Sosyal Yardımlar
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
Denetçi tarafından, … Belediyesi’nin dar gelirli, yoksul, muhtaç, kimsesiz ve engelliler için sağlamış olduğu maddi yardımların kişilerin muhtaçlık durumları herhangi bir resmi usul ve esasa dayanan objektif ölçülerle belirlenmeksizin yapılması sebebiyle kamu zararına neden olunduğu iddia edilmişse de,
Belediyelerin görev ve sorumlulukları 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 14’üncü, yetki ve imtiyazları 15’inci, belediyelerin giderleri de aynı Kanunun 60’ıncı maddesinde belirtilmiştir. Buna göre, belediye bütçesinden yapılan harcamanın, öncelikle mahalli müşterek bir ihtiyacın karşılanmasına yönelik olması, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 14’üncü maddesinde sayılmış olan belediyelerin görev ve sorumlulukları ile 15’nci maddesinde sayılmış olan belediyenin yetki ve imtiyazları arasında bulunması ve aynı Kanunun 60’ıncı maddesinde sayılan Belediye giderleri arasında yer alması gerekmektedir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ‘Belediye Giderleri’ başlıklı 60’ıncı maddesinin (i) bendinde yer alan “dar gelirli, yoksul, muhtaç ve kimsesizler ile engellilere yapılacak sosyal hizmet ve yardımlar” ifadesi ile bu konuda belediyelerin bütçelerine ödenek koymak şartıyla ayni ve nakdi yardım yapabilecekleri düzenlenmiştir.
… Belediyesi Sosyal Yardım Esasları Yönetmeliği’nin ‘Amaç’ başlıklı 1’inci maddesinde Yönetmelik’in amacının yoksulluk içinde olup, temel ihtiyaçlarını karşılamakta dahi güçlük çeken dar gelirli, yoksul, muhtaç, kimsesiz, engelli, kadın, çocuk, yaşlı, mülteci, öğrenci, şehit ve gazi ailelerine yapılacak ayni ve nakdi yardımlara ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in ‘Başvuruda İstenecek Belgeler’ başlıklı 8’nci maddesinde,
“(1) Sosyal yardım talebinde bulunana vatandaşlardan aşağıdaki belgeler istenir:
İhtiyaç durumunu belirtir belge
Ailede eğitim gören ( ilköğretim, lise, üniversite) çocuk var ise öğrenim belgesi
Engelli olduğunu belirtmiş ise sağlık raporu
Yatalak hastalar için sağlık raporu
Gerektiğinde Müdürlükçe ihtiyaç duyulan diğer bilgi ve belgeler” denilmektedir.
Yönetmelik’in ‘Başvuruların İncelenmesi’ başlıklı 9’uncu maddesinde başvuru yapan kişilerin ekonomik durumlarının gerektiğinde yerinde inceleme yapılarak tespit edileceği ve sosyal tespit formunun düzenleneceği, ‘Başvuruların Değerlendirilmesi’ başlıklı 10’uncu maddesinde ise yardımların Encümen üyeleri arasından seçilen 5 kişiden oluşan Sosyal Yardım Kurulu tarafından yürütüleceği düzenlenmektedir.
Sorgu konusu olayda, nakdi yardımların yardım yapılan kişilerin dilekçesine istinaden yeterli araştırma yapılmaksızın düzenlenen sosyal yardım tespit formları esas alınarak yapıldığı, yapılan yardımlara ilişkin değerlendirmelerde Yönetmelik’in 8’nci maddesinde belirtilen bilgi ve belgelerin eksik veya yetersiz olduğu, sorguya istinaden yapılan yeniden değerlendirmeler neticesinde yardım yapılan kişiler için muhtarlıktan alınan 2018 tarihli ‘muhtaçlık belgeleri’nin sosyal yardım değerlendirme formları arasına eklendiği görülmektedir. Yapılan yardımların yeterli dikkat ve özen gösterilmeden, değerlendirme için yeterli veri sağlayacak olan ve Yönetmelik ile de ifade edilmiş bulunan bilgi ve belgeler elde edilmeksizin yapıldığı açık olmakla birlikte, hak sahiplerine ödenmiş olan tutarın tamamını belge eksikliği ve usulüne uygun belge düzenlenmemesi sebebiyle kamu zararı olarak değerlendirmek hukuken mümkün gözükmemektedir.
Yardımların yapılmasında gerekli uyarının Denetçi sorgusu ile yapılmış olması, sorumluların bundan sonraki iş ve işlemlerde gerekli dikkati göstereceklerini ifade etmiş olmaları ve yardımların yapılmasında kararın münferiden her yardım için encümen marifetiyle verilmiş olması dikkate alınarak yardımların gerçek hak sahiplerine ulaştırılmasında gerekli özenin gösterileceği değerlendirilmektedir.
Bu itibarla, … Belediyesi tarafından “Muhtaç” kişilere yönelik yapılan nakdi yardımlara ilişkin …-TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.