Özel Hizmet Tazminatı
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
....... Belediyesi Zabıta Müdürlüğünde görevli zabıta memuru kadrosunda bulunan …….’na özel hizmet tazminatının mevzuatta belirlenen tutarın üzerinde ödendiği görülmüştür.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun zam ve tazminatları düzenleyen 152’nci maddesinde tazminatlarda esas alınan unsurlar ve özel hizmet tazminatlarının üst sınırları belirlenmiştir. Anılan maddenin “Ortak Hükümler” başlıklı bölümünün 1’inci fıkrasında ise, “Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları ilgili kurumların yazılı isteği ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca bütün kurumlan kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının Bakanlar Kurulunca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulur.” hükmüne yer verilmiştir.
657 sayılı Kanun kapsamına giren kurumlardan aylık alanlara uygulanacak zam ve tazminatlar, 17.04.2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar esas alınarak ödenmektedir. Bu Bakanlar Kurulu Kararı ve eki cetvellerin uygulanmasına 2017 yılında da devam edilmektedir.
Anılan Kararın 2’nci maddesinin 1’inci fıkrasının (c) bendinde, tazminat oranlarının, 657 sayılı Kanunun 152’nci maddesinde sınıf, derece, ünvan ve öğrenim durumu itibarıyla yer alan üst sınırları hiçbir şekilde geçemeyeceği, 3’üncü maddesinin 1’inci fıkrasının (b) bendinde ise II sayılı Cetvelin (C), (E) ve (F) bölümlerinde yer alan özel hizmet tazminatının ödenmesinde, personelin işgal ettiği kadronun sınıfı ve kariyerinin dikkate alınacağı belirtilmiştir.
Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karara ekli III sayılı cetvelin (G) bölümünde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda belirtilen hizmet sınıflarında çalışıp da özel hizmet tazminatı ile cetvelin diğer sıralarında sayılan tazminatlardan yararlanamayan personele ödenecek özel hizmet tazminat oranları düzenlenmiştir. Zabıta memuru kadrosunda görev yapan personele ödenecek özel hizmet tazminat oranları III sayılı cetvelin (G) bölümünün b sırasının 1 ve 2’nci bentlerinde belirtilmiştir. III sayılı cetvelin (G) bölümünün b sırasının 1 ve 2 bentlerinde aynen,
“b) Diğer hizmet sınıflarında bulunanlardan,
1- Kadro unvanları Müdür ve Müdür Yardımcısı, Sayman, Şef, Antrenör, Borsa Komiseri, Bölge Amiri, Kısım Amiri, Koruma ve Güvenlik Amiri, Kontrolör, Ekonomist, Danışman, Müşavir, Aktüer, Araştırmacı, Muhasebeci ve Muhasip, Raportör, Uzman, Hukuk Müşaviri, Programcı, Çözümleyici, Bilgisayar İşletmeni, Başkatip, Zabıta Amiri ve Yardımcısı, Zabıta Başkomiseri ve Komiseri, İtfaiye Amiri, İtfaiye Başçavuşu, Çavuşu ve Onbaşısı ile Kontrol Memurları .................................................................. : 50
2- Diğerlerinden,
-8-15 inci derecelerden aylık alanlar........................................ : 48
-Diğer derecelerden aylık alanlar……………………………. : 49”
denilmektedir.
2016 ve 2017 yıllarını kapsayan 3’üncü dönem toplu sözleşmenin 5’inci maddesinde: “(1) 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karara ekli (II) ve (III) sayılı Cetvellere göre itfaiye amiri, itfaiye çavuşu, itfaiye onbaşısı ve itfaiye eri ile zabıta amiri, zabıta komiseri, zabıta komiser yardımcısı ve zabıta memuru kadrolarında bulunanların dereceleri itibarıyla yararlanmakta oldukları tazminat oranlarına 5 puan ilave edilir.” denilmektedir.
Yukarıdaki hükümlerden anlaşılacağı üzere Zabıta Memurluğu kadrosunda görevli personele %54 (% 49+%5) oranında özel hizmet tazminatı ödenmesi gerekmektedir. Ancak ....... Belediyesi zabıta memurluğu kadrosunda görev yapan ……. 'na %90 oranında özel hizmet tazminatı ödemesinde bulunulduğu tespit edilmiştir.
Sorumlular savunmalarında söz konusu personele 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamına giren kurumlardan aylık alanlara uygulanacak zam ve tazminatların, 17.04.2006 ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Devlet Memurlarına Ödenen Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar” esas alınarak ödenmediğini ileri sürmüşler ise de, hangi mevzuat düzenlemesine dayanarak ödeme yaptıklarını açıklamamışlardır.
