Mali Sorumluluk Sigortası
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortalarının geç ödenmesi nedeniyle gecikme sürprimi (ek primi) ödendiği görülmüştür.
14.07.2007 tarihli ve26582 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik’in ‘Zamanında Yenilenmeyen Sigorta Sözleşmeleri’ başlıklı 7’nci maddesinde,
“Araç işletenleri sigorta sözleşmesini bitim tarihi itibariyle yenilemekle yükümlüdür. Araç işleteninin sigorta sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren yenileme işlemini gerçekleştirmediği her 30 gün için müteakip sigorta sözleşmesinde prim, %50 ile sınırlı olmak üzere % 5 ilave edilerek hesaplanır.” ifadesi yer almaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Kişisel sorumluluk ve zarar” başlıklı 12’nci maddesinde,
“Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar.
Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır.
Zararların ödettirilmesinde bu konudaki genel hükümler uygulanır. Ancak fiilin meydana geldiği tarihte en alt derecenin birinci kademesinde bulunan memurun brüt aylığının yarısını geçmeyen zararlar, kabul etmesi halinde disiplin amiri veya yetkili disiplin kurulu kararına göre ilgili memurca ödenir.” denilmekte,
5018 sayılı Kamu Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap Verme Sorumluluğu” başlıklı 8 inci maddesinde ise,
“Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.”
hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanun’un “Kamu Zararı” başlıklı 71 inci maddesinde ise,
“Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde,
a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,
d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
f) (Mülga)
g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,
Esas alınır.
Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir.” denilmektedir.
Bu itibarla, zorunlu mali sorumluluk sigortasının ihmalen geç yaptırılması sonucunda idarenin ödemek zorunda kaldığı gecikme bedelinin kamu zararı olduğu tespit edilmiştir. Ancak, bahse konu kamu zararının … tarih ve … İşlem sayılı banka dekontu ile tahsil edildiği anlaşıldığından sorgu konusu edilen …-TL hakkında ilişilecek husus kalmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy:
Üye … ve …’ın karşı oy gerekçesi:
Sorgu konusu edilen olayda sigorta priminin geç yaptırılması sonucu ödenen ve kamu zararı olduğu iddia edilen …-TL gecikilmiş süreye ilişkin prim farkını ifade etmektedir.
Bir başka deyişle ödenen tutar, sigortanın geç yaptırılması için ödenen gecikme cezasının yanı sıra, gecikilen döneme ait sigorta primini de içermektedir. Mali sorumluluk sigortasının geç yaptırılmasından dolayı ortaya çıkan bir prim cezası olmakla birlikte, söz konusu ceza tutarı kamu zararı olarak iddia edilen tutarın oldukça az bir kısmını oluşturmaktadır ve sorguda hesaplanmamıştır. Bu itibarla, söz konusu tutarın poliçenin teminat döneminin kaydırılması sonucunda ödenmiş olması sebebiyle kamu zararı oluşturmadığından ilişilecek husus bulunmadığı ve yersiz tahsil edilen tutarın ilgilisine iade edilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.