Fiyat farkı
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
.......... tarihinde ihale edilen, yüklenicisi ...........Şti. olan .......... -TL sözleşme bedelli ....işinde fiyat farkı hesaplamalarının hatalı yapıldığı tespit edilmiştir.
29.11.2013 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 2013/5215 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasları’n “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde,
Güncel endeks: Uygulama ayına ait endeksi,
Temel endeks: İhale tarihinin içinde bulunduğu aya ait endeksi, çerçeve anlaşma ihalelerinde ise münferit sözleşme için teklif vermeye davetin yapıldığı tarihin içinde bulunduğu aya ait endeksi,
Uygulama ayı: İş programına uygun olarak işlerin gerçekleştirilmesi gereken ayı,
ifade ettiği hüküm altına alınmıştır.
Aynı Esasların “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımları ve elektronik haberleşme hizmeti alımları dışındaki diğer hizmet alımlarında fiyat farklarının,
F = An x B x ( Pn-1)
Pn = a1+a2(In/Io)+b1(Yn/Yo)+b2(Gn/Go)+c(Mn/Mo) formülleri uygulanarak hesaplanacağı belirtilmiş ve ilgili maddenin devamında ise,
“Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den,
a) İo, İn: İşçilikle ilgili temel asgari ücreti ve güncel asgari ücreti,
b) Yo, Yn: Katı ve sıvı yakıtlar için, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun 23 numaralı “Kok Kömürü ve Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri”,
231 numaralı “Kok Fırını Ürünleri”, 232 numaralı “Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,
c) Go, Gn: İhale konusu hizmet kapsamında yer alan malzeme ve diğer hizmetler için fiyat farkı hesabına esas sayı veya sayıları,
ç) Mo, Mn: Makine ve ekipmana ait amortisman için, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun 29 numaralı “Makine ve Teçhizat b.y.s.”, 291 numaralı “Uçak, Motorlu Taşıt ve Motosiklet Motorları Hariç Olmak Üzere Mekanik Güç Kullanımı ve Üretimi İçin Makineler”, 292 numaralı “Diğer Genel Amaçlı Makineler”, 293 numaralı “Tarım ve Ormancılık Makineleri”, 295 numaralı “Diğer Özel Amaçlı Makineler” sütunundaki sayıyı,
ifade eder.
(5) Yukarıdaki endekslerden Go ve Gn için idarece, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yılı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosundan alt sektörler itibarıyla malzeme ve diğer hizmetlerin niteliği ve gereklerine uygun olan sütun veya sütunlar tespit edilerek hangi sütun veya sütunlardaki sayı veya sayıların kullanılacağının ihale dokümanında belirtilmesi zorunludur. İdarelerin bu tespiti yapamamaları veya yapmamaları durumlarda ise Go ve Gn endeksleri için Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun “ ÜFE Genel” sütunundaki sayılar esas alınır.”
denilmiştir.
....işine ait İdari Şartnamenin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde,
“46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.
46.1.1. Resmi Gazete Tar:31/08/2013-Resmi Gazete Sayısı:28751 Karar Sayısı:2013/5215 Karar Tarihi:27/06/2013 4734 S.K.göre ihale edilen Hizmet Alımlarına uygulanacak esaslara göre verilir.” düzenlemesi yer almış ve Fiyat Farkı Hesabında kullanılacak katsayılar, a1= 0,83, b1= 0,07, c= 0,1 olarak belirlenmiştir.
