Hakediş
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
A) .......... tarihinde ihale edilen ve ...........Şti olan …-TL sözleşme bedelli ..............işine ait İdari Şartnamede ve Teknik Şartnamede belirtilmiş olan araçlardan henüz temin edilmemiş olmaları nedeniyle fiilen çalıştırılmaları mümkün olmayanlar için de puantaj tutularak hakediş ödemesi yapıldığı tespit edilmiştir.
Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’inci maddesinde,
“a) Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi :
Sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (4 üncü maddede tanımlanan sürekli nitelikte bir iş olması) veya işin bölümlere ayrılabilir olması durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla, kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılır. Yüklenici tarafından yapılan işlerin bedelleri, sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.
İdarenin isteği halinde yüklenici, kesin hesapları kontrol teşkilatının denetimi altında olmak üzere işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için bu kesinleştirilmiş miktarlar dikkate alınır.
Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.
1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde,
Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci (20.) günü düzenlenir.
İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir. …”
hükmü bulunmaktadır.
Aynı Genel Şartnamenin “Hizmetin kabulü” başlıklı 44’üncü maddesinin “Sürekli Nitelikteki İşler” başlıklı (b) bendinde,“Kontrol teşkilatının Genel Şartname gereğince tuttuğu kayıtlar ile yükleniciye yapılan ödemelere ilişkin belge ve kayıtlar idarece (a) fıkrasında öngörüldüğü şekilde kurulan kabul komisyonu tarafından esas alınır. Kabul komisyonu, yüklenicinin yapılan iş nedeniyle idareye karşı herhangi bir yükümlülüğünün kalmadığına karar verirse, üç nüshalı bir kabul belgesi düzenler ve bir nüshasını yükleniciye verir. Eğer yüklenicinin idareye karşı olan yükümlülüklerinden herhangi birini yerine getirmediği tespit edilirse, buna ilişkin sözleşmesinde belirtilen ceza ve kesintiler uygulanır ve kabul belgesi bundan sonra verilir.” denilmektedir.
..............işine ait İdari Şartnamenin “Teklif mektubunun şekli ve içeriği” başlıklı 23’üncü maddesinde, “Teklif mektupları, ekteki form örneğine uygun şekilde yazılı ve imzalı olarak sunulur.” denilmiş olup, yüklenici firma da standart formlar arasında yer alan Birim Fiyat Teklif Cetvelinde, Hidrolik Sıkıştırmalı Büyük Çöp Kamyonu (11 m³ Atık Kapasiteli), Hidrolik Sıkıştırmalı Küçük Çöp Kamyonu (7 m³ Atık Kapasiteli), Damperli Kamyon (4 ton Atık Taşıma Kapasiteli), Vakumlu Yol Süpürme Aracı (4 m3 Atık Kapasiteli), Mini Damper Çöp Toplama Aracı (3 m3 Atık Kapasiteli), Elektrikli Mini Damperli Çöp Kamyoneti, Mini Damper Çöp Toplama Aracı (3 m3 Atık Kapasiteli), Elektrikli Vakumlu Yol Süpürme Aracı, Römorklu taşıyıcı, Arazöz (10 Ton Su Taşıma Kapasiteli), Konteynır Yıkama ve Dezenfekte Aracı (Geri Dönüşümlü Kombi Tipi) ile Elle Motorlu Çöp Toplama Aracı için saat başına fiyat teklifinde bulunmuştur. Yapılan incelemede, söz konusu hizmet alım işi kapsamında çalıştırılan araçlar için çalışma saatlerini gösterir puantajlar tutulduğu ve bu puantajlarda yer alan çalışma saati miktarları ile yüklenicinin araçlar başına teklif etmiş olduğu tutarların çarpımı sonucunda hakediş tutarlarının tespit edildiği görülmüştür.
Fakat, söz konusu İşe ilişkin ihale dokümanı, yükleniciye ait olan ve hizmet alımı kapsamında çalıştırılan araçların ruhsatları, hakediş raporları ve ekli belgelerin incelenmesi neticesinde, araçlardan bir kısmı için, söz konusu araçlar daha trafiğe çıkmamış olmalarına rağmen puantaj tutularak çalıştırılmış gibi yükleniciye ödeme yapıldığı görülmüştür.
