa) Vekaletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,
...
cc)Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları,
kaydıyla, vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark, 657 sayılı Kanunun 175 nci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.
aa) Esas ve usule ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartları bir arada taşımayanlara,
.....vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez.”
denilmektedir.
Öte yandan, 04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin,
“Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde,
“Bu yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, mahalli idarelerde görev yapan Devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.”
“Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5’inci maddesinde ise görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında müdür ve şube müdürlüğü de sayılmıştır.
“Görevde Yükselme Sınavına tabi Olarak Atanacaklarda Aranacak Özel Şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde,
“(1)5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.
a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için,
1) 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,
2) Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
3) Ekli (1) sayılı listede sayılan ve teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için, yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,
4) Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak,
… gerekir.”,
Geçici 1’inci maddesinde de, “Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 18/4/1999 tarihinde görevde bulunan ve aynı tarih itibarıyla iki yıllık yükseköğrenim mezunu olanlar, diğer koşullara sahip oldukları takdirde 7 nci maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yükseköğrenim mezunu kabul edilir.”,
denilmektedir.
Vekalet edilen görev nedeniyle ek ödemeye hak kazanılmasına ilişkin usul ve esaslar ise 375 sayılı KHK’nın Ek 9’uncu maddesinin beşinci fıkrasında aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir,
“Birinci fıkra kapsamına giren personelden, kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekaletin 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine istinaden yapılmışve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekalet görevinin Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir. Ancak, mehil müddeti, yıllık izin, mazeret izni, hastalık ve refakat izni, geçici görev, vekalet, görevden uzaklaştırma, hizmet içi eğitim, seminer ve kurs nedenleriyle görevlerinden ayrılanlara vekalet edenlere bu şekilde ödeme yapılmaz.”
Anılan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere vekalet görevi yürütenlere asli görev ve vekalet ettikleri görev arasındaki zam ve tazminat farkları ile ek ödeme farklarının ödenebilmesi için vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları bir arada taşımaları gerektiği şart koşulmuş olup, esas ve usule ilişkin olarak mevzuatta belirtilen şartları bir arada taşımayanlara vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminat farkları ile ek ödeme farklarının ödenmeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan mevzuat hükümleri göz önüne alındığında,
- Temizlik İşleri Müdürlüğüne vekalet eden …’ın lise mezunu olduğu, dolayısıyla mevzuatta asil müdürlüğe atanmak için aranılan şartlardan biri olan “Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak” şartını sağlamadığı,
- Emlak ve İstimlak Müdürlüğüne vekalet eden …’in mevzuatta asil müdürlüğe atanmak için aranılan şartlardan biri olan “Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak” şartını sağladığı ancak Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte Emlak ve İstimlak Müdürlüğü ‘Teknik Eğitim Gerektiren Müdürlükler’ arasında sayılmayıp ‘Diğer Müdürlükler’ başlıklı 2 sayılı Cetvelde sayıldığından, taşıması gereken, “Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak,” şartını taşımadığı,
- Ruhsat ve Denetim Müdürlüğüne vekalet eden …’ın mevzuatta asil müdürlüğe atanmak için aranılan şartlardan biri olan “Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak” şartını sağladığı ancak Anadolu Üniversitesi işletme bölümünden mezun olması sebebiyle Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte ekli 1 sayılı ‘Teknik Eğitim Gerektiren Müdürlükler’ listesinde yer alan Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü için taşıması gereken “Ekli (1) sayılı listede sayılan ve teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için, yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,” şartını taşımadığı,
- Destek Hizmetleri Müdürlüğüne vekalet eden …’ın mevzuatta asil müdürlüğe atanmak için aranılan şartlardan biri olan “Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak” şartını sağladığı ancak Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte Emlak ve İstimlak Müdürlüğü teknik eğitim gerektiren müdürlükler arasında sayılmayıp ‘Diğer Müdürlükler’ başlıklı 2 sayılı Cetvelde sayıldığından, taşıması gereken, “Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak,” şartını taşımadığı,
anlaşıldığından ilgililere asli görev ve vekalet ettikleri görev arasındaki zam ve tazminat farkları ile ek ödeme farklarının ödenebilmesi mümkün bulunmamaktadır.
