Toplu taşıma kart bedeli
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde,
Belediye Meclisinin verdiği yetkiye istinaden Belediye Encümeninin almış olduğu karar neticesinde, ...nde 2017 yılında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine göre görev yapan tüm personele servis hizmeti için Ocak-Aralık ayları arasındaki dönemde toplu taşıma kartı bedelinin nakit olarak olması gerekenden fazla ödendiği görülmüştür.
Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği’nin “Personel Servis Hizmetinin İhdası ve Personel Servis Araçlarının Kiralanması” başlıklı 5’inci maddesinde:
“Trafiğin sıkışık bulunduğu şehir merkezlerinde işletilen muayyen tarifeli taşıtların, çalışan personelin zamanında işbaşında bulunmalarını temin edecek nitelik ve yeterlilikte bulunmadığı hallerde, kamu kurum ve kuruluşlarının yetkili organlarının, personelini işbaşına götürüp getirmek amacıyla kiralama yoluyla veya kendi öz mal taşıtlarıyla personel servis hizmeti ihdas ve işletmesine lüzum görmesi ve bu kurumların gördükleri hizmetlerin daimi ve muntazam şekilde görülen hizmetlerden olması zorunludur. Kamu kurum ve kuruluşları, kiralama yoluyla veya kendi öz mal taşıtlarıyla personel servis hizmeti ihdas ve işletebilmeleri için, aşağıda belirtilen bilgi ve belgelerle Bakanlığa başvurarak izin almak zorundadır.
a) (Değişik: 15/3/2005 – 2005/8625 K.) Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan personelin taşınması hizmetinin, öncelikle belediyelere ait toplu taşıma araçları ve belediyelerce toplu taşıma yapılması konusunda ruhsat, uygunluk ve güzergah izni verilen gerçek ve tüzel kişilere ait, belediyelerce belirlenen fîyat tarifelerine göre taşıma yapan halk otobüsü, minibüs ve benzeri araçlardan yararlanılarak yerine getirilmesi esastır.” hükmü yer almaktadır.
Toplu taşıma desteği ile amaçlananın personelin zamanında işe gidip gelmesini sağlamak olduğu mevzuat hükmünde ifade edilmektedir. Dolayısıyla, kamu kurumlarınca personele yapılacak otobüs kartı yardımı, personelin iş başında olduğu günler için ve yalnızca personelin işe geliş gidişlerini sağlamak amacı ile yapılmalıdır. Söz konusu yardım, personelin işbaşı yapmadığı tatil günlerini veya işe geliş gidişleri dışındaki ulaşım ihtiyaçlarını kapsayacak şekilde verilemez.
Ancak yapılan manyetik kart yardımı dikkate alındığında, personelin iş başında bulunmadığı hafta sonu tatili için de otobüs kartı ödemesinin yapıldığı değerlendirilmektedir. Zira söz konusu meclis kararında her personele, her ay 120 binişlik kart karşılığı yardım yapılacağı belirtilmiştir. Buradan hareketle otobüs kartı ödemesinin 120/4= 30 iş günü üzerinden yapıldığı anlaşılmaktadır.
Adı geçen Yönetmelik’in 5’inci maddesinde açıkça belirtildiği gibi, otobüs kartı yardımı, kurumlarda çalışan personelin işe geliş gidişini sağlamak üzere yapılması gereken bir yardım niteliğinde olduğundan, personelin işe geliş gidişlerinden bağımsız olarak ödenemez. Sorumlularca otobüs bileti yardımının yalnızca personelin işe geliş gidişlerini sağlamak için değil, aynı zamanda gün içerisinde Belediyenin işlerini yürütmek üzere kurum dışına çıkan personelin ulaşımını da sağlamak üzere verildiği ifade edilmekte ise de, mesai saatleri içerisinde kurumun iş ve işlemlerini yürütmek üzere görevlendirilen personelin 6245 sayılı Harcırah Kanunu’na tabi olması gerektiği açık olduğundan, savunmanın kabulü mümkün değildir.
Bununla beraber, 12.08.2011 tarih ve 2011/30 Karar sayılı .... Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) Genel Kurul Kararının Diğer Hususlar başlıklı 4’üncü maddesinin 2’nci fıkrasında da aylık 90 binişlik tam manyetik kart bedeli üzerinden resmi kurumlarla yapılan taşıma protokolleri gereğince
Serbest Kartlarının işlem görmesi karara bağlanmıştır. Bu karara göre de belediyede görevli memurlara en fazla 90 binişlik tam manyetik kart bedeli karşılığı ...Serbest Kartlarının verilmesi gerekmektedir. Personelin işe geliş gidişlerinde 2 ulaşım aracı değiştireceği varsayımı altında 22*4=88 binişlik karta ihtiyaç duyduğu anlaşılmaktadır. Üstelik ulaşım kartı verilen personelin tamamının işe geliş ve gidişleri için birden fazla araç kullanmasına gerek olmadığı da bir gerçektir.
Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan personele, zamanında işbaşında bulunmalarını ve gün içinde hizmet birimleri arasında gidip gelmelerini sağlamak amacıyla aylık azami kaç binişlik otobüs kartı verilebileceğine dair mevzuatta herhangi bir düzenleme bulunmamakla birlikte, yukarıda yer alan hesaplama dikkate alındığında, Belediye Meclisi tarafından tespit edilmiş olan aylık 120 binişlik kart temininin gerçek ihtiyacın üzerinde olduğu görülmektedir.
