Gezi Bedeli Ödenmesi.
…..Belediyesinde bazı birim müdürleri, işçiler ve sivil toplum kuruluşu üyeleri için Bursa ve Ankara’ya düzenlenen gezilere ilişkin yemek giderlerinin, …..’a düzenlenen geziye ilişkin de konaklama ve yemek giderlerinin belediye bütçesinin “Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri” tertibinden ödendiği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 3’üncü maddesinde kamu gideri, “Kanunlarına dayanılarak yaptırılan iş, alınan mal ve hizmet bedelleri, sosyal güvenlik katkı payları, iç ve dış borç faizleri, borçlanma genel giderleri, borçlanma araçlarının iskontolu satışından doğan farklar, ekonomik, malî ve sosyal transferler, verilen bağış ve yardımlar ile diğer giderler” şeklinde tanımlanmıştır.
Aynı Kanun’un 8’inci maddesinde her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu oldukları belirtilmiştir.
Buna göre bir giderin yapılması için kanuni dayanağının olması gerekmektedir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 146’ncı maddesinin ikinci fıkrasında memurlara kanun, tüzük ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevlerin karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemeyeceği, hiçbir yarar sağlanamayacağı açıkça belirtilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye’nin Giderleri” başlıklı 60’ncı maddesinde, “Yurt içi ve yurt dışı kamu ve özel kesim ile sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak hizmetler ve proje giderleri” ibaresine yer verilerek sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak hizmetler ve proje giderlerine ilişkin giderlerin Belediye bütçesinden karşılanmasına olanak tanınmıştır.
Yapılan incelemede, Belediyede görev yapan bazı birim müdürleri, işçiler ve sivil toplum örgütü üyeleri için 13.01.2017-15.01.2017 tarihleri arasında ….’ya, 28.01.2017- 29.01.2017 tarihleri arasında ….’a ve 25.03.2017-26.03.2017 tarihleri arasında ….’ya tarih ve kültür gezisi düzenlendiği, ….ve …. gezilerine ilişkin yemek giderlerinin, Tokat gezisine ilişkin de konaklama ve yemek giderlerinin belediye bütçesinden karşılandığı görülmüştür.
Memur olan birim müdürlerine yönelik yapılan gezi masraflarının karşılanması 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 146’ncı maddesine aykırılık teşkil etmektedir. Sivil toplum örgütü üyeleri için yapılan gezi harcamaları ise 5393 sayılı Kanun’nda sivil toplum örgütleriyle ilgili yapılan harcamaların sadece ortak hizmet projeleriyle sınırlı tutulduğundan mevzuata aykırıdır. İşçilerin geziye götürülerek masraflarının karşılanmasına cevaz veren bir hüküm ise ne işçi mevzuatında ne de Belediye’nin yaptığı toplu iş sözleşmesinde yer bulmamaktadır. Dolayısıyla yukarıda bahsedilen kişilere yönelik olarak yapılan gezi giderlerinin kanuni dayanağı bulunmadığından bu giderlerin Belediye bütçesinden karşılanması mümkün değildir.
5393 sayılı Kanun’un “Belediye Başkanınının Görev ve Yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinin birinci fıkrasının (o) bendinde Temsil ve ağırlama giderleri için ayrılan ödeneği kullanmanın belediye başkanının yetkisinde olduğu ifade edilmesine rağmen ödeme emri eki belgelerinde gezi için harcama onayı Kültür ve Sosyal İşleri Müdürü tarafından verilmiştir.
Ayrıca İçişleri Bakanlığı’nın 25.4.1984 gün ve 27302 sayılı onayı ile yürürlüğe konulan Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinde temsil, ağırlama ve tören giderleri sayılmış olup bu yönergede birim müdürlerinin, işçilerin ve sivil toplum kuruluşu üyelerinin geziye götürülmesine izin veren bir hüküm bulunmamaktadır.
