Kira Şartnamesine Aykırı Sözleşme Düzenlenmesi.
Belediyenin mülkiyetinde olup kiraya verilen sosyal tesis için ihaleye çıkılmadan önce hazırlanan şartnamede elektrik tüketim giderlerinin kiracı tarafından ödeneceği hükmüne yer verilmesine karşın ihaleyi kazanan müstecir ile imzalanan sözleşmede şartnameye aykırı olarak söz konusu giderlerin Belediye tarafından karşılanacağının belirtildiği ve buna istinaden de elektrik fatura bedellerinin Belediyenin …. A.Ş.’den olan Belediye Tüketim Vergisi ve Yangın Sigorta Vergisi alacakları karşılığında mahsup edildiği görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 2’nci maddesinde, “Bu Kanunun yürütülmesinde, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması esastır.” denilerek ihalelerin istekliler arasında rekabetin sağlanmasına olanak tanıması ve açıkça anlaşabilir olması gerektiği belirtilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun,
‘‘Hesap Verme Sorumluluğu’’ başlıklı 8’inci maddesinde, ‘‘Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.’’
‘‘Kamu Zararı’’ başlıklı 71’inci maddesinde ise,
‘‘Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.’’
hükümleri yer almaktadır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye Başkanının Görev ve Yetkileri” başlıklı 38’inci maddesi,
‘‘Belediye Başkanı’nın görev ve yetkileri şunlardır:
a) Belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak.
…
e) Belediyenin taşınır ve taşınmaz mallarını idare etmek.’’ şeklinde düzenlenmiştir. Bu hükme göre belediyenin taşınmaz mallarının belediyenin hak ve menfaatini koruyacak şekilde idare edilmesi Belediye Başkanının görevleri arasında sayılmıştır.
Belediye meclisinin …. tarih ve …. no’lu kararıyla …Belediyesi sınırları içinde …Mahallesi …ada … parsel mevkiinde bulunan …. Tesisleri’nin kiralanmasına karar verilmiş olup buna ilişkin ihaleye çıkılmadan önce hazırlanan İhale Şartnamesinin 13’üncü maddesinde aynen, “Kiralanacak taşınmaz için elektrik, su gider ve masrafları abonelikleri kiracıya aittir.” ifadesine yer verilmiştir. Söz konusu yerin kiralanmasına ilişkin ihaleyi kazanan …. Spor Kulübü Derneği ile 07.08.2013 tarihinde yapılan Kira Sözleşmesinin “Özel Maddeler” bölümünde yer alan 7’nci maddesinde de Şartnameye uygun olarak, “Dükkan ve Arsa yeri( büfe) kiracıları kullanmış olduğu elektrik ve su gibi giderleri Çevre Temizlik Vergisi masrafları kiracı öder.” denilmiş ancak bu sözleşme 07.08.2014 tarihinde karşılıklı olarak fesih edilmiştir. 08.08.2014 tarihinde belediye ve müstecir arasında kira müddeti 9 yıl olan yeni bir Sözleşme imzalanmış ve bu Sözleşmenin 22’nci maddesinde aynen, “Dükkan ve Arsa yeri( büfe) kiracıları kullanmış olduğu elektrik ve su gibi giderleri Çevre Temizlik Vergisi masrafları belediye tarafından ödenir.” denilerek şartnameye aykırı bir hükme yer verilmiş, buna istinaden de söz konusu yere ait elektrik fatura bedelleri Belediyenin …. A.Ş.’den olan Belediye Tüketim Vergisi ve Yangın Sigorta Vergisi alacaklarından mahsup edilmiştir.
Sosyal tesise ilişkin olarak 2017 yılında belediyeye ödenen yıllık toplam kira bedeli …. TL olduğu halde, belediyenin …. A.Ş.’den olan alacakları karşılığında mahsup edilerek karşılanan fatura bedeli toplamının …. TL olduğu görülmüştür. Belediyenin tahsil ettiği kira bedeli toplamı katlandığı elektrik tüketim bedeli toplamından düşüktür. Bu husus da yukarıda belirtilen 5018 sayılı Kanun’un 8’inci maddesi ve 5393 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine aykırılık teşkil etmekte, taşınmaz malların Belediyenin hak ve menfaatine uygun olarak yönetilmediğini göstermektedir.
Ayrıca bu husus ihalede açıklık ve rekabet ilkesine aykırılık oluşturmaktadır. Çünkü ihaleye teklif veren istekliler elektrik ve su abonelik bedellerini kendilerinin ödeyeceğini öngörerek teklif vermişlerdir.
Belediye Başkanı gerek 5393 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine aykırı hareket etmesi gerekse de şartnameye aykırılık teşkil eden kira sözleşmesini Belediye adına imzalayan kişi olması sebebiyle sorumlu tutulmuştur.
Sorumlu savunmasında özetle, 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesinde yer alan “…gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar” hükmü gereği, belediyenin bünyesinde bulunan spor kulübüne destek verilerek ilçede yaşayan çocuk ve gençlerin sportif faaliyetlerde bulunmasının amaçlandığını ve bunun Belediye Kanunu ile belediyelere verilen bir görev olduğunu belirtmişse de,
Sözü edilen spor kulübü profesyonel spor kulübüdür. Oysa 5393 sayılı Kanun’un 14’üncü maddesine göre sadece amatör kulüplere ayni veya nakdi olarak destek sağlanabilmektedir. Ayrıca bahse konu spor kulübüne sağlanan destek değil kira şartnamesindeki hükümlerin sözleşme aşamasında değiştirilerek kiracının ödemesi gereken fatura bedellerinin Belediye tarafından karşılanmasıdır.
İhaleden önce hazırlanan kira şartnamesinde sosyal tesise ait elektrik ve su tüketim bedellerinin kiracı tarafından ödeneceği belirtilmesine rağmen kira sözleşmesinde bu hüküm değiştirilerek bu bedellerin belediye tarafından karşılanacağı belirtilmiş ve elektrik tüketim bedelleri Belediyenin …. A.Ş.’den olan alacaklarından düşülmek suretiyle Belediye tarafından karşılanmıştır. Dolayısıyla elektrik tüketim bedellerinin Belediye tarafından karşılanması hem kira şartnamesine hem de Belediyenin hak ve menfaatlerine aykırılık teşkil etmektedir.
Bu itibarla, kiralanan yerlerin elektrik tüketim bedellerinin kiracı tarafından ödenmesi gerekirken belediyenin alacaklarından mahsup edilmesi sonucu neden olunan kamu zararı tutarı …. TL’nin kira sözleşmesini Belediye adına imzalayan Belediye Başkanı ….’e münferiden ödettirilmesine oy birliğiyle karar verildi.