Konunun sorumluluk yönü ile değerlendirilmesi noktasında ise, ise, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 31’nci maddesinde yer alan, “Kanunların verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona ait olur” hükmü gereği, Belediyede görevli tüm memurlara 120 binişlik manyetik kart karşılığı ulaşım yardımı yapılmasında imzası bulunan belediye meclis üyelerinin sorumlu tutulmasının gerekli olduğu görülmektedir. Dolayısı ile bahse konu hususta sorumlularca yapılan belediye meclis üyelerinin harcama yetkilisi olarak kabul edilemeyecekleri yönündeki savunmalar kabul edilemez.
Bu itibarla, ayrıntısı aşağıdaki tabloda yer alan ve ..... çalışan memur personele işe geliş ve gidişleri için yeterli olan 88 adet bilet yerine 120 adet bilet karşılığı ulaşım yardımı verilmesi sebebi ile oluşan ve ayrıntısına aşağıdaki tabloda yer verilen kamu zararı tutarı olan …TL’nin,
…TL’ sinin…, …ile …..ve….’a
….TL’sinin ise…, …ile diğer sorumlular…., …., …, …., …ve…’a,
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine oyçokluğuyla,
Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,
Karşı Oy:
Üye….’nun karşı oy gerekçesi,
5393 sayılı Kanun’un Belediye Giderleri başlıklı 60’ıncı maddesinin (b) bendinde belediye personeline ve seçilmiş organlarının üyelerine ödenen maaş, ücret, ödenek, huzur hakkı, yolluklar, hizmete ilişkin eğitim harcamaları ile diğer giderler, aynı maddenin (p) bendinde ise, kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler belediyenin giderleri arasında sayılmaktadır.
Yine aynı Kanununun 17’nci maddesinde, “Belediye Meclisi, belediyenin karar organıdır.” hükmü yer almaktadır. Bu madde hükmüne dayanarak Belediye Meclisinin belediyenin görev alanı, büyüklüğü, konumu, nüfus yoğunluğu, çalışan memurların ikametgah ile hizmet binalarının uzaklığı ve dağınıklığı, verilen hizmetin zamanında ve aksatılmadan yürütülmesi gibi hususları birlikte değerlendirilerek, çalışanlara verilen otobüs kart miktarını tespit ettiği anlaşılmaktadır.
Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Personel servis hizmetinin ihdası ve personel servis araçlarının kiralanması başlıklı 5’nci maddesine göre, kurumların personelin zamanında işbaşında bulunmasını temin etmek için belediyelere ait toplu taşıma araçlarının kullanılması öncelikli olmak üzere, ulaşım hizmeti sağlaması mümkündür. Mevzuatta söz konusu ulaşım yardımının toplu taşımadan yararlanmak üzere otobüs kartı olarak sağlanması durumunda aylık azami kaç binişlik olarak verileceğine ilişkin düzenleme yer almamaktadır. Personelin işbaşına ulaştırılması konusunda sağlanacak hizmetin, hangi durumlarda ve ne şekilde yerine getirileceği mevzuatta düzenlenirken, bu yardımın otobüs kartı biçiminde olması halinde kaç adet olarak verilmesi gerektiği konusunda Belediye meclisi 5393 sayılı Kanun’un 17’nci maddesine dayanarak düzenleme yapmıştır.
...Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi’nin (UKOME) 12.08.2011 tarih ve 2011/30 sayılı Kararı’nın Diğer Hususlar başlıklı 4’üncü maddesinin 2’nci fıkrası ile sorgu konusu hususta 90 binişlik tam manyetik kart bedeli üzerinden resmi kurumlarla yapılan taşıma protokolleri gereğince ... Serbest Kartlarının işlem görmesinin karara bağlanmış olması, idarelerce yol gösterici nitelikte olsa da, bağlayıcı değildir. İdarelerin, kurumlarında çalışan personelin ikametgah durumu, ulaşım imkanları vb. durumları dikkate alarak her bir yerel yönetim için makul sınırlar içinde kalan ulaşım yardım bedellerinin belirlemesinin ihtiyaçtan da kaynaklandığı savunmalardan anlaşılmaktadır. Kaldı ki, sorgu konusu edilen ulaşım yardımı yerine, idarenin personelin mesai başına getirilmesi amacı ile servis hizmeti sağlaması halinde, ödenecek toplam bedelin mevcut durumda yapılan harcamadan daha fazla olacağı değerlendirildiğinden, kaynakların kullanılması bakımından kamu yararının gözetilmiş olduğu da düşünülmektedir.
Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda, sorgu konusu edilen husus ile ilgili belediye meclisinin kanunda aldığı yetkiye dayanarak düzenleme yaptığı ve söz konusu yardımın UKOME tarafından ifade edilen 90 binişlik kart bedelinden de önemli oranda bir farklılık da göstermediği düşünülmektedir. Makul sınırlar içerisinde değerlendirilebilecek bu işlemin kamu zararı olarak nitelendirilemeyeceği anlaşılmaktadır. Personele verilen kartlar konusunda yaşanan tereddüttün çözümünü sağlayabilmek için, konunun mali denetim raporuna alınması uygun olur. Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda konu hakkında ilişilecek bir husus bulunmadığına karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.