Makam ve Görev Tazminatı
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda, ................................... tarafından, daire başkanlığı kadrosuna asaleten atanma halinde hak kazanılan makam ve görev tazminatının, daire başkanlığı görevini vekaleten yürüten personele ödendiği görülmüştür.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ek 26’ncı maddesinde, “Bu Kanuna ekli IV sayılı cetvelde unvanları yazılı görevlerde bulunanlara hizalarında gösterilen gösterge rakamlarının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan miktarda makam tazminatı ödenir. Makam tazminatı damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz ve ödemelerde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır…” denilmektedir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Personel İstihdamı” başlıklı 22’nci maddesinin ikinci fıkrasında belediye daire başkanlığı kadrosuna atananların, bakanlık daire başkanları için ilgili mevzuatında öngörülen makam ve görev tazminatlarından aynen yararlanacağı hükmü yer almaktadır. Dolayısıyla 657 sayılı Kanun’un ek 26’ncı maddesinde gönderme yapılan IV sayılı cetvelin 7 sıra bölümünde bakanlık daire başkanları için belirtilen 2.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan miktarda makam tazminatı belediye daire başkanlarına ödenmektedir.
30.06.1989 tarih ve 20211 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 1’inci maddesinin (C) bendi ile görev tazminatı gösterge rakamlarının belirlenmesi için verilen yetkiye istinaden 11.06.2008 tarih ve 26903 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2008/13694 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli Görev Tazminatı Ödenmesi Hakkındaki Kararın “Görev tazminatı göstergeleri” başlıklı 1’inci maddesinde, makam tazminatları 4.000 ve daha az olan personel için 6.000 gösterge rakamına almakta oldukları makam tazminatı gösterge rakamının ilave edilmesi suretiyle görev tazminatı gösterge rakamının bulunacağına hükmedilmiştir. Dolayısıyla belediye daire başkanlarına 8.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucunda bulunacak miktarda görev tazminatı ödenmektedir.
Belediyede daire başkanlığı görevine vekaleten yürüten personele de makam ve görev tazminatı ödemesinde bulunulduğu görülmüştür.
657 sayılı Kanun’da yer alan hükümler değerlendirildiğinde, bir görevin vekaleten yürütülmesi halinde hak kazanılabilecek mali haklar ve hak kazanabilme şartları, Kanun’un “Vekalet görevi ve aylık verilmesinin şartları” başlıklı 86’ncı maddesi ile “Vekalet, ikinci görev aylık ve ücretleri ile diğer ödemeler” başlıklı 175’inci maddesinde düzenlenmiştir. 657 sayılı Kanun’un 86 ve 175’inci maddesinde belirtilen şartları taşıyan personele vekalet aylığı ödenebileceği ilgili maddelerde düzenlenmiştir.
Kamu personel rejimine ilişkin diğer mevzuat düzenlemeleri vekalet görevinde hak kazanılabilecek mali haklar açısından değerlendirildiğinde, 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın “Vekalet” başlıklı 9’uncu maddesinde ve 375 sayılı KHK’nın ek 9’uncu maddesinde belirtilen şartları taşıyanlara zam ve tazminat ile ek ödeme farklarının ödenebileceği ilgili maddelerde düzenlenmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinde bir görevin vekaleten yürütülmesi halinde hak kazanılabilecek mali haklar belirtilmiş olup gerek anılan mevzuat hükümlerinde gerekse makam tazminatını düzenleyen 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ek 26’ncı maddesinde 657 sayılı Kanun’a ekli (IV) sayılı cetvelde unvanları yazılı görevleri vekaleten yürütenlere makam tazminatı ödeneceği yolunda bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Dolayısıyla daire başkanlığı görevini vekaleten yürüten personele makam tazminatının ödenmemesi gerekmektedir.
Ayrıca 13.07.2001 tarih ve 24461 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 631 sayılı KHK’nın 11’inci maddesi ile 375 sayılı KHK’nın 1’inci maddesine eklenen (C) bendinde görev tazminatına ilişkin düzenlemeler yer almış olup ilgili bentte,
“…temsil tazminatı almayan personelden,
1 - 7.000’den daha düşük göstergeler üzerinden makam veya yüksek hakimlik tazminatı öngörülen kadrolara atanmış olanlara, 15.000 gösterge rakamını geçmemek üzere Bakanlar Kurulunca tespit edilecek gösterge rakamlarının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucunda bulunacak miktarda görev tazminatı ödenir.
…
3- (1) numaralı alt bende göre ödenecek görev tazminatının uygulanmasına ilişkin esas ve usulleri tespit etmeye çalışanlar ve emekliler için gösterge rakamları belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.
4 –Görev tazminatı, damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz ve bu tazminata hak kazanmada ve ödemelerde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır.”
hükümleri yer almaktadır.
2008/13694 sayılı BKK ekinde yer alan Görev Tazminatı Ödenmesi Hakkındaki Kararın “Uygulama” başlıklı 3 üncü maddesinde,“10.03.2000 tarihli ve 2000/457 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli Kararın 3, 4, 5 ve 6 ncı maddeleri görev tazminatı hakkında da uygulanır.” Hükmü yer almaktadır.