Söz konusu hizmet alım işine ait hakediş belgelerinin incelenmesi neticesinde, 2013/5215 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslarda belirlenmiş olan fiyat farkı formülü olan,
Pn = a1+a2(In/Io)+b1(Yn/Yo)+b2(Gn/Go)+c(Mn/Mo) yerine,
Pn = a1+a2(In/Io)+b1(Yn/Yo)+b2(Gn/Go)+c(Kn/Ko)+d(Mn/Mo) formülünün kullanıldığı, formülde yer alan a2,b2 ve d katsayıları “0” alınmak suretiyle de nihai formülün,
Pn = a1+ b1(Yn/Yo)+c(Kn/Ko) şeklinde uygulandığı,
Formülde yer alan endekslerden Yo ve Yn (Katı ve sıvı yakıtlar endeksi) için, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun 23 numaralı “Kok Kömürü ve Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri”, 231 numaralı “Kok Fırını Ürünleri”, 232 numaralı “Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan biri veya birkaçı yerine, Yurt içi Üretici Fiyat Endeksi (2003=100) tablosunun 24 numaralı Ana Metaller Endeksinin uygulandığı,
Formülde yer alan endekslerden Mo ve Mn (Makine ve ekipmana ait amortisman) için, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun 29 numaralı “Makine ve Teçhizat b.y.s.” veya 291 numaralı “Uçak, Motorlu Taşıt ve Motosiklet Motorları Hariç Olmak Üzere Mekanik Güç Kullanımı ve Üretimi İçin Makineler” veya 292 numaralı “Diğer Genel Amaçlı Makineler” veya 293 numaralı “Tarım ve Ormancılık Makineleri” veya 295 numaralı “Diğer Özel Amaçlı Makineler” sütunundaki sayı yerine, Yurt içi üretici fiyat endeksi (2003=100) tablosunun 16 numaralı Ağaç ve Mantar Ürünleri (Mobilya Hariç) (Ko,Kn) endeksinin uygulandığı,
Ayrıca, formülde yer alan temel endekslerin, ihale tarihinin içinde bulunduğu aya ait endeks yerine, ihale tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksler, güncel endekslerin ise uygulama ayına ait endeks yerine, uygulama ayının bir önceki ayına ait endeks olarak esas alındığı,
görülmüştür.
Yukarıda belirtilmiş olan hatalar sonucu elde edilmiş olan tutarlara göre fiyat farkı ödenmesi mevzuata aykırı olmakla birlikte, Kararnamede belirtilen formüle uygun şekilde fiyat farkı hesabı yapılması da mümkün değildir. Zira, söz konusu İşe ait hakedişlerdeki fiyat formülünde yer alan b1 katsayısına uygulanacak olan katı ve sıvı yakıtlar endeksi belirlenmemiş olduğu gibi, c katsayısına uygulanacak olan makine ve ekipmana ait amortisman endeksi de belirlenmemiştir.
Bu durumda, Kararname’nin “Endeks veya fiyat belirlenmeyen hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 10’uncu maddesinde, “İhale dokümanında fiyat farkı verileceği öngörülmesine rağmen idare tarafından sabit katsayılar ile endekslerin belirlenmediği durumlarda, temel endeks ve güncel endeks olarak, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun “ÜFE Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” hükmü gereğince, fiyat farkı verileceği öngörülmesine rağmen, ....işinde olduğu gibi endekslerin hatalı belirlenmiş olması veya hiç belirlenmemiş olması durumunda işçilikler haricindeki katsayılar için ÜFE Genel sütunundaki endeks katsayıları esas alınarak fiyat farkı hesaplanması gerekmektedir.
Bu durumda, ....işine ait fiyat farkı katsayısının Pn= a1+b2(Gn/Go), [Pn=0,83+(0,17x(Gn/Go))] şeklinde hesaplanması mevzuata uygun olacaktır.
Ayrıca yukarıda da belirtildiği üzere, 11.11.2016 tarihinde ihale edilmiş olan ....işinin, 2013/5215 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Fiyat Farkı Esaslarının 5’inci maddesi uyarınca yapılacak hesaplamalarında temel endeks olarak Kasım 2016 dönemine ait endekslerin, güncel endeks olarak ise uygulama dönemlerine ait endekslerin kullanılması gerekmektedir.
Bu itibarla, ....işine ait fiyat farkı hesaplamalarının yukarıda belirtildiği üzere 2013/5215 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslara aykırı olarak yapılması suretiyle toplam .......... -TL kamu zararına neden olunmuştur.
Sorumluların savunmalarında sehven hata yapıldığı, söz konusu kamu zararının yüklenicinin alacaklarından tahsil edildiği bildirilmiş ise de, savunma ekinde gönderilmiş olan 20.06.2018 tarih ve 8044 numaralı muhasebe işlem fişinin incelenmesi neticesinde, sorgu konusu edilen …TL tutarındaki kamu zararının tahsil edilmediği, Kişilerden Alacaklar Hesabına kaydedildiği görülmüştür.
Bu itibarla, kamu zararı tutarı .......... TL’nin
.......... müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca .... İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.