Damga Vergisi
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
……. Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından yapılan ……. İlçesi sınırları dahilinde çöplerin toplanması, nakli, cadde ve sokakların süpürülmesi hizmet alımı işinin yüklenicisi ile alt yüklenici arasında imzalanan sözleşmeden damga vergisi kesintisi yapılmadığı tespit edilmiştir.
Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 18’inci maddesinin 4’üncü fıkrasında,“İdarece sözleşme imzalanmadan önce onaylanan listede yer alan alt yüklenicilerle bunlar işe başlamadan önce yüklenicinin sözleşme yapması ve bunun bir örneğini idareye vermesi gerekir.” denilmektedir. Bu hükme istinaden yüklenici alt yükleniciyle yapmış olduğu sözleşmeyi idareye sunmuştur.
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun “Konu” başlıklı 1’inci maddesinde, Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu belirtilmiştir. Tablonun “I. “Akitlerle ilgili kağıtlar”, “A. Belli parayı ihtiva eden kağıtlar” alt başlığının 1’inci sırasındaki hükme göre mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknameler damga vergisine tabidir.
Anılan Kanun’un “Resmi dairelerin mecburiyeti” başlıklı 26’ncı maddesinde, “Resmi dairelerin ilgili memurları kendilerine ibraz edilen kağıtların Damga Vergisini aramaya ve eksik olanları bir tutanakla tespit etmeye veya bunları tutanağı düzenlemek üzere, vergi dairesine göndermeye mecburdurlar.” denilmektedir.
Yukarıda zikredilen mevzuat hükümlerinden açıkça anlaşılacağı üzere söz konusu hizmet alımı işi ile ilgili olarak yüklenici ve alt yüklenici arasında imzalanan sözleşmenin damga vergisi tabi olduğu ve idarenin kendisine ibraz edilen bu sözleşmede damga vergisinin kesilip kesilmediğini arama sorumluluğunun olduğu açıktır.
Ancak yapılan incelemede ….. ilçesi sınırları dahilinde çöplerin toplanması, nakli, cadde ve sokakların süpürülmesi hizmet alımı işinde yüklenici ve alt yüklenici arasından imzalanan sözleşme üzerinden …….-TL tutarında damga vergisinin vergi dairesine ödenmek üzere ilgili hesabına kaydedilmesi gerekmekte iken bu işlemlerin yapılmadığı görülmüştür.
Sorumlular savunmalarında ….. Başkanlığı …’inci Dairesinin …… tarih ve …… nolu kararını gerekçe göstererek Damga vergisine konu olan alt yüklenici sözleşmesinin belli bir meblağı içermediği ya da bu bedelin hesaplanmasına ilişkin rakamlara yer verilmediği görüldüğünden ve belli bir meblağ içerdiği yönünde tespit yapılamadığından Damga Vergisinin kesilmemesinde mevzuata aykırı bir durum oluşmadığını belirtmişlerse de, Sorumluların savunmalarında gerekçe gösterdikleri Sayıştay 5'inci Dairesinin anılan kararında yüklenici ile alt yüklenici arasında imzalanan sözleşmeden damga vergisi kesilmediği fakat söz konusu damga vergisinin asıl yüklenici tarafından beyan edilerek ilgili vergi dairesi tarafından tahakkukunun yapıldığı görüldüğünden hesap ve işlemlerin yasal düzenlemelere uygun olduğuna karar verilmiştir. Fakat bahse konu olayda vergi dairesine herhangi bir beyan söz konusu değildir.
Diğer yandan savunmalarda sözleşmenin belli bir parasal bedeli ihtiva etmediği belirtilerek damga vergisinin kesilmemesinin mevzuata uygun olduğu belirtilmiş ve bu yönde karar veren ... 1. Vergi Mahkemesinin 2017/1020 esas ve 2018/571 Karar nolu kararı buna gerekçe olarak gösterilmiş ise de,
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun “Kağıtların mahiyetlerinin tayini” başlıklı 4’üncü maddesinde,
“Bir kağıdın tabi olacağı verginin tayini için o kağıdın mahiyetine bakılır ve buna göre tabloda yazılı vergisi bulunur.
Kağıtların mahiyetlerinin tayininde, şekli kanunlarda belirtilmiş olanlarda kanunlardaki adlarına, belirtilmemiş olanlarda üzerlerindeki yazının tazammun ettiği hüküm ve manaya bakılır.
Mahiyeti tayin edilmek istenen kağıt üzerinde başka bir kağıda atıf yapılmışsa, atıf yapılan kağıdın hükümlerine nazaran iktisap ettiği mahiyete göre vergi alınır.”
denilmektedir.
Anılan Kanun hükmünden açıkça anlaşılacağı gibi kağıdın belli parasal bedeli ihtiva edip etmediğinin tespiti için, mahiyeti tayin edilmek istenen kağıt üzerinde başka bir kağıda atıf yapılmışsa, atıf yapılan kağıdın hükümlerine nazaran iktisap ettiği mahiyete bakılır. Yani atıf yapılan kağıtlardaki rakamlar da, asıl kağıttaki rakamlar yerine geçer. Meblağ veya tutar itibariyle belirleme yapılması, nispi esasta alınan damga vergisi matrahının veya hacminin belirlenerek hukuki işlemi kavrama amacına yöneliktir.
Söz konusu sözleşmede açıkça atıf yapılmamış olsa da sözleşmenin tazammun ettiği hüküm ve manaya bakıldığında ilgili ihalenin birim fiyat teklif cetveli ile sözleşmede çalıştırılacak personel listesinin aynı şekilde oluşturulduğu görülmüştür. Damga vergisine matrah olacak tutar, yani sözleşmeye göre çalıştırılacak personelin ihalenin birim fiyat teklif cetvelinde yer alan satırlara karşılık gelen tutarların toplamına göre bulunmalıdır.
Sonuç olarak ilgili sözleşmede her ne kadar “sözleşmenin bedeli” başlıklı 7’nci madde boş bırakılarak herhangi bir bedel belirtilmemiş olsa da sözleşmenin belli bir parayı ihtiva eden bir sözleşme mahiyetinde olduğu açıktır. Bu bakımdan ilgili vergi mahkemesi kararına ve sözleşmenin bedel içermediği yönündeki savunmalara katılmak mümkün değildir.
Öte yandan, Denetçi tarafından düzenlenen Raporun sonuç kısmında, İdarenin alt yüklenici sözleşmesi üzerinden Damga Vergisi kesintisi yapılmaması sonucu neden olunan kamu zararı tutarı …… TL’nin sorumlularına ödettirilmesi istenmişse de,
Damga vergisi Hazine gelirlerinden olduğundan ve belediyelerce vergi sorumlusu sıfatıyla tahsil edilen damga vergileri de bilahare ilgili vergi dairelerine ödendiğinden, sorgu konusu olayda alt yüklenici sözleşmesi üzerinden Damga Vergisi kesintisi yapılmaması ... ……. Belediyesi bütçesi bakımından kamu zararı oluşturmamaktadır.
Bu nedenle, ……. Belediyesi bütçesi bakımından kamu zararı oluşmadığından ……-TL için ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,
Ancak, söz konusu damga vergisi tahsilatının sağlanması için konunun Hazine ve Maliye Bakanlığına yazılmasına,
oy birliğiyle karar verildi.