Toplu Taşıma Ücreti
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
Belediye Meclisinin almış olduğu karar ile Belediyede görevli memurlara personel servis hizmeti desteği olarak verilen toplu taşıma ücretinin hafta sonu tatil günleri için de ödendiği tespit edilmiştir.
Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Yönetmeliğinin “Personel servis hizmetinin ihdası ve personel servis araçlarının kiralanması” başlıklı 5’inci maddesinde,
“Trafiğin sıkışık bulunduğu şehir merkezlerinde işletilen muayyen tarifeli taşıtların, çalışan personelin zamanında işbaşında bulunmalarını temin edecek nitelik ve yeterlilikte bulunmadığı hallerde, kamu kurum ve kuruluşlarının yetkili organlarının, personelini işbaşına götürüp getirmek amacıyla kiralama yoluyla veya kendi öz mal taşıtlarıyla personel servis hizmeti ihdas ve işletmesine lüzum görmesi ve bu kurumların gördükleri hizmetlerin daimi ve muntazam şekilde görülen hizmetlerden olması zorunludur.
Kamu kurum ve kuruluşları, kiralama yoluyla veya kendi öz mal taşıtlarıyla personel servis hizmeti ihdas ve işletebilmeleri için, aşağıda belirtilen bilgi ve belgelerle Bakanlığa başvurarak izin almak zorundadır.
a) (Değişik: 15/3/2005 – 2005/8625 K.) Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan personelin taşınması hizmetinin, öncelikle belediyelere ait toplu taşıma araçları ve belediyelerce toplu taşıma yapılması konusunda ruhsat, uygunluk ve güzergah izni verilen gerçek ve tüzel kişilere ait, belediyelerce belirlenen fîyat tarifelerine göre taşıma yapan halk otobüsü, minibüs ve benzeri araçlardan yararlanılarak yerine getirilmesi esastır…”
denilmektedir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde, “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” hükmü bulunmaktadır.
Ancak …… Belediye Meclisinin 07.11.2013 tarih ve 513 sayılı kararında “Belediyemizde 657 sayılı Devlet Memurları Kanuna göre görev yapan personele (... serbest kartları ve Zabıta personellerimiz hariç) yasa ve yönetmelikler çerçevesinde Her ay 120 kontör karşılığı net ücret ödenmesine ilişkin ekli Hukuk ve Tarifeler ile Bütçe ve Plan Komisyonları müşterek Raporu geldiği ve yazıldığı şekilde oylamaya sunuldu. Kabulüne oybirliği ile karar verildi.” denilmektedir.
……. Belediyesince düzenli olarak hafta sonu tatil günleri için de personele toplu taşıma ücreti ödemesi yapıldığı görülmüştür. Şöyle ki, söz konusu meclis kararında her personele, her ay 120 kontör karşılığı net ödeme yapılacağı belirtilmiştir. Buradan hareketle 120/4= 30 iş günü üzerinden otobüs kartı ödemesi yapıldığı anlaşılmaktadır.
Bununla beraber, 12.08.2011 tarih ve 2011/30 Karar sayılı ... Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) Genel Kurul Kararının Diğer Hususlar başlıklı 4’üncü maddesinin 2’nci fıkrasında da aylık 90 binişlik tam manyetik kart bedeli üzerinden resmi kurumlarla yapılan taşıma protokolleri gereğince ... Serbest Kartlarının işlem görmesi karara bağlanmıştır. Bu karara göre de belediyede görevli memurlara en fazla 90 binişlik tam manyetik kart bedeli karşılığı ... Serbest Kartlarının verilmesi gerekmektedir.
Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan personele, zamanında işbaşında bulunmalarını ve gün içinde hizmet birimleri arasında gidip gelmelerini sağlamak amacıyla aylık azami kaç binişlik otobüs kartı verilebileceğine dair mevzuatta herhangi bir düzenleme bulunmamakla birlikte, yukarıda yer alan hesaplama dikkate alındığında, Belediye Meclisi tarafından tespit edilmiş olan aylık 120 binişlik kart temininin gerçek ihtiyacın üzerinde olduğu görülmektedir
Sorumlularca bazı personelin işe gidiş geliş için birden fazla araç kullandığı, bazılarının ise hafta sonu da işe geldikleri için daha fazla karta ihtiyaç duydukları belirtilmiş ise de, bu durumda dahi 22*4=88 binişlik karta ihtiyaç olduğu açıktır. Zira bir ayda 30 gün ve 4 hafta sonu olduğu düşünüldüğünde, memurların görev yapacakları işgünü sayısı 22 gün olmaktadır. Memurlar işe gidiş gelişte iki vasıta kullandıkları varsayımı altında günde 4 defa toplu taşıma kullanacaklardır. Üstelik ulaşım kartı verilen personelin tamamının birden fazla araç kullanmadığı da bir gerçektir.
Bunun yanında, adı geçen Yönetmeliğin 5’inci maddesinde açıkça belirtildiği gibi, söz konusu otobüs kartı yardımı, kurumlarda çalışan personelin işe gidiş gelişini sağlamak üzere yapılmalıdır. Her durumda işe gidilse de, gidilmese de verilecek bir yardım değildir. Bu nedenle, düzenli olarak hafta sonu tatil günleri için personele toplu taşıma ücretinin ödenmesi mümkün değildir. Kişiler eğer hafta sonu işe gelmişler ise işe gelişlerinin puantajları tutularak, bunun karşılığı olan yardımları almaları gerekmektedir.
