.. Kalkınma Ajansı’na aktarılması gereken kanuni payın hatalı hesaplanması ve zamanında ödenmemesi sebebiyle gecikme zammı ödenmesi
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
A)… Büyükşehir Belediyesi tarafından ….. Kalkınma Ajansı’na aktarılması gereken kanuni payın hatalı hesaplandığı görülmüştür.
5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu Ve Görevleri Hakkında Kanun’un “Gelirler ve yönetilecek fonlar” başlıklı 19’uncu maddesinde,
“Ajansın gelirleri ve yöneteceği fonlar şunlardır: …
d) Bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirleri üzerinden, bölgedeki il özel idareleri için, borçlanma, tahsisi mahiyetteki gelirler ile genel, katma ve özel bütçeli kuruluşlardan alınan yardım kalemleri hariç tutulmak üzere yüzde bir, belediyeler için, borçlanma ve tahsisi mahiyetteki gelir kalemleri hariç tutulmak üzere yüzde bir oranında, cari yıl bütçesinden aktarılacak pay. …
Bakanlar Kurulu, il özel idareleri için belirlenen oranı yüzde beşe kadar yükseltmeye ya da bu Kanunda belirlenen oranına kadar indirmeye, belediyeler için belirlenen oranı ise, yarısına kadar indirmeye ya da bu Kanunda belirlenen oranına kadar yükseltmeye yetkilidir.
Birinci fıkranın (d) ve (e) bentlerinde belirtilen paylar, ilgili idare ve kuruluşlar tarafından haziran ayının sonuna kadar ajans hesabına aktarılır. (d) bendinde belirtilen paylar, süresi içerisinde aktarılmadığı takdirde, bu idarelere genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden ayrılan paydan ilgisine göre Maliye Bakanlığı ve/veya İller Bankasınca kesilerek ilgili ajans hesabına aktarılır. Diğer alacakların tahsilinde, genel hükümlere göre işlem yapılır.” hükmü bulunmaktadır.
Kanun hükmüne istinaden 2011/2168 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın “Kalkınma ajanslarına aktarılacak pay” başlıklı 1’inci maddesinde “Belediyelerin, 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanunun 19 uncu maddesi uyarınca bütçe gelirleri üzerinden kalkınma ajanslarına aktaracakları payların oranı binde beş olarak belirlenmiştir.” düzenlemesi yapılarak % 1’lik oran binde 5’e düşürülmüştür.
..Büyükşehir Belediyesi Mali Hizmetler Daire Başkanlığı tarafından 2016 yılında Kalkınma Ajansı payı olarak gönderilecek tutarın ..-TL olarak hesaplandığı ve .. Kalkınma Ajansı’na .. tarih ve .. numaralı sayı ile bildirildiği, ancak yapılan hesaplamada, tahsis niteliğinde gelir kalemi olan otopark ve hal rüsum gelirlerinin bütçe gelirlerinden düşülmesinin sehven unutulduğunun, gönderilecek payın ..-TL yerine ..-TL olduğunun .. tarih ve .. sayılı yeni bir yazı ile ….. Kalkınma Ajansı’na bildirildiği,
Yukarıdaki mevzuatta belirtildiği üzere kalkınma ajansı paylarının haziran ayı sonuna kadar ilgili ajans hesabına aktarılması gerekirken ödeme yapılmadığı, 5449 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesinin son fıkrası hükmüne istinaden Maliye Bakanlığının .. Büyükşehir Belediyesinin genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden ayrılan paydan kalkınma ajansına gönderilmesi gereken payı kestiği, gönderilmesi gereken pay ...- TL iken Maliye Bakanlığının hatalı hesaplanmış …-TL’yi kestiği,
anlaşılmıştır.
Bu itibarla, … Kalkınma Ajansı’na …-TL pay gönderilmesi gerekirken yapılan hatalı hesaplama sonucu, …-TL kesintisi yapılması neticesinde …-TL kamu zararına neden olunmuştur.
Bununla birlikte söz konusu …-TL kamu zararının, … tarihli dekontla … tarafından belediye hesabına yatırılarak tahsil edildiği anlaşıldığından, sorgu konusu husus hakkında ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
B) Kalkınma Ajansı’na gönderilmesi gereken payın zamanında gönderilmemesi sonucu oluşan gecikme zammının da belediye tarafından ödendiği görülmüştür.
5449 sayılı Kanunun 19’uncu maddesinin (d) bendinde, “Bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirleri üzerinden, bölgedeki il özel idareleri için, borçlanma, tahsisi mahiyetteki gelirler ile genel, katma ve özel bütçeli kuruluşlardan alınan yardım kalemleri hariç tutulmak üzere yüzde bir, belediyeler için, borçlanma ve tahsisi mahiyetteki gelir kalemleri hariç tutulmak üzere yüzde bir oranında, cari yıl bütçesinden aktarılacak pay.” denilmiş ve son fıkrasında da, “Birinci fıkranın (d) ve (e) bentlerinde belirtilen paylar, ilgili idare ve kuruluşlar tarafından haziran ayının sonuna kadar ajans hesabına aktarılır. (d) bendinde belirtilen paylar, süresi içerisinde aktarılmadığı takdirde, bu idarelere genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden ayrılan paydan ilgisine göre Maliye Bakanlığı ve/veya İller Bankasınca kesilerek ilgili ajans hesabına aktarılır. Diğer alacakların tahsilinde, genel hükümlere göre işlem yapılır.” hükmü yer almaktadır.
Anılan hüküm uyarınca belediyelerin kalkınma ajansı payını Haziran ayının sonuna kadar göndermesi gerektiği, göndermediği takdirde, bu idarelere genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden ayrılan paydan ilgisine göre Maliye Bakanlığı ve/veya İller Bankasınca kesilerek ilgili ajans hesabına aktarılması gerekmektedir. Maddede pay ödemesinin nasıl yapılacağı belirtilmiş olup ödeme yapılmaması halinde gecikme zammı ya da faiz alınacağına dair bir düzenleme yapılmamıştır. Kanun koyucunun gecikme zammı ya da faiz alınmasını öngörmesi durumunda bunu maddede açıkça düzenlemesi gerekmektedir. Böyle bir düzenleme bulunmadığına göre yapılan geç ödeme dolayısıyla gecikme zammı ya da faizi ödenmesi mümkün bulunmamaktadır
Ancak, … Büyükşehir Belediyesi tarafından kalkınma ajansına gönderilmesi gereken payın zamanında gönderilmediği, kanun hükmüne istinaden Maliye Bakanlığının belediyenin genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden ayrılan paydan Ağustos ve Eylül aylarında işleyen faizi ile birlikte kestiği görülmüştür.
Ayrıca belediyenin banka hesaplarından Haziran ayı sonu itibarıyla …-TL nakdinin bulunduğu, Kalkınma Ajansı payının gönderilememesi gibi bir durumun söz konusu olamayacağı anlaşılmıştır.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri ve açıklamalar doğrultusunda, gecikme faizi ödemesi sonucu …TL kamu zararına neden olunduğu görülmüştür.
Bununla birlikte kamu zararı tutarı … TL’nin … tarih ve … nolu muhasebe işlem fişiyle tahsil edildiği anlaşıldığından ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.