Görev Tazminatı Ödenmesi Hakkındaki Kararın uygulanmasına ilişkin 10.03.2000 tarihli ve 2000/457 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli Temsil Tazminatı Ödenmesi Hakkındaki Karara gönderme yapılmıştır. Temsil Tazminatı Ödenmesi Hakkındaki Kararın 3’üncü maddesinde,
“Teşkilat veya özel kanunlarında yer alan hükümlere göre kadro karşılığı sözleşmeli, sözleşmeli veya kapsam dışı statüde çalışanlara ve temsil tazminatı öngörülen kadroları tedvir, vekalet ve benzeri geçici görevlendirme suretiyle yürütenlere bu tazminat ödenmez.” hükmü yer almaktadır.
Görev Tazminatı Ödenmesi Hakkındaki Kararın “Uygulama” maddesinde belirtilen atıf dolayısıyla görev tazminatının ödenmesinde Temsil Tazminatı Ödenmesi Hakkındaki Kararın 3’üncü maddesi uygulanmalıdır. Mezkur maddede, temsil tazminatının ödenmesinin öngörüldüğü kadrolardaki görevleri vekalet suretiyle yürütenlere temsil tazminatının ödenmeyeceğine hükmedilmiştir. Yukarıda da belirtilen atıf hasebiyle belediye daire başkanlığı görevini vekaleten yürüten personele görev tazminatının da ödenmemesi gerekmektedir.
Ayrıca 375 sayılı KHK’nın 1’inci maddesine eklenen (C) bendinin (1) numaralı alt bendinde, 7.000’den daha düşük göstergeler üzerinden makam tazminatı öngörülen kadrolara atanmış olanlara görev tazminatının ödeneceği düzenlenmiştir. Bu düzenlemedeki “kadrolara atanmış olanlara” ifadesi ile bir kadroya asaleten atama kastedilmiş olup daire başkanlığı görevini vekaleten yürüten personele görev tazminatının ödenmemesi gerektiği başka bir deyişle 375 sayılı KHK’de de belirtilmiştir.
Sonuç olarak daire başkanlığı görevini vekaleten yürüten personele vekalet görevi dolayısıyla ödenebilecek mali haklar, 657 sayılı Kanun ve personel rejimine ilişkin diğer mevzuat düzenlemelerinde belirtilmiş olup makam tazminatı ve görev tazminatına hak kazanılabilecek görevleri vekaleten yürütenlere bu tazminatların ödenebileceğine dair yasal bir düzenleme bulunmadığından vekalet görevini yürüten personele makam ve görev tazminatının ödenmemesi gerekmektedir. Ayrıca 375 sayılı KHK ve 2008/13694 sayılı BKK ekinde yer alan Görev Tazminatı Ödenmesi Hakkındaki Karar hükümlerinde de açık olarak görev tazminatına hak kazanılabilecek görevleri vekaleten yürütenlere görev tazminatının ödenmeyeceği belirtilmektedir.
Sorumlular savunmalarında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ek 26’ncı maddesinde yer alan, “Bu Kanuna ekli IV sayılı cetvelde unvanları yazılı görevlerde bulunanlara hizalarında gösterilen gösterge rakamlarının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan miktarda makam tazminatı ödenir. (…)” şeklindeki hükme dayanmış ve ilgili hükümde de makam tazminatı ödenecek unvanlarda asaleten mi yoksa vekaleten mi bulunulacağına dair bir atfın bulunmadığını belirtmiş iseler de, 657 sayılı Kanun’un oluşturduğu personel rejiminde memurların görev ve yetkileri ile aylık ve ödenekleri doğrudan doğruya işgal ettikleri kadrolarla ilgilidir. Dolayısıyla 657 sayılı Kanun’un ek 2’ ncı maddesinde yer alan “IV sayılı cetvelde unvanları yazılı görevlerde bulunanlar(…)“ ifadesinden hareketle yalnızca ilgili kadrolara asaleten atanmış personele makam tazminatı ödenecebilecektir.
Sorumluluk hususunda,
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde,
“Muhasebe yetkilileri ödeme aşamasında, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde,
a) Yetkililerin imzasını,
…
Kontrol etmekle yükümlüdür.
(….) Yukarıda sayılan konulara ilişkin hata veya eksiklik bulunması halinde ödeme yapamaz.
…
Muhasebe yetkilileri, 34 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki ödemeye ilişkin hükümler ile bu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen ödemeye ilişkin kontrol yükümlülüklerinden dolayı sorumludur. (…)”
hükümleri yer almaktadır.
Söz konusu maddeye istinaden, muhasebe yetkilisi, daire başkan vekili Esen AKBAŞ’a yapılan makam ve görev tazminatı ödemelerine ilişkin olan ödeme emri belgelerinde harcama yetkilisinin imzası bulunmamasına rağmen ödemeyi gerçekleştirdiğinden dolayı ilgili ödeme emri belgeleriyle yapılan ödemeden doğan kamu zararından sorumludur.
Bu itibarla, daire başkanlığı kadrosuna asaleten atanma halinde ödenmesi gereken makam ve görev tazminatının, daire başkanlığını vekaleten yürütenlere ödenmesi sonucu oluşan ve ayrıntısı aşağıda yer alan kamu zararı tablosunda gösterilen …..TL kamu zararının,
…..TL’sinin ………ve……..’ya,
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faiziyle ile ödettirilmesine, anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.