Sorumluların savunmalarında ilgili personelin Hukuk İşleri Müdürlüğünü vekaleten yürütmesinden dolayı özel hizmet tazminatının fazla ödendiği yani vekalet ücreti olarak ödendiği belirtilmiş ise de,
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Vekalet Görevi ve Aylık Verilmesinin Şartları” başlıklı 86’ncı maddesinde, “Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir. Bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet asıldır. Ancak, ilkokul öğretmenliği (Yaz tatili hariç), tabiplik, diş tabipliği, eczacılık, köy ve beldelerdeki ebelik ve hemşirelik, mühendis ve mimarlık, veterinerlik, vaizlik, Kur'an Kursu öğreticiliği, imam- hatiplik ve müezzin-kayyımlığa ait boş kadrolara Maliye Bakanlığının izni (mahalli idarelerde izin şartı aranmaz) ile, açıktan vekil atanabilir. Aynı kurumdan birinci fıkrada sayılan ayrılmalar dolayısıyla atanan vekil memurlara vekalet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için, kurum dışından veya açıktan atananlara kurum içinden ilkokul öğretmenliğine atanan öğretmenler ile veznedarlık görevine atananlarla göreve başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı ödenir. Bu Kanuna tabi kurumlarda çalışan veteriner hekim veya hayvan sağlık memurları, veteriner hekim veya hayvan sağlık memuru bulunmayan belediyelerin veterinerlik veya hayvan sağlık memurluğu hizmetlerini ifa etmek üzere bu hizmetlerle ilgili kadrolara vekalet aylığı verilmek suretiyle atanabilirler. Yukarıda sayılan haller dışında, boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebilir...”
Aynı Kanun’un “Vekalet, İkinci Görev Aylık ve Ücretleri ile Diğer Ödemeler” başlıklı 175’inci maddesinde,“.......Ancak, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunludur.”
hükümleri yer almaktadır.
2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli anılan Karar’ın 9’uncu maddesinde aynen,
“(1) 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca,
a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirenlere,
aa) Vekaletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,
...
cc)Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları,
kaydıyla, vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark, 657 sayılı Kanunun 175 nci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.
aa) Esas ve usule ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartları bir arada taşımayanlara,
.....vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez.”
denilmektedir.
Mezkur mevzuat hükümleri uyarınca, asilde aranan şartları taşımayan birisinin vekaleten atanması durumunda bu ödemelerden faydalanması mümkün değildir.
Öte yandan, Mahalli idarelerde görev yapan devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları düzenleyen 04.07.2009 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in 5’inci maddesinde müdürlük kadrosu görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar arasında sayılmış olup 6’ncı maddesinde ise görevde yükselmelerin sınavla yapılacağı hüküm altına alınmıştır
07.05.2014 tarih ve 28993 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 23’üncü maddesi ile anılan Yönetmelik’e Ek-1 Teknik Öğrenim Gerektiren Müdürlükler ve Ek-2 Diğer Müdürlükler listeleri eklenmiş olup Hukuk İşleri Müdürlüğü Ek-2’de yer alan diğer müdürlükler arasında 20’nci sırada sayılmıştır. Yine yapılan değişiklik ile anılan Yönetmelik’in 7’nci maddesinin 1’inci fıkrasının “Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için” başlıklı (a) bendinin 4 numaralı alt bendinde,“Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak ” düzenlemesi getirilmiştir.
Zabıta memuru kadrosunda iken Hukuk İşleri Müdürlüğüne vekaleten atanan ……’nın uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrolarının herhangi birinde olmadığı bu nedenle de anılan Yönetmelik’e Ekli (2) sayılı Diğer Müdürlükler listesinde düzenlenen Hukuk İşleri Müdürlüğüne atanmak için aranan şartları taşımadığı anlaşılmaktadır.
Belirtilen gerekçelerle asilde aranan şartları taşımadığı halde ilgiliye vekaleten yürüttüğü Hukuk İşleri Müdürlüğü kadrosunun özel hizmet tazminatının ödenmesi sonucu kamu zararına neden olunmuştur.
Bu itibarla, ……’ya %54 yerine %90 oranında özel hizmet tazminatı ödenmesi sonucu oluşan ve hesabı aşağıda yer alan kamu zararı tablosunda gösterilen toplam …..- TL’nin,
…. TL’sinin Harcama Yetkilisi (Zabıta Müdürü) ….. ve Gerçekleştirme Görevlisi (İşçi) …..’ ya,
….. TL’sinin Harcama Yetkilisi (Hukuk İşleri Müdür V.) ….. ve Gerçekleştirme Görevlisi (İşçi) ……..’a,
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleriyle ödettirilmesine, anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.