Sorumlular savunmalarında özetle, memurlara herhangi bir ücret verilmeyip sadece gezilerdeki ihtiyaçlarının karşılandığını bunun da hayatın doğal akışına uygun bir durum olduğunu, gezilerin mevzuata aykırı olarak kabul edilmesi durumunda dahi memur ya da işçi şeklinde sosyal statüye göre ayrım yapılmaması gerektiğini, Belediye Kanunu’nun 13’üncü maddesi gereğince beldede ikamet edenlerin belediye yardımlarından yararlanma hakkının bulunduğunu, hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin güçlendirilmesi için gerekli çalışmalar yapılmasının ve bu çalışmalara üniversitelerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların, sivil toplum kuruluşları ve uzman kişilerin katılımını sağlayacak önlemler alınmasının ve kültür, sanat turizm adına yapılan harcamaların belediyenin görevleri arasında sayıldığını dolayısıyla söz konusu gezi giderlerinin kamu zararı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtmişlerse de,
…..’ya yapılan gezilere birim müdürleri, işçiler ve sivil toplum kuruluşu üyelerinin götürülerek gezi masraflarının karşılanması mahalli müşterek nitelikte bir ihtiyaç olmadığı gibi bu durum Belediye tarafından yapılan herhangi bir sosyal yardım kapsamına da girmemektedir. Kültür, sanat ve turizmi geliştirecek faaliyetler düzenlemek belediyelerin görevidir. Ancak Belediye içinden ve dışından belirli kişilerin seçilerek masrafları Belediye tarafından karşılanmak üzere başka şehirlere geziler düzenlenmesinin ne hemşehriler arasında sosyal ve kültürel bağların güçlendirilmesiyle ne de kültür, sanat ve turizme katkıda bulunmakla ilgisi bulunmadığından savunmaların kabulü mümkün değildir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, …’ya düzenlenen gezilere ilişkin konaklama ve yemek bedellerinin belediye bütçesinin “Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri” tertibinden ödenmesi sonucu neden olunan kamu zararı tutarı …. TL’nin,
…. TL’sinin Harcama Yetkilisi (Kült. ve Sos. İşl. Müd.) …. ile Gerçekleştirme Görevlisi (İşçi) ….’a,
…. TL’sinin Harcama Yetkilisi (Kült. ve Sos. İşl. Müd.) …. ile Gerçekleştirme Görevlisi (İşçi) ….’a,
ödettirilmesine oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy
Üye …. ve Üye ….’in karşı oy gerekçeleri:
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun,
“Hemşehri hukuku” başlıklı 13’üncü maddesinde, “Herkes ikamet ettiği beldenin hemşehrisidir. Hemşehrilerin belediye karar ve hizmetlerine katılma, belediye faaliyetleri hakkında bilgilenme ve belediye idaresinin yardımlarından yararlanma hakları vardır. Yardımların insan onurunu zedelemeyecek koşullarda sunulması zorunludur.
Belediye, hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi ve kültürel değerlerin korunması konusunda gerekli çalışmaları yapar. Bu çalışmalarda üniversitelerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların, sivil toplum kuruluşları ve uzman kişilerin katılımını sağlayacak önlemler alınır. Belediye sınırları içinde oturan, bulunan veya ilişiği her şahıs, belediyenin kanunlara dayanan kararlarına, emirlerine ve duyurularına uymakla ve belediye vergi, resim, harç, katkı ve katılma paylarını ödemekle yükümlüdür”,
“Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde, “Belediye, mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla, a) … kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, … sosyal hizmet ve yardım, …” ,
“Belediyenin giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesinde ise, “Belediyenin giderleri şunlardır, … n) Sosyal-kültürel, sanatsal ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderler…”,
denilmektedir.
…. Belediyesi sınırları içinde yaşayan hemşehrilerinin sosyal ve kültürel ihtiyaçlarının karşılanması maksadıyla tarihi değeri olan ….’ya gezi düzenlenmesi 5393 sayılı Kanun’un yukarıda belirtilen maddelerde yeralan hemşehrilik hukuku, sosyal, kültürel ve tanıtım kapsamında yapıldığından …. TL için ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi gerekeceğinden çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.