Sonuç olarak toplu taşıma ücreti olarak 22x4x2,5-TL(2017 yılı için bir binişlik ücret)=220-TL verilmesinin yeteceği görülmektedir. Dolayısıyla, işe gidiş geliş için birden fazla araç kullanan personel bile en fazla 220 TL’ye ihtiyaç duymaktadır.
Yukarıda açıklamalara ve mevzuat hükümlerine aykırı olarak, ... Belediyesinde görevli memurlara personel servis hizmeti desteği olarak verilen toplu taşıma ücretinin hafta sonu tatil günleri içinde ödenmesi sonucu oluşan ahizleri ve hesabı aşağıda yer alan kamu zararı tablosunda gösterilen toplam ……..-TL kamu zararına neden olunmuştur.
Bu itibarla, kamu zararı ……-TL’nin
……-TL’sinin Harcama Yetkilisi (Sağlık İşleri Müdür V.) ……, Gerçekleştirme Görevlisi (Şef) …… ve Diğer sorumlular (Meclis Üyeleri)’….e
……..-TL’sinin Harcama Yetkilisi (İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü) ……., Gerçekleştirme Görevlisi (Şef) ……. ve Diğer sorumlular (Meclis Üyeleri), …e
……..-TL’sinin Harcama Yetkilisi (Destek Hizmetleri Müdürü) ……. Gerçekleştirme Görevlisi (Şef) …… ve Diğer sorumlular (Meclis Üyeleri) . ……, e
…….-TL’sinin Harcama Yetkilisi (Gider Müdürü) ……. Gerçekleştirme Görevlisi (Şef) …… ve Diğer sorumlular (Meclis Üyeleri) ……, e
…….-TL’sinin Harcama Yetkilisi (Hukuk İşleri Müdür V.) ……. Gerçekleştirme
……,
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faiziyle ödettirilmesine, anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı oy,
Üye Dr. ……..’un karşı oy gerekçesi:
Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Personel servis hizmetinin ihdası ve personel servis araçlarının kiralanması” başlıklı 5’nci maddesine göre kurumların personelin zamanında işbaşında bulunmasını temin etmek için belediyelere ait toplu taşıma araçlarının kullanılması öncelikli olmak üzere ulaşım hizmeti sağlaması mümkündür. Mevzuatta söz konusu ulaşım yardımının toplu taşımadan yararlanmak üzere otobüs kartı olarak sağlanması durumunda aylık azami kaç binişlik olarak verileceğine ilişkin düzenleme yer almamaktadır. Personelin işbaşına ulaştırılması konusunda sağlanacak hizmetin, hangi durumlarda ve ne şekilde yerine getirileceği mevzuatta düzenlenirken, bu yardımın otobüs kartı biçiminde olması halinde kaç adet olarak verilmesi gerektiği konusunda bir düzenlemenin olmaması, konunun idarenin takdirine bırakıldığını göstermektedir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’nci maddesine göre kamu zararının kurucu unsurları arasında, kamu zararı olarak nitelendirilen durumun mevzuata aykırı karar, işlem ve eylemleri sonucunda ortaya çıkması yer alır. Oysa bahse konu olayda idare tarafından personele sağlanan ulaşım yardımı mevzuata aykırılık taşımamaktadır, yalnızca mevzuatta açıkça düzenlenmeyen bir hususta idarenin takdir yetkisini kullanması söz konusudur.
Bununla birlikte, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, kamu kaynaklarının verimli, etkili ve ekonomik bir biçimde kullanılması konusunda idareleri sorumlu ve yetkili kılmaktadır. Buradan bahisle, kamu kaynaklarının kullanılmasını gerektiren bir konunun belli ölçüde idarenin takdirine bırakılmış olması, söz konusu takdir yetkisinin sınırsız biçimde kullanılabileceği anlamına gelmez. Aksine, Kanun’un ruhu, mali külfet getiren tüm konularda idarelerin ihtiyatlı, ölçülü ve makul davranmasını amaçlar. Bu noktada, ... Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi’nin (UKOME) 12.08.2011 tarih ve 2011/30 sayılı Kararı’nın Diğer Hususlar başlıklı 4’üncü maddesinin 2’nci fıkrası ile sorgu konusu hususta 90 binişlik tam manyetik kart bedeli üzerinden resmi kurumlarla yapılan taşıma protokolleri gereğince … Serbest Kartlarının işlem görmesinin karara bağlanmış olması, idarelerce yol gösterici nitelikte olsa da, bağlayıcı değildir. İdarelerin, kurumlarında çalışan personelin ikametgah durumu, ulaşım imkanları vb. durumları dikkate alarak duruma özgü biçimde karara bağladığı makul sınırlar içinde kalan ulaşım yardım bedellerinin kamu zararı olarak değerlendirilmemesi gerekir. Kaldı ki, sorgu konusu edilen ulaşım yardımı yerine, idarenin personelin mesai başına getirilmesi amacı ile servis hizmeti sağlaması halinde, ödenecek toplam bedelin mevcut durumda yapılan harcamadan daha fazla olacağı değerlendirildiğinden, kaynakların kullanılması bakımından kamu yararının gözetilmiş olduğu da düşünülmektedir.
Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda, sorgu konusu edilen hususun idarenin takdir yetkisi içerisinde kaldığı, bu çerçevede söz konusu yardımın UKOME tarafından ifade edilen 90 binişlik kart bedelinden önemli oranda bir sapma göstermeyen bir tutar üzerinden (120 adet biniş) karara bağlanmış olduğu, makul sınırlar içerisinde değerlendirilebilecek bu işlemin mevzuata aykırılık taşımamasından bahisle kamu zararı olarak nitelendirilemeyeceği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, konu hakkında ilişilecek bir husus bulunmadığına karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.