İdare ile yüklenici firma arasında imzalanmış olan 18.12.2015 tarihli sözleşmenin “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesine göre, işe başlama tarihi 01.01.2016 olarak belirlenmiş olup, 31.12.2015 tarihinde işyeri teslimi yapılarak işe başlanılmıştır. Hakedişler de 01.01.2016 tarihi ve sonraki dönemlerde yapılan işlerin karşılığı olarak ödenmiştir.
Anılan işe ilişkin İdare Şartnamede ve Teknik Şartnamede özellikleri belirtilen ve …tarihinden itibaren çalışmış gibi saat başına hakediş ödemesi yapılan …tarihinde trafiğe çıkış kaydı olan 8 adet Hidrolik Sıkıştırmalı Küçük Çöp Kamyonu (7 m³ Atık Kapasiteli), …tarihinde trafiğe çıkmış olan 1 adet Damperli Kamyon (4 ton Atık Taşıma Kapasiteli), …tarihinde trafiğe çıkış kaydı olan 1 adet Vakumlu Yol Süpürme Aracı (4 m³ Atık Kapasiteli) için bu tarihlerden önceki günler için puantaj tutmak suretiyle ödemede bulunulması mümkün değildir.
Bu itibarla, ..............işine ait İdari Şartnamede ve Teknik Şartnamede belirtilmiş olan araçlardan çalıştırılmayanlar için de puantaj tutularak hakediş ödemesi yapılmak suretiyle .......... -TL kamu zararına neden olunmuştur.
Bununla birlikte kamu zararı tutarı .......... -TL’nin .......... tarihinde .. nolu muhasebe işlem fişiyle kişi borcuna alınıp … tarihinde … nolu muhasebe işlem fişiyle ilgili firmanın alacağından mahsup edilmek suretiyle tahsil edildiği anlaşıldığından, sorgu konusu husus hakkında ilişilecek husus kalmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca .... İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,
B-) ..............işine ait İdari Şartnamede ve Teknik Şartnamede belirtilmiş olan araçlardan henüz teslim edilmemiş olduğundan çalıştırılamayanlar için ceza kesintisi uygulanmadığı tespit edilmiştir.
İdare ile yüklenici firma arasında imzalanmış olan 18.12.2015 tarihli sözleşmenin “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesine göre, işe başlama tarihi 01.01.2016 olarak belirlenmiş olup,31.12.2015 tarihinde işyeri teslimi yapılarak işe başlanılmıştır. Hakedişler de 01.01.2016 tarihi ve sonraki dönemlerde yapılan işlerin karşılığı olarak ödenmiştir.
Fakat bazı araçların henüz idareye teslim edilmemiş olmalarına rağmen ilgili araçlar hakkında puantaj tutulup ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.
İşe ait Teknik Şartnamenin “Cezai İşlemler” başlıklı 8’inci maddesinde, “Her eksik personel çalıştırma durumunda günlük (izin ve rapor hatiç) 1.000,00(bin)TL, programa göre zamanında bitirilmeyen her caddeye 1.500,00(BinBeşyüz)TL, sokak ve pazaryeri için 1.000,00(Bin)TL Resmi Kurum ve kuruluşların çöplerinin zamanında alınmaması durumunda kurum başı 1.500,00(BinBeşyüz)TL çöp toplama esnasında süpürülmeyen Konteyner dipleri ve zamanında boşaltılmayan konteynerler için 1.000,00(Bin)TL her eksik çalışan araç için günlük 1.500,00(BinBeşyüz)TL ceza uygulanır. Denetim elemanlarının tuttuğu rapor doğrultusunda idarenin onayıyla uygulanır” hükmü bulunmaktadır.
