Danışmanlık Hizmeti Alımı
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,
Denetçi tarafından danışmanlık hizmet alım ihalesine ilişkin teknik şartnamede belirtilen işler yerine getirilmediği halde yüklenici firmaya ödeme yapılması suretiyle kamu zararına neden olunduğunun iddia edildiği görülmüşse de,
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Danışmanlık hizmetleri” başlıklı 48’inci maddesinde,
“(Değişik: 20/11/2008-5812/18 md.) Mimarlık ve mühendislik, etüt ve proje, harita ve kadastro, her ölçekte imar planı, imar uygulama, ÇED raporu hazırlanması, plan, yazılım geliştirme, tasarım, teknik şartname hazırlanması, denetim ve kontrolörlük gibi teknik, mali, hukuki veya benzeri alanlardaki hizmetler, danışmanlık hizmet sunucularından alınır.”
Danışmanlık Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği’nin ‘Kabul Tutanağının Düzenlenmesi’ başlıklı 9’uncu maddesinde ise,
“Muayene ve kabul komisyonu hizmeti inceler, muayene eder. Yapılan inceleme ve muayene sonunda hizmeti kabule hazır bulduğu takdirde, “Kabul Tutanağı”nı yeterli sayıda düzenler.
Sürekli nitelikteki hizmetlerde, kontrol teşkilatının işin yürütülmesi sırasında tuttuğu kayıtlar ile yükleniciye yapılan ödemelere ilişkin belgeler esas alınır. Kabul komisyonu, yüklenicinin idareye karşı herhangi bir yükümlülüğünün olmadığını tespit ederse kabul tutanağını düzenler.”
Aynı Yönetmelik’in ‘Kabul Tutanağının Onayı’ başlıklı 11’inci maddesinde ilk fıkrasında ise,
“Kabul tutanağı yetkili makam tarafından onaylandıktan sonra geçerli olur ve kabul işlemi tamamlanmış sayılır.”
hükümleri yer almaktadır.
Denetçi raporunda, şartnamede belirtilen danışmanlık faaliyetleri kapsamında ifade edilen işlerin danışmanlık hizmet alımı kapsamında yapılması beklenen ve teknik şartnamede ifade edilen hizmetleri karşılamadığına ilişkin tespite karşılık Muayene Kabul Komisyonu tarafından muhtelif tarihlerde düzenlenen Hizmet İşleri Kabul Tutanaklarında yapılan işin sözleşme ve eklerine uygun olduğunun, kabule engel olabilecek eksik, kusur ve arızaların bulunmadığının görüldüğünün ifade edildiği ve harcama yetkilisi tarafından imzalandığı görülmektedir.
Bu itibarla, savunma eklerinde gönderilen belgelerden, işin yapıldığı anlaşıldığından ve durum muayene kabul komisyon raporu ile de tespit edilmiş olduğundan konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy:
Üye …’ın karşı oy gerekçesi:
Sorgu konusu edilen danışmanlık hizmet alım işinde yüklenici tarafından gerçekleştirilmesi beklenen hizmetler teknik şartnamede sayılmaktadır. Teknik şartnameye göre, yüklenicinin yerel kamuoyunda Belediye çalışmalarının tanıtımını yapması, Ankara ve İstanbul merkezli olmak üzere kurumun ilgili olduğu kurum ve kuruluşlar nezdinde tanıtım faaliyetleri gerçekleştirmesi, belediyenin imajının güçlendirilmesi için yapılan çalışmalarda bulunması ve bu çerçevede belediyenin yerel ve uluslararası alandaki fırsatlardan yararlandırılması, ayrıca yüklenici tarafından diğer kurum ve kuruluşların iyi uygulamalarının ve belediyenin yararlanabileceği hibe, kredi, destek ve projelerin takibi yapılarak belediyeye kazandırılması gerekmektedir.
Yapılan işlere ilişkin yüklenici firma tarafından sunulan belgelerden sözleşme dönemi içerisinde belediye adına yapılan tanıtım çalışmalarının yerel bir dergide yayınlanan makale ve siyasi bir partinin yerel yönetim birimine yapılan sunum ile sınırlı kaldığı, belediyenin ne ulusal ne de uluslararası düzeyde herhangi bir fırsattan yararlanması noktasında yüklenicinin bir katkısının olmadığı, bunun yanı sıra yüklenici tarafından takip edilerek belediyeye kazandırılan herhangi bir iyi uygulama örneğinin olmadığı veya belediyenin herhangi bir hibe, kredi, destek veya teşvikten yararlandırılmadığı görülmektedir.
Yüklenici tarafından teknik şartnamede belirtilen işlere ilişkin olarak sunulan ve yapılan işlerin anlatıldığı dosyalarda ‘siyasilerle görüşmeler yapıldığı’, belediyenin çeşitli projeleri için ‘çeşitli makamlarla şifahi görüşmeler yapıldığı ve anlık bilgi sağlandığı’ gibi ifadelerin yer aldığı görülmektedir. Bu ifadeler muğlak nitelikte, yapılıp yapılmadığı noktasında bir değerlendirme yapmaya olanak tanımayan ve teknik şartnamede yer alan hizmetleri de karşılamayan ifadelerdir.
Danışmanlık Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği’nin ‘İlkeler’ başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasında,
“Taahhüt konusu danışmanlık hizmeti yerine getirilmedikçe veya yapılan iş yüklenici tarafından idareye teslim edilmedikçe muayene ve kabul işlemleri yapılamaz” denilmektedir.
5018 sayılı Kanun’un ‘Kamu Zararı’ başlıklı 71’inci maddesinde ise,
“Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde,
a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,
d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
f) (Mülga: 22/12/2005-5436/10 md.)
g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,
Esas alınır.
…” hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede, yüklenici tarafından yapıldığı belirtilen iş ve işlemlerin teknik şartnamede yazılı olan hizmetleri sağlamadığı görüldüğünden, muayene ve kabul işlemlerinin yapılmaması gerekir. Dolayısı ile hizmet yaptırılmadan yükleniciye ödenen tutar, 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesi uyarınca kamu zararıdır.
Bu itibarla, sözleşmede yer alan hizmetler yerine getirilmediği halde yükleniciye hizmetin karşılığı olan ödemenin yapılması suretiyle neden olunan kamu zararı tutarı olan …-TL’nin sorumları adına tazminine hükmedilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.