Öte yandan,
- Denetçi sorgusunda Bilgi İşlem Müdürlüğüne vekalet eden …’nin kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan yükseköğretim kurumundan mezun olma şartını taşımadığı ifade edilmiş ise de 18/4/1999 tarihinde görevde bulunan ve aynı tarih itibarıyla iki yıllık teknik nitelikte bir bölüm olan Harita Kadastro bölümünden mezun olan ilgilinin bu itibarla asilde aranan şartları taşıdığı,
- Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte Muhtarlık İşleri Müdürlüğü kadrosu Ek 1 ve Ek 2 sayılı cetvellerde yer almadığından, ayrıca Muhtarlık İşleri Müdürlüğüne vekalet eden …’ın “Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak” şartını da sağlaması nedeniyle asilde aranan şartları taşıdığı,
- Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte 2 sayılı listede yer alan Hukuk İşleri Müdürlüğüne atanabilmek için “son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak,” şartı bulunsa da 657 sayılı Kanun’da avukatlık hizmet sınıfı genel idare hizmetleri sınıfından ayrı bir sınıf olarak sayıldığından, ayrıca anılan Yönetmelikte de hukuk müşavirliğine atanmak için hukuk fakültesi mezunu olmak yeterli görülürken Hukuk İşleri Müdürlüğüne atanmak için “son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak,” şartının aranmasının teknik nitelikte bir Müdürlük olan Hukuk İşleri Müdürlüğü ile bağdaşmamasından dolayı Hukuk Fakültesi mezunu olan …’ın Hukuk İşleri Müdürlüğüne asaleten atanmada aranan şartları taşıdığı,
kanaatine varıldığından ilgililere asli görev ve vekalet ettikleri görev arasındaki zam ve tazminat farkları ile ek ödeme farklarının ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Sorumluluk hususunda Raporda, atama ve personel ödeme işlemlerinin yapılabilmesi için gerekli bilgilerin verilmesi ve diğer yetkililere gerekli bilgilendirmelerin yapılması asli görevinin gereği olarak İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü …’ın da harcama yetkilisi olarak imza attığı ödeme emri belgeleri ile yapılan ödemeler dışındaki diğer birimlerce gerçekleştirilen ödemelerden de sorumlu olması gerektiği ifade edilmiş ise de, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarih ve 5189 Kararı uyarınca İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü …’ın, imzasının bulunmadığı ödeme emri belgelerinden sırf İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü olmasından dolayı sorumlu tutulamayacağı değerlendirilmektedir.
Bu itibarla sorgu konusu … TL ödemenin,
- Asilde aranan şartları taşıyan Hukuk İşleri Müdürlüğüne vekalet eden …, Bilgi İşlem Müdürlüğü görevini vekaleten yürüten … ve Muhtarlık İşleri Müdürlüğüne vekalet eden …’a ödenen toplam … TL’si hakkında ilişilecek husus bulunmadığına,
- Asilde aranan şartları taşımayan Temizlik İşleri Müdürlüğüne vekalet eden …, Emlak ve İstimlak Müdürlüğüne vekalet eden …, Ruhsat ve Denetim Müdürlüğüne vekalet eden … ve Destek Hizmetleri Müdürlüğüne vekalet eden …’a müdürlük kadrosu için öngörülen tazminat ve ek ödemenin ödenmesi sonucu kamu zararı oluşturan ve ayrıntısı aşağıda yer alan kamu zararı tablosunda gösterilen …TL’sinin,
…
…TL’lik kısmının Harcama Yetkilisi (Pl. ve Proje/ Eml. ve İstim. Md.) …ve Gerçekleştirme Görevlisi (Ekonomist) …’a,
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faiziyle ile ödettirilmesine,
Oluşan kamu zararından İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü ….’ın sorumluluğu bulunmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.