İşe başlama tarihi …olan söz konusu İşe ilişkin İdare Şartnamede ve Teknik Şartnamede özellikleri belirtilen, fakat trafiğe çıkışları … tarihinden daha sonra olan,… tarihinde trafiğe çıkış kaydı olan 8 adet Hidrolik Sıkıştırmalı Küçük Çöp Kamyonu (7 m³ Atık Kapasiteli),… tarihinde trafiğe çıkış kaydı olan 1 adet Damperli Kamyon (4 ton Atık Taşıma Kapasiteli…tarihinde trafiğe çıkış kaydı olan 1 adet Vakumlu Yol Süpürme Aracı (4 m3 Atık Kapasiteli),… tarihinde trafiğe çıkış kaydı olan 1 adet Elektrikli Mini Damperli Çöp Kamyoneti (4x2), …tarihinde trafiğe çıkış kaydı olan 2 adet Yarı Römork için, Teknik Şartnamenin 8’inci maddesi uyarınca ceza kesintisi uygulanması gerekmektedir.
Bu itibarla, ..............işine ait İdari Şartnamede ve Teknik Şartnamede belirtilmiş olan araçlardan İdareye teslim edilmediğinden çalıştırılamayanlar için cezai kesinti uygulanmaması nedeniyle .......... -TL kamu zararına neden olunmuştur.
Bununla birlikte kamu zararı tutarı .......... -TL’nin … tarihinde … nolu muhasebe işlem fişiyle kişi borcuna alınıp … tarihinde … nolu muhasebe işlem fişiyle ilgili firmanın alacağından mahsup edilmek suretiyle tahsil edildiği anlaşıldığından, sorgu konusu husus hakkında ilişilecek husus kalmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca .... İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,
C-) ..............işinde çalıştırılan engelli personel için ödenen fiyat farkı hesaplamalarının hatalı olduğu tespit edilmiştir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 30’uncu maddesinin altıncı fıkrasında, özel sektör işverenlerince bu madde kapsamında çalıştırılan 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi engelli sigortalılar ile 5378 sayılı Kanunun 14’üncü maddesinde belirtilen korumalı işyerlerinde çalıştırılan engelli sigortalıların, aynı Kanunun 72’nci ve 73’üncü maddelerinde sayılan ve 78’inci maddesiyle belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamının, kontenjan fazlası engelli çalıştıran, yükümlü olmadıkları halde engelli çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir engelli için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamının Hazinece karşılanacağı hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda anılan Kanun hükmü uyarınca, engelli personel için işveren maliyetleri açısından teşvik uygulaması bulunmakta olup, asgari ücret tabanı üzerinden hesap edilen ve işveren işsizlik primine yer verilmeyen işveren maliyeti kadarlık tutar Hazinece karşılandığından dolayı, bu kısmın fiyat farkı hesaplamalarında dikkate alınmaması gerekmektedir. Zira, asgari ücret artışı durumunda teşvik unsuru olan ve işverence karşılanacak olan maliyet daha da azalmakta olup, bu durum dikkate alınmadan yapılan hesaplamalar hatalı sonuçlara sebebiyet verecektir.
29.11.2013 tarihinde yürürlüğe giren 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların “İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan, “İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.” hükmü gereğince, Hazinece karşılanan prim tutarlarının yüklenicilerin hakediş ödemesinden fiyat farkı kesintisi olarak düşülmesi gerekmektedir.
Söz konusu işe ait İdari Şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde engelli çalışanlara Brüt Asgari Ücretin % 100 Fazlası Ödeneceği belirtilmiş olup, buna göre engelli çalışanlar için ödenmesi gereken kişi başı fiyat farkı .......... -TL olmalıdır.
Bu itibarla, ..............işinde çalıştırılan engelli personel için ödenen fiyat farkı hesaplamalarının hatalı yapılması suretiyle .......... -TL kamu zararına neden olunmuştur.
Bununla birlikte kamu zararı tutarı .......... -TL’nin, .......... tarihinde .. nolu muhasebe işlem fişiyle kişi borcuna alınıp … tarihinde … nolu muhasebe işlem fişiyle ilgili firmanın alacağından mahsup edilmek suretiyle tahsil edildiği anlaşıldığından, sorgu konusu husus hakkında ilişilecek husus kalmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca .... İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,